Отто Шрейер (1901-1929) – австриялық еврей математигі, комбинаторлық топтар теориясы мен Ли тобының топологиясына үлкен үлес қосты. Биографиясы, еңбектері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Отто Шрайер (3 наурыз 1901 жылы Венада, Австрия – 2 маусым 1929 жылы Гамбургте, Германия) – комбинаторлық топтар теориясы және Ли топтарының топологиясы саласында маңызды үлес қосқан еврей австриялық математик.
Otto Schreier (3 March 1901 in Vienna, Austria – 2 June 1929 in Hamburg, Germany) was a Jewish Austrian mathematician who made major contributions in combinatorial group theory and in the topology of Lie groups.
Өмір
Оның ата-анасы сәулетші Теодор Шрайер (1873-1943) және оның әйелі Анна (туған Турнау) (1878-1942). 1920 жылдан бастап Отто Шрайер Вена университетінде оқыды және Вильгельм Виртингер, Филипп Фуртвенглер, Ханс Хан, Курт Ридмейстер, Леопольд Виторис және Йозеф Ленседен сабақ алды. 1923 жылы Филипп Фуртвенглердің жетекшілігімен «Группалардың кеңейуі туралы» (Über die Erweiterung von Gruppen) тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады. 1926 жылы Гамбург университетінде Эмиль Артиннің жетекшілігімен абилитациясын аяқтады («Еркін топтың ішкі топтары» - Die Untergruppen der freien Gruppe. Abhandlungen des Mathematischen Seminars der Universität Hamburg, 5-том, 1927, 172–179 беттер), ол бұрын да дәріс берген болатын. 1928 жылы Росток университетінде профессор болды. Қысқы семестрде Гамбург пен Ростокта бірдей дәріс берді, бірақ 1928 жылдың желтоқсанында сепсистен ауыр сырқаттанды және алты айдан кейін қайтыс болды. Оның қызы Ирен оның қайтысынан бір ай өткен соң дүниеге келді. Оның әйелі Эдит (туған Якоби) және қызы 1939 жылдың қаңтарында АҚШ-қа қашып кетті. Оның қызы пианист болды және Принстон қаласында танысқан американдық математик Дана Скоттқа (1932 жылы туған) үйленді. Отто Шрайердің ата-анасы Холокост кезінде Терезиенштадт концлагерінде қаза болды.
His parents were the architect Theodor Schreier (1873 1943) and his wife Anna (b. Turnau) (1878 1942). From 1920 Otto Schreier studied at the University of Vienna and took classes with Wilhelm Wirtinger, Philipp Furtwängler, Hans Hahn, Kurt Reidemeister, Leopold Vietoris, and Josef Lense. In 1923 he obtained his doctorate, under the supervision of Philipp Furtwängler, entitled On the expansion of groups (Über die Erweiterung von Gruppen). In 1926 he completed his habilitation with Emil Artin at the University of Hamburg (Die Untergruppen der freien Gruppe. Abhandlungen des Mathematischen Seminars der Universität Hamburg, Band 5, 1927, Seiten 172–179), where he had also given lectures before. In 1928 he became a professor at the University of Rostock. He gave lectures in Hamburg and Rostock at the same time in the winter semester but fell seriously ill from sepsis in December 1928, of which he died six months later. His daughter Irene was born a month after his death. His wife Edith (née Jakoby) and daughter were able to flee to the United States in January 1939. His daughter became a pianist and married the American mathematician Dana Scott (born 1932), whom she had met in Princeton. Otto Schreier's parents were murdered in the Theresienstadt concentration camp during the Holocaust.
Ғылыми еңбектері
Шрайерді топтар теориясына Курт Ридмайстер таныстырды және ол 1924 жылы Макс Дехннің жұмысынан кейін түйін топтарын алғаш рет зерттеді. Оның ең белгілі жұмысы – еркін топтардың кіші топтары туралы хабилитациялық диссертациясы, онда ол Рейдемейстердің нормальді кіші топтар туралы нәтижелерін кеңейтеді. Ол еркін топтардың кіші топтарының өзі еркін екенін дәлелдеді, Якоб Нильсеннің (1921) теоремасын жалпылады. 1927 жылы ол классикалық Ли тобының топологиялық фундаменталды тобы абельдік екенін көрсетті. 1928 жылы ол Джордан-Холдер теоремасын жетілдірді. Эмиль Артинмен бірге ол Шрайер-Артин теоремасын, нақты жабық өрістерді сипаттайтын теореманы дәлелдеді. Топтар теориясындағы Шрайер болжамы кез келген шекті қарапайым топтың сыртқы автоморфизмдер тобы шешілетін болады демекші (бұл болжам шекті қарапайым топтардың жіктеу теоремасынан туындайды, ол қабылданған). Эммануэль Спернермен бірге ол сызықтық алгебраға кіріспе оқулық жазды, ол неміс тілді елдерде ұзақ жылдар бойы кеңінен танымал болды.
Schreier was introduced to group theory by Kurt Reidemeister and first examined knot groups in 1924 following work by Max Dehn. His best known work is his habilitation thesis on the subgroups of free groups, in which he generalizes the results of Reidemeister about normal subgroups. He proved that subgroups of free groups themselves are free, generalizing a theorem by Jakob Nielsen (1921). In 1927 he showed that the topological fundamental group of a classical Lie group is abelian. In 1928 he improved Jordan Hölder's theorem. With Emil Artin, he proved the Artin Schreier theorem characterizing Real closed fields. The Schreier conjecture of group theory states that the group of external automorphisms of any finite simple group is solvable (the conjecture follows from the classification theorem of finite simple groups, which is generally accepted). With Emanuel Sperner, he wrote an introductory textbook on linear algebra, which was well known in German speaking countries for a long time.