Кіріспе
Цакани "ТК" Мхинга (23 қараша 1978 – 27 ақпан 2006) – бірнеше рет SAMA сыйлығын жеңіп алған Оңтүстік Африкалық R&B әншісі, аранжировщик және ән жазушы. Өмірінде ол Оңтүстік Африканың R&B тағында бес күмәнді емес биледі және елдің ең танымал вокалистерінің бірі болды. 2006 жылғы 27 ақпанда Йоханнесбургтің Брайанстон қаласындағы қонақ үй бөлмесінде қонақ үй қызметкерлері оны есірткі дозасынан қайтыс тапқан күйде тапты. Дозаның қасақана ма, әлде жазабас болғаны әлі анық емес.
Ерте өмір
Йоханнесбургтің Соуэто қаласында туған Цакани, Тэбого Мхинга мен Хоси Шилунгва Сидрик Мхинганың үлкен баласы болды. Ол ВаТсонга тайпасынан шыққандықтан, тайпалық әулеттен туған кісі еді. 12 жасында алғаш рет көпшілік алдында өнер көрсетіп, таланттар байқауында "Радуганың үстінен" ("Over the Rainbow") әнін орындады.
Мансап
Музыкалық индустриямен алғашқы тәжірибесі – репер Mizchif-тің дебюттік альбомындағы "A Place for a Wife" атты химиялық байланысқа негіделген ынтымақтастығы болды. Әкесі оның әнші болуына қарсы болғандықтан, мектеп бітірген соң отбасына ештеңе айтпастан жеке музыкалық мансабын бастады. Ол дебюттік альбомы "TKO" -дан "Mind Yo' Business" әнін шығарды, вокалы мен музыкалық көзқарасы үшін сыншылардың жоғары бағасын алды, бірақ халық тілінде (Квайто немесе Афро-поп) өнер танытпағаны үшін жиі сыналды және мысқылға ұшырады. Әншінің заңдық даулары да болды: ТК-ға Ұлыбританияда жеті альбомдық келісімшарт ұсынылды, бірақ оның тұңғыш альбомын шығарған жергілікті компанияның қаулысынан кейін ол келісімнен бас тартуға мәжбүр болды. "Мен көп рет қашқым келді. Бұдан кейін қайта тұрып кетемін деп ойламаған едім", – деді ТК осы оқиға туралы. 2001 жылы "Tsakani" атты екінші альбомы шықты, онда клубтық хит "Eject yo' ass" және R&B радио хит "I Find It So Strange" әндері бар болатын. 23 жастағы әнші SAMA сыйлықтарында екінші рет үздік R&B альбомы номинациясын жеңіп алды және жылдың үздік әйел вокалисі номинациясына ие болды. 2002 жылы ТК Гаутенг R&B Hip Hop фестивалінде халықаралық жұлдыз Foxy Brown-мен бірге өнер көрсетті және Оңтүстік Африкадағы концерттерінде Keith Sweat және Deborah Cox-қа жанында болды. Осы жылы ТК "Celebrity Big Brother" (Оңтүстік Африка) телешоуына қатысты. Оған "Ұйқыдағы сұлу" пантомимасында рөл ойнау ұсынылды, бірақ ол жүкті болғандықтан қатыса алмады. Оның үшінші және соңғы альбомы "Black Butterfly" (2003) ең жақсы альбомы деп есептелді, ол өмірді тойлау ретінде қарастырылды және ТК-ның тамаша музыкалық стильдерін көрсетті. Онда Stagga қатысқан "In This Piece", "How Do You Feel", жылы қабылданып, жергілікті радиостанцияларда ойналған "Black Butterfly" және ТК-ның ерекше сүйіспеншілігін тудырған "Over the Rainbow" әндері бар. Бұл альбомды тойлау үшін ТК өзіне көбелек татуировкасын жасады. Ол бұл идеяның рекорд компаниясының басшысына тиесілі екенін айтты. "Мен оны анаммен телефон арқылы сөйлесіп, рұқсат сұрауға мәжбүр еттім. Анамыз келісті. Мен онымен өте қанағаттандым, менің ойымша, ол әдемі", – деді ол. Ол 2004 жылғы SAMA сыйлықтарында үшінші рет үздік R&B SAMA сыйлығын және ұзақ жылдардан бергі продюсері Alexis Faku-мен бірге тайтл трекі үшін үздік музыкалық аранжировка сыйлығын алды. Атақты әнші болғанына қарамастан, ТК-ның бірде-бір альбомы 25 000 данадан артық сатылмады, бірақ ол өзінің Rhythm & Blues стилін африкалық мәдениетпен үйлестіріп, бүкіл әлемдегі тыңдарманға жетуді үміттенеді.
Despite being a celebrated artist, none of TK's albums sold more than 25,000 copies, though she still hoped to reach a worldwide audience, by infusing her style of Rhythm & Blues with an indigenous African flavour.
Құқықтық және келісімшарттық күрес
Қысқа мансабында ТК-ның бірнеше маңызды заңдық даулары болды. Біріншісі – оның "ТК" сахналық аты мен оған ұқсас дыбыстайтын Кваито тобы TKZ арасындағы дау. Екіншісі көңіл көшірді, өйткені оның алғашқы альбомы жарық көргеннен кейін көп ұзамай Ұлыбританиядағы Polydor лейблімен жеті альбомдық келісімшарт ұсынылды. Бірақ бұл келісім альбомның жергілікті продюсерлерінен түскен қорқытулар салдарынан дереу күштен шығарылды.
Музыкалық стиль
Оның музыкасы – стильдердің үйлесімі, оның тректері 2003 жылғы «In This Piece» синглінде естілген көтеріңкі хип-хоптан бастап, «Drowning in Heaven», «Where Did I Go Wrong» сияқты R&B балладалары мен «No.1 Tsotsi» және «How Do You Feel» сияқты тректерге қосылған кейбір kwaito ремикстерін қамтиды. ТК-ның вокалы көбінесе Мэрайя Кэримен салыстырылды, ал оған осы ұқсастық туралы пікір білдіруді сұрағанда ол былай деді: «Жеке менің ойымша, бұл керемет. Ол мені осы салаға енуге шабытанған адамдардың бірі болды және жоспар – бүкіл әлемге ұнайтын музыка жасау еді. Егер адамдар мені он жыл бойы осындай болған тұлғамен салыстырса, демек мен дұрыс жолдамын!» Оның дауысы шынайы, бірақ қуатты болды және ол елдің ең үздік вокалистерінің бірі деп есептелді. ТК Оңтүстік Африка гей қауымдастығы арасында өзінің сұңғыл вокалы, әзіл-қалжыңға толы сөздері, тректерінің ритмикалық бітісі, сұлулығы және көңілді мінезі үшін үлкен қолдауға ие болды.
Жеке өмір
2002 жылы ол жүкті кезінде жергілікті әйелдер журналы "Пейс" үшін жалаңаш суретке түскенде қысқаша шу туғызды. Ол жалғыз баласы Оратилені өзі тәрбиеледі. Баласының әкесі кім екенін, оның туғанға дейін кетіп қалғанын айтудан бас тартты, оның айтуынша, баласына әкесі кім екенін білу жеткілікті. TK-ның дебюттік альбомынан шыққан "Mind yo' business" әні, өмірдің шындығын көрсетеді, онда шайтан ханзада болмайды. Оның соңғы қарым-қатынасы, өліміне екі апта бұрын, Әулие Валентин күніне дейін аяқталды, содан кейін ол жаңа үй іздеп жүргенде Брайанстон қаласындағы қонақ үйге көшіп өтті.
Өлім
2006 жылы 26 ақпанда, қайтыс болған күнінен бір күн бұрын, ол қонақүйінде бірнеше досын, оның ішінде кваито жұлдызы Мандозаны күтіп алған. Бұл жиын кешкі сауыққа айналып кеткен. 27 ақпанда сағат 10:00 шамасында ол менеджерімен телефонда сөйлесіп, шамамен 11:00-де досы келіп, оны түскі асқа шақырады. Ол суға түсуға бара жатырмын деп, шақыруды қабылдамайды. Мхинганың денесі қонақүй қызметкерлері сағат 13:30 шамасында табылған, олардың қоңырауларына ол жауап бермегендіктен. Бөлмеде басқа біреу болған деген болжам оның жартылай киінген денесі матамен жабылған күйде табылғандығынан туындайды. Алайда, полиция оның денесінде ешқандай іздер жоқ екенін және бөлмеге күштеп кірген белгілер де жоқ екенін мәлімдеді. Көпшілік пікір бойынша, өлімнің себебі есірткі дозасының артық болуы немесе есірткіге тәуелділіктен болған өзіне-өзі қол жұмсау болуы мүмкін. Мхинга қайтыс болған кезде төртінші альбомы үстінде жұмыс істеп жатқан. EMI Records оның туындыларының жинағын шығаруды жоспарлап отыр. Оның кішкентай ұлы үшін де сенім қоры құрылған. Жергілікті газеттер Тсакани Мхинганың өлімін 27 жастағы Джим Моррисон, Джимми Хендрикс, Янис Джоплин және Курт Кобейн сияқты музыканттардың өлімімен салыстыруға асықты.
Марапаттар
TK төрт Оңтүстік Африка музыкалық сыйлығын (Грэммиге балама) "Ең үздік R&B альбомы" номинациясы бойынша жеңіп алды, әр альбомы үшін біреуден және "Ең үздік ән аранжировкасы" үшін де сыйлық алды. Ол сондай-ақ "Ең үздік R&B әртісі" және "Ең үздік әйел әртісі" номинацияларында екі MTN MetroFM музыкалық сыйлығына ие болды.