Кіріспе
Қырылып кеткен динозаврлар туысы
Chindesaurus (,/tʃ//ɪ//n//d//ɪ/'/s//ɔːr//ə//s/ CHINdissORəs) – АҚШ-тың оңтүстік-батысынан табылған кеш Триас кезеңіне (213–210 миллион жыл бұрын) жататын, базалық савриск динозаврларының қырылып кеткен туысы. Оның жалғыз түрі – C. bryansmalli, Аризона штатындағы Тас орман Ұлттық паркінен табылған жартылай қаңқаға негізделген. Алғашқы үлгі "Герти" деп аталды және 1984 жылы табылғаннан кейін, сондай-ақ 1985 жылы парктен әуемен шығарылғаннан кейін парктің көптеген жаңалықтарын қамтамасыз етті. Аризона, Нью-Мексико және Техас штаттарындағы кеш Триас шөгінділерінде осы туысқа жатқан фрагментті үлгілер де табылды, бірақ олар осы туысқа жатпауы мүмкін. Chindesaurus-тың жіктелуі күмәнді, түрлі зерттемелер оның туыстығы туралы әртүрлі қорытындылар жасады. Оның қазбалары бастапқыда "прозауроподтарға" (базалық сауроподоморфтарға) жатқызылған, бірақ оның алғашқы сипаттамасы және көптеген келесі зерттемелер оның герразаврид екенін көрсетті. 2019 жылы оның голотипін қайта сипаттағанда, Chindesaurus Tawa-ға жақын туысқан терапод екені анықталды, ол Нью-Мексикодағы Ghost Ranch-тың Hayden Quarry-сінен белгілі, одан сәл кішкентай динозавр.
Chindesaurus (,/tʃ//ɪ//n//d//ɪ/'/s//ɔːr//ə//s/ CHINdissORəs) is an extinct genus of basal saurischian dinosaur from the Late Triassic (213 210 million years ago) of the southwestern United States. It is known from a single species, C. bryansmalli, based on a partial skeleton recovered from Petrified Forest National Park in Arizona. The original specimen was nicknamed "Gertie", and generated much publicity for the park upon its discovery in 1984 and airlift out of the park in 1985. Other fragmentary referred specimens have been found in Late Triassic sediments throughout Arizona, New Mexico, and Texas, but these may not belong to the genus. Chindesaurus's classification is debated, and various papers have had different conclusions on its affinities. Its fossils were originally believed to belong to "prosauropods" (basal sauropodomorphs), but its original description and numerous subsequent papers argued that it was a herrerasaurid A 2019 redescription of its holotype considered Chindesaurus to be a theropod closely related to Tawa, a slightly smaller dinosaur known from the Hayden Quarry of Ghost Ranch, New Mexico.
Голотип
Көптеген үлгілер Chindesaurus-қа жатқызылса да, тек бір ғана үлгіде ғана осы туысқа тиесілі екеніне сенімділікпен айтуға жеткілікті материал бар. Холц (2012) Чиндезаврдың ұзындығы шамамен 2 метр (6,6 фут) және салмағы қасқырдың салмағымен (23–45 кг немесе шамамен 50–100 фунт) тең болғанын естіпті. Nesbitt және авторлар (2007) мен Irmis және авторлар (2007) Чиндезаврдың негізгі савриш динозавры болғанын айтты және ол бірнеше негізгі савриштердің көптеген ерекшеліктерін бөліседі, бұл кез келген жіктемені қиын етеді. Раухут (2003) Чиндезаврдың медиальды кеңейген брез шельфінің "круротарсан" (псевдосухиандар) сияқты екенін, көптеген динозаврларға қарағанда, олар көбінесе бүйірлік кеңейгенін атап өтті. Тексас штатының Тековас формациясынан табылған және бастапқыда Чиндезаврға жатқызылған ішінара илиум кейіннен Хант және авторлар (1998) оны өз туысы мен түріне, Caseosaurus crosbyensis-ке жатқызды. Nesbitt және авторлар (2007) бұл пікірді растады, Хант және авторлар (1998) келтірген Казеозавр мен Чиндезавр арасындағы айырмашылықтардың көлемге байланысты өзгерістерден туындағанын айтты. Дегенмен, Nesbitt және авторлар Чиндезаврдың илиумының фрагментті табиғатынан туындаған екі таксонды ресми түрде біріктіруден бас тартты.
Таудың туысы ретінде
Кабрейра және басқалардың (2016) филогенетикалық талдауында Чиндезаврдың Жаңа Мексикадағы Ghost Ranch-тың Hayden Quarry-дегі ет жейтін динозавр Tawa hallae-нің бауырлас таксоны ретінде ерекше нәтижесі анықталды. Чиндезавр + Тава клады Барон және басқалардың (2017) даулы Ornithoscelida гипотезасын қайта қарау кезінде де табылды. Тавамен тығыз байланыс гипотезасы 2019 жылы Адам Д. Марш, Уильям Г. Паркер, Макс С. Лангер және Стерлинг Дж. Несбит Чиндезаврдың голотиптік үлгісін қайта сипаттағанда кеңейтілді. Олар филогенетикалық талдауды қосты, ол Чиндезавр + Тава кладын Theropoda негізінде орналастырды, бұл Tawa үшін алғаш рет сипатталғанға ұқсас позиция. Олардың бауырлас таксондық қатынасы бір апоморфиямен, яғни бірегей туынды белгімен расталды: тібіктің проксимальді ұшының артқы жиегі екі ойықпен бөлінген. Бұл сондай-ақ жамбас басының артқы жағында көлбеу лигаменттік ойықтың болмауымен, төменгі кенелік қырқамен және тібіктің айқын posterolateral процесімен, сондай-ақ алдыңғы саңылауы бар төменгі астрагалмен де қолдау тапты. Авторлар Купер каньоны формациясынан алынған екі оң тібіктің проксимальді бөлігіндегі артқы жиектегі екі ойыққа байланысты осы кладқа жату мүмкіндігін атап өтті. Гуаибасавр да тібіктің дистальді бөлігінің posterolateral процесіне негізделген осы кладқа жатуы мүмкін. Төмендегі кладограмма Marsh және басқалардың (2019) филогенетикалық талдауын көрсетеді, ол базалық Theropoda-да Чиндезавр + Тава кладын анықтайды:
Палеоэкология
Үстіңгі Тас Орманы Ұлттық паркі Чинл формациясының бір бөлігі болған ежелгі суайдынында фитозаврлар, рауисухидтер, архозаврлар, псевдосухиандар және басқа да төрт аяқты жануарлар өмір сүрді. Олар Чиндезавр динозавры және оның туысы Коэлофизиспен ресурстар үшін бәсекелесті. Бұл палеоэкожүйеде сонымен қатар көптеген өкпелі балықтар мен моллюскалар да болды.