Кіріспе

1800 жылы Ұлыбританияның корольі Джордж III-ті өлтіруге талпынған британдық Джеймс Хэдфилд немесе Хэтфилд (1771/1772 – 23 қаңтар 1841) адам өлтіруге жасаған талпынысынан ақыл-есі дұрыс болмағандықтан босатылды.

Өмірбаян

Хэдфилдтің ерте жылдары белгісіз, бірақ ол 1794 жылы Туркойн шайқасында ауыр жарақат алды. Француздарға түскенге дейін, оның басына семсермен сегіз рет соққы соғылды, ал жаралары өмірінің соңына дейін көзге түріп тұрды. Англияға оралғаннан кейін, ол мыңжылдық қозғалысына қатысты және егер оны британ үкіметі өлтірсе, Иса Мәсіхтің екінші келуі жеделдететініне сенді. Сондықтан ол Баннистер Трулокпен бірлесіп, патшаны өлтіруге тырысып, өзінің сотталуын қамтамасыз етуді шешті. 1800 жылдың 15 мамырында, кешкі уақытта Драри-Лейндегі Корольдік театрда ұлттық әнұран орындалып жатқанда, Хэдфилд патша тұрған королдік ложаға тапаншадан атып, бірақ сәтті болмады. Хэдфилд мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен сотталды және сол дәуірдің жетекші юрисі Томас Эрскин оны қорғады. Хэдфилд ақылсыз екенін мойындады, бірақ сол кездегі стандарт бойынша, айыпталушы "әрекетінің салдары туралы ойлауға және шешім қабылдауға қабілетсіз" болуы керек еді. Хэдфилдтің оқ ату жоспары осы талапқа қайшы келді. 1795 жылғы Мемлекетке қарсы қылмыс актісіне сәйкес, мемлекетке қарсы қылмысты жоспарлау мен оны іске асыру арасында айырмашылық шамалы болды, сондықтан Эрскин ақылсыздық тестіне қарсы шығуды шешті, керісінше, "құмарлық немесе есінен шығусыз" алдану ақылсыздықтың нағыз белгісі екенін мәлімдеді. Екі хирург пен дәрігер оның бұрынғы бас жарақатының салдарынан оның алдануына түскенін куәландырды. Сот судьясы Ллойд Кенион, 1-ші барон Кенион, осы сәтте сотты тоқтатты және "күдіксіз ақталды" деп жариялады, бірақ "түрмедегі адам өзінің және қоғамның қауіпсіздігі үшін босатылмауы керек" деді. Осы уақытқа дейін ақылсыздықтан ақталғандардың тағдыры белгісіз болды және олар көбінесе отбасыларына қайтарылды. Парламент 1800 жылғы Қылмыстық ақылсыздар актісін жедел түрде қабылдады, бұл ақылсыз сотталғандарды мерзімсіз ұстауға мүмкіндік берді (және патшаның өміріне қастандық жасағандарды соттауды жеңілдету үшін 1800 жылғы Мемлекетке қарсы қылмыс актісі). Кейіннен Хэдфилд полковник Эдвард Деспардтың ісі кезінде бірнеше жылдан кейін ақылсыздыққа шағымдануды одан әрі қолдануға себепкер болды. Хэдфилд өмірінің соңына дейін Бетлем корольдік ауруханасында ұсталды, бірақ ол бір рет қашып кеткен. Ол Францияға қашуға тырысқан кезде Дуверде ұсталды және Бетлемдегі (немесе Бедламдағы) жаңа ашылған қылмыстық бөліміне ауыстырылмас бұрын қысқа уақытқа Ньюгейт түрмесінде ұсталды. Ол 1841 жылы туберкулезден қайтыс болды.

Хэдфилдтің өмірі туралы ойдан шығарылған деректер

Хэдфилдтің оқиғасы BBC телеарнасының «Garrow's Law» үшінші маусымының 1-ші эпизодында көрсетілген, онда Уильям Гарроу оның қорғаушысы ретінде бейнеленген, алайда, қалыпты қабылданған тарихи фактілерден бірнеше өзгерістер жасалған. Джеймс Хэдфилд сонымен қатар Эндрю Гоуэр сомдаған «Poldark» тарихи драмасының соңғы маусымындағы кейіпкер.