Кіріспе

Borowski v Canada (AG), [1989] 1 S. C. R. 342 – бұл Канада Жоғарғы Сотының шағымданылған құқықтық мәселенің мәнділігі (немесе қағидасыздығы) туралы маңызды шешімі. Сот, Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартиясының 7 және 15-баптарына сәйкес, ұрықтың өмір сүруге құқығы бар-жоғын анықтаудан бас тартты. Егер олар Боровскинің пайдасына шешім қабылдағанда, Канададағы абортқа қарсы заңдарды қайта қабылдау қажет болар еді. Осылайша, кейіннен Жоғарғы Соттың Tremblay v Daigle (1989) ісімен бірге, Боровски абортқа қарсы белсенділердің сотқа жүгіну мүмкіндіктерін шектеді.

Өмірбаян

Джозеф Боровски Саскачевандағы абортқа қарсы белсенді болды, ол Қылмыстық кодекстің 251-бабы бойынша аборт ережелерін өмірге, жеке тұлғаның қауіпсіздігіне және ұрықтың теңдігіне қатысты Хартия құқықтарын бұзады деп шағымдады (өйткені ол терапиялық аборт комитеттері рұқсат еткен аборт түрлері тым бос деп санады). Ол бұрын Канада Әділет министріне қарсы Боровски ісінде ([1981] 2 S. C. R. 575) аборт заңына шағымдану үшін қоғамдық мүддеге ие болуға қол жеткізген еді. Төрелік сотта ұрық Хартияда аргумент келтілген құқықтармен қорғалмағандықтан, бұзушылық жоқ деп танылды. Апелляциялық сот 7- және 15-баптар қолданылмайды дегенмен келісті. Жоғарғы Сотқа шағымдану мәселесі 251-баптың конституциялықтығына қатысты болды, Боровскидің аборт жасауға тым кең мүмкіндік беретіні туралы аргументтеріне байланысты. Алайда, R. v. Morgentaler ісінде бұл ереже бұрыннан жойылған (аборт жасауға тым шектеулі болғандықтан, осылайша ананың 7-баптағы құқықтарын бұзғандықтан), сондықтан ол мәселе ретінде қарастырыла алмады. Бап жойылғандықтан, негізгі мәселе Боровскинің сотқа қатысу құқығын жоғалтқан-жоғалтпағаны болды.

Соттың пікірі

Сот судьясы Сопинка шешімді бірауызды түрде жазды. Ол апелляциялық шағымның мәнсіз болғанын және Боровскинің сотқа қатысу құқығын жоғалтқанын мәлімдеді. Сопинка даудың мәнсіздігі туралы қағиданы соттың гипотетикалық және абстрактілі мәселелерді қараудан бас тарту саясатының бір бөлігі ретінде сипаттады. Ол мәселенің сот қарауына жататынын анықтау үшін екі кезеңді тестті түсіндірді. Біріншіден, Сот "қажетті нақты және айқын даудың жойылған-жойылмағанын" анықтауы керек, егер дау жойылған болса, сот істі қарау үшін өз дискрециялық құқығын қолдану қажеттігін шешуі керек. Сопинка "нақты даудың" Қылмыстық кодекстің 251-бабының күшін жойғаннан кейін жойылғанын және Соттың осы жағдайда өз дискрециясын қолданбауы тиіс деп тапты.