Истрийский мих: хорватский дудук без бурдонов! Уникальная двойная дудка для мелодий и гармонии в Истрийском масштабе. История и особенности инструмента.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Istarski mih немесе Istrian mih – Хорватияның Истрия және Кварнер аймақтарына тән домбыра. Ол көбінесе ешкі терісінен жасалған қаптан және екі бір қамыстан тұратын қос үрлемелі құралдан құралады. Бұл домбыраның ерекшелігі – оның дрондары жоқ, бірақ екі үрлемелі құралдың екі жағында саусақ тесіктері бар, бұл әуен мен өзгермелі гармонияны бірдей ойнауға мүмкіндік береді. Осы тұрғыдан алғанда, мих басқа еуропалық домбыраларға қарағанда Оңтүстік-Батыс Азия мен Солтүстік Африканың домбыраларына көбірек ұқсайды. Аспап он екі тонды темперленбеген, ол солистік аспап және Истрия шкаласына сәйкес келеді. Оның ерекше дыбыс тесіктерінің орналасуына байланысты, оның дыбысы осы "мих" отбасының басқа аспаптарымен салыстырғанда да ерекше және есімді. 20-ғасырда ұмытылып, аккордеон мен скрипкамен алмастырылған басқа хорват домбыраларынан айырмашылығы, istarski mih ойнау өнері осындай жылдам мәдени құлдырауға ұшырамады. Истриялық композитор Иван Матетич Ронжгов 20-ғасырда istarski mih және шаум сияқты сопиль аспаптарын ойнау өнерін қайта жаңғыртқандығымен ерекшеленеді. Бүгінде бұл аспаптарды Истрияның көптеген дәстүрлі музыкалық шараларында жиі көруге және естуге болады, көптеген жас және дарынды музыканттар орындап, ойнауды үйренуде. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін аспап Словениядағы Чичария аймағының солтүстік бөлігінде де болған, бірақ содан бері бұл дәстүр қайта жаңғырған жоқ. Истриядан тыс, мысалы, Стьепан Вечкович сияқты музыканттар мен шеберлер де аспаптың дәстүрін 21-ғасырға жеткізуге үлес қосуда.
The Istarski mih or Istrian mih is a bagpipe native to the regions of Istria and Kvarner, Croatia. It consists of a bag made most often from goat skin and a double chanter with two single reeds. This type of bagpipe is distinct in that it has no drones, but a double chanter with finger holes on both bores, allowing both a melody and changing harmony to be played. In this respect the mih more resembles the bagpipes of the Southwest Asia and North Africa than other European bagpipes. The instrument is not dodecaphonically tempered, it is a solistic instrument and it corresponds to the so called Istrian scale. Due to its specific tone hole placement, its sound is distinct and unusual even when compared to other instruments of the same "mih" family. Unlike other Croatian bagpipe like instruments that were forgotten and replaced with the accordion and violin in the 20th century, the art of playing istarski mih has not faced such rapid cultural decay. Ivan Matetić Ronjgov, a native Istrian composer, is credited with having revived the art of playing the istarski mih and the shawm like instrument sopile in the 20th century. Nowadays, these instruments can be frequently seen and heard on many traditional music manifestations across Istria, with many young and perspective players performing and learning to play. Till the end of the second world war, the instrument was present also in the northern part of Ćićarija region, in Slovenia, but the tradition there hasn't been revived since. There are also some players and makers outside Istria, like Stjepan Večković, that contribute to the continuation of the instrument's tradition into the 21st century.