Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Діни ұйым
Religious organization
Венесуэладағы католик шіркеуі – Римдегі Папаның рухани басшылығымен әлемдік католик шіркеуінің бір бөлігі. Венесуэладағы Рим-католик шіркеуі тоғыз архиепископтық, үш викариат, әскери ординариат және екі Шығыс обряды экзархатынан тұрады. The World Factbook, 2009 жылғы мәліметтер бойынша, халықтың 96 пайызы рим-католиктері. 2018 жылы Latinobarómetro халықтың 66 пайызы рим-католиктері деп есептеді. Екінші Ватикан соборынан бері Венесуэладағы Рим-католик шіркеуі діни қызметкерлердің жетіспеушілігінен әлсіреген. Венесуэлада қызмет ететін көптеген дін қызметкерлері шетелде туған. Президент Уго Чавес билікке келгенге дейін протестант шіркеулері, әсіресе қалалық кедейлер арасында сәтті түрде дін таратуды бастады. Алайда, соңғы жылдары бұл көрсеткіш төмендеді. Бұрын католик шіркеуінің осы жаңа сын-қатерлерді тиімді тоқтатуға жеткілікті қаражаты, қызметкерлері немесе ынтасы болмады, бірақ ол Уго Чавес үкіметінен үлкен қауіп көріп отырды деп сенді. Президент Чавес өзін діншіл католик деп мәлімдесе де, оның саясаты Венесуэланың католик басшыларын, әсіресе діни білім беру саласында алаңдатты. Университеттері мен колледждерінен басқа, Рим-католик шіркеуі ел бойынша 700-ге жуық мектепті басқарады, олардың көпшілігі Венесуэла мемлекетінен қаржыландырылады. 2007 жылы Каракас архиепископы, кардинал Хорхе Уроса, үкіметтің мектептерді басқаруға тікелей араласуына қарсы бейбіт митингілерге шақырды. Сондай-ақ, шіркеу үкіметтің мемлекеттік мектептердегі діни білім беруді сабақ кезінде алып тастау ниетіне сын көзбен қарады.
The Catholic Church in Venezuela is part of the worldwide Catholic Church, under the spiritual leadership of the Pope in Rome. The Roman Catholic Church in Venezuela comprises nine archdioceses, three vicariates, a military ordinariate, and two Eastern Rite exarchates under the spiritual leadership of the Pope, the Curia in Rome and the Venezuelan Bishops Conference. According to The World Factbook, 2009, 96% of the population is Roman Catholic. In 2018, Latinobarómetro, estimated that 66% of the population is Roman Catholic. Since the Second Vatican Council, the Roman Catholic Church in Venezuela has been weakened by a lack of diocesan and religious vocations. Many priests serving in Venezuela are foreign born. Before president Hugo Chávez's government took power, Protestant churches began to successfully proselytize, especially among the urban poor. However, this has diminished in recent years. In the past, the Catholic Church did not have the funds, the personnel, or the enthusiasm to stem effectively this new challenge to its hegemony, but it believed it faced a greater threat with the new government of Hugo Chavez. Although President Chávez self identified as a practicing Roman Catholic, his policies have concerned the Venezuelan Roman Catholic hierarchy, especially in the area of religious education. Besides its universities and colleges, the Roman Catholic Church also administers some 700 other schools throughout the country, mostly subsidized by the Venezuelan state. In 2007, Cardinal Jorge Urosa, the Archbishop of Caracas, called for peaceful demonstrations against any direct government involvement in overseeing the Church's administration of schools. The Church has also been critical of the government for wanting to remove religious education from public schools during normal school hours.
Теология
Венесуэладағы католик шіркеуі Құдай ана Марияға ерекше құрмет көрсетуге баса назар береді. Бұған Португеза штатындағы Коромото анамыз, Нуэва-Эспартадағы Валле анамыз және елдің батыс бөлігіндегі Чикинкиралық Розария анамыз сияқты қасиетті бейнелер мысал болады.
The Catholic Church in Venezuela heavily focuses on the veneration of the Virgin Mary. This is exemplified by such figures as the Our Lady of Coromoto in Portuguesa state, Virgen del Valle in Nueva Esparta and Our Lady of the Rosary of Chiquinquirá in the western part of the country.
Тарих
Венесуэладағы Рим католиктерінің тарихы отаршылдық дәуірге дейін жетеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Венесуэладағы шіркеу көршілес Колумбиядағыдай маңызды болған емес. Бұған қоса, испан дін қызметкерлерінің көбі тәуелсіздік күштеріне қарағанда, өз ана еліне жақтасқандығы Венесуэланың ертедегі патриоттарының шіркеуге деген құрметін азайтты.
The history of Roman Catholicism in Venezuela dates back to the colonial period. Historically, the church has never been as prominent in Venezuela as it has in neighboring Colombia. In addition, that the Spanish clergy, in general, sided with their mother country rather than with the forces of independence, did not endear the church to the early Venezuelan patriots.
Колониялық кезең
1515 жылы Кумана Францискандықтар мен Доминикандықтардың Оңтүстік Америкада құрған алғашқы еуропалық елді мекені болды, бірақ ондағы монахтарды жергілікті халық және жақын орналасқан Кубагуа аралынан құл сату үшін шабуыл жасаған испандықтар мазалады. Монахтар оны Нуэва-Толедо деп атап құрды, бірақ жергілікті халықтың сәтті шабуылдары салдарынан бірнеше рет қайта құруға тура келді. Бартоломе де лас Касас бейбіт отарлау жоспарын іске асыруға тырысты, бірақ 1521 жылы Гонсало де Окампо Чичиривичедегі Доминикандық монастырының қиратылуына жауап ретінде жергілікті халыққа қарсы жазалау шабуылын жүргізді. Коро – Венесуэланың батысындағы ең көне қала. Ол 1527 жылдың 26 шілдесінде Хуан де Ампиес тарапынан Санта-Ана-де-Коро деп негізделді. Бұл қала испан жаулап алушылары құрған және континенттің ішкі аймақтарын отарлаған қалалық елді мекен болғандықтан, бай мәдени дәстүрге ие. Бұл Венесуэла провинциясының алғашқы астанасы және Оңтүстік Америкада құрылған алғашқы епископтық орталық болды. Ол 1531 жылдың 21 маусымында Папа Климент VII-нің Pro Excellenti Praeeminentia бұйрығымен құрылды. Бұл епископтық 1637 жылдың 20 маусымында таратылып, оның аумағы Каракас епископтығын құру үшін пайдаланылды. Каракас Папаның In universalis ecclesiae regimine бұйрығымен митрополиттік архиепархия мәртебесіне көтерілді, бұл бұйрық 1803 жылдың 24 қарашасында Римдегі Санта-Мария-Маджоре базиликасында Папа Пий VII тарапынан жарияланды. Осы күнге дейін ол Санто-Доминго архиепархиясының шіркеулік провинциясындағы суфраган болып келді.
In 1515 Cumaná was the first European settlement founded in South America by Franciscans and Dominicans, but the monks there were being harassed by indigenous people and Spaniards operating slave raids from the nearby island of Cubagua. Friars founded it with the name of Nueva Toledo, due to successful attacks by the indigenous people, it had to be refounded several times. Bartolomé de las Casas, attempting a peaceful colonization scheme, was pre empted by Gonzalo de Ocampo's 1521 punitive raids against the local indigenous people, in retaliation for the destruction of the Dominican convent at Chichiriviche. Coro is the oldest city in the west of Venezuela. It was founded on July 26, 1527, by Juan de Ampíes as Santa Ana de Coro. It has a wide cultural tradition that comes from being the urban settlement founded by the Spanish conquerors who colonized the interior of the continent. It was the first capital of the Venezuela Province and head of the first bishop founded in South America. It was established on June 21, 1531, by the bull Pro Excellenti Praeeminentia of the Pope Clement VII. That diocese was suppressed on 20 June 1637 and its territory used to establish the Diocese of Caracas Elevated to Metropolitan Archdiocese of Caracas by papal bull In universalis ecclesiae regimine issued by Pope Pius VII in the Basilica Santa Maria Maggiore in Rome on November 24, 1803, until this date having been a suffragan in the Ecclesiastical Province of the Archdiocese of Santo Domingo on Hispaniola, now in the Dominican Republic and primatial see of the Americas.
Венесуэла тәуелсіздік алғаннан кейін
XIX ғасырдың ортасына дейін жоғары дәрежелі дін қызметкерлері басқарушы консервативті олигархиямен тығыз байланыста болды, және шіркеу білім беру жүйесінде үстемдік құрды. Алайда, XIX ғасырдың екінші жартысында либералдардың билікке келуі антиклерикализм дәуірін ашты. Антонио Гусман Бланко үкіметі шіркеудің институционалдық өмірін дерлік толығымен жойды, тіпті ділдердің некелерін заңдастыруға әрекеттенді. Бұл антиклерикалық саясат соңынан ондаған жылдар бойы сақталып келді.
Until the middle of the nineteenth century, the ranking clergy had close ties with the governing conservative oligarchy, and the church played a dominant role in the educational system. The rise to power of Liberals in the latter half of the nineteenth century, however, ushered in a period of anticlericalism. The government of Antonio Guzmán Blanco virtually crushed the institutional life of the church, even attempting to legalize the marriage of priests. These anticlerical policies remained in force for decades afterward.
20 ғасыр
ХХ ғасырдың ортасына дейін, байлықтың теңсіз бөлінісін сынға түсіре бастаған христиандық әлеуметтік қозғалыстың ықпалымен ғана шіркеу бұрынғы ықпалын қайта алды. 1946 жылы COPEI (Әлеуметтік христиан партиясы) құрылғанда рим католиктері белсенді рөл атқарды, ал шіркеутің наразылығы 1958 жылы диктатор Маркос Перес Хименестің құлауына себеп болды. 1960 жылдары шіркеудің білім беру және әлеуметтік көмек көрсету саласындағы қатысуы күшейді. Шіркеудің COPEI-мен тікелей байланысы болмаса да, көптеген адамдар дін қызметкерлерінің және шіркеумен байланысты ұйымдардың қолдауы COPEI-нің 1968 және 1978 жылғы сайлаудағы сәттіліктеріне әсер еткенін айтты.
It was not until the mid twentieth century that, under the influence of the Christian social movement that began to criticize the maldistribution of wealth, the church regained some of its former influence. Roman Catholic laymen played a prominent role in the founding of COPEI (Social Christian Party) in 1946, and the announced disapproval of the church contributed to the fall of the dictator Marcos Pérez Jiménez in 1958. In the 1960s, the involvement of the church in education and welfare increased and, although the church had no formal ties with COPEI, many believed that the support of clergymen and church affiliated institutions contributed to the electoral successes of COPEI in 1968 and 1978.
Қазіргі күн
Кейбір деректерге сәйкес, Венесуэладағы шіркеу жергілікті дін қызметкерлерінің дәстүрлі жетіспеушілігінен әлсіреген. Венесуэлада қызмет ететін көптеген діни қызметкерлер шетелде туған (бірақ қазіргі уақытта көптеген епископтар, әсіресе АҚШ-та, шетелдік дін қызметкерлерін қабылдауға ынталандырып отыр). Уго Чавестің үкіметінен бұрын харизматикалық протестант шіркеулері, әсіресе қалалық кедейлер арасында сәтті түрде дін таратуды бастады, алайда бұл шіркеу үшін Уго Чавестің жаңа үкіметінің тудырған қауіптерімен салыстырғанда осылайша үлкен қауіп төндірмеді, әсіресе мемлекеттік мектептердегі діни білім беру және шіркеудің 700 діни мектебін басқару мәселелерінде. Чавес Венесуэла қоғамындағы католик шіркеу епископтарының рөлін жеңілтексіз қабылдады. Папа Франциск 2019 жылғы Венесуэла президенттік дағдарысы кезінде жария түрде бейтараптығын сақтады. Венесуэланың епископтар конференциясы 2020 жылдың 5 қаңтарында өткен Директорлар кеңесінің ішкі сайлауында Луис Парраның Ұлттық Ассамблея президентігіне талап етуін қабылдамады. Бірнеше күннен кейін Луис Парра қарулы күштермен бірге ұйымның отырысына қатысуға тырысты, бірақ оған кіруге рұқсат берілмеді.
According to some sources, the church in Venezuela has been weakened by a traditional lack of native vocations. Many priests serving in Venezuela are foreign born (though currently the inclusion of foreign clergy seems to be encouraged by many bishops throughout the Catholic world, especially in the United States). Before the government of Hugo Chávez, charismatic Protestant churches began to proselyte successfully, especially among the urban poor, though this has not posed a threat to the church nearly as much as the new government of Hugo Chávez has, especially in relation to religious education in public schools and the running of the church's 700 religious schools. Chávez was very dismissive of the role of the Catholic Church's bishops in Venezuelan society. Pope Francis have been vocally neutral during the 2019 Venezuelan presidential crisis. The Episcopal Conference of Venezuela rejected Luis Parra's claim to the presidency of the National Assembly during a disrupted Board of Directors internal election on 5 January 2020. Days later, Luis Parra tried to attend a meeting of the organization alongside armed forces but he was denied entry.