Кіріспе

Америкалық дәрігер Исаак Уильям Уайли (; Пиньинь: Huáilǐ; Фучжоу романы: Huài lā̤; 29 наурыз 1825 – 22 қараша 1884) – дәрігер, Қытайдағы методист миссионері, пастор, семинария президенті, редактор және 1872 жылы сайланған методисттік епископтық шіркеудің епискобы болып көзге түскен америкалық.

Туу және ерте жылдары

Исаак 1825 жылдың 29 наурызында Пенсильвания штатының Льюистаун қаласында туған. Ол он жасында методист епископтық шіркеуіне қосылған.

Білім

Айзек Дикинсон колледжінің екінші курсқа түсуге дайындалып жатқан еді, бірақ оның тамағының ауруының қанағаттандырылмауы тұрақты деп есептелгендіктен, оның орнына медицинаны оқуға кірісті. 1846 жылы Нью-Йорк университетінің медицина факультетін бітірді. Ол сол мекемеде классикалық білім алды.

Медициналық миссионер

Доктор Исаак Уайли Батыс Пенсильванияда медициналық тәжірибасын бастады, кейін 1849 жылы Поттсвилл қаласына көшті. Ұзақ өтпей, доктор Дурбиннің өтінішімен Исаак Фучжоу қаласына (Қытай) медициналық миссионер ретінде баруға келісті. Исаак алғаш рет М.Е. шіркеуінің Геннеси жылдық конференциясында діни қызметкер ретінде қабылданды. Ол сондай-ақ Нью-Йорк университетінде қосымша лекциялық курсқа қатысты. Соңында, ол 1850 жылдың наурыз айында Қытайға аттанды және конференция мүшелігін Филадельфия конференциясына ауыстырды.

Пасторальдық, академиялық және редакциялық қызметтер

Қасиетті доктор Уайли 1854 жылдың мамыр айында Қытайдан оралды. Одан кейін ол Статен аралындағы бос пасторлық қызметке тағайындалды. 1855 жылы ол конференция мүшелігін тағы бір рет ауыстырды, бұл жолы Ньюарк жылдық конференциясына. Ол тікелей Ньюаркқа, содан кейін Джерси-Ситиге тағайындалды. 1858 жылы қасиетті доктор Уайли Пеннингтон семинариясын басқарды. Ол осы лауазымда 1863 жылға дейін қызмет етті. 1864 жылы ол өзінің діни ұйымының маңызды мерзімді басылымы – "Ladies' Repository" журналының редакторы болып сайланды. 1868 жылы ол осы лауазымға қайта сайланды. Редактор болып жұмыс істеген кезеңде ол M. E. Book Concern үшін кітаптарды редакциялады.

Епископтық қызмет

Қасиетті діндар, доктор Исаак Уильям Уайли 1872 жылы Бас конференцияда Методист епископтық шіркеуінің епископтық лауазымына сайланды. Епископ ретінде ол Уайли колледжінің негізін қалаушылардың бірі болды – Миссисипи өзенінің батысындағы алғашқы және ең көне тарихи афроамерикандық колледж, ол Техас штатының Маршалл қаласында орналасқан. Уайли колледжі 1873 жылы Методист епископтық шіркеуімен құрылды және 1882 жылы М.Е. шіркеуінің Фридман көмек қоғамымен бекітілді, мақсаты – Азамат соғысынан және құлдықтан босатылған адамдарға білім беру және оларды жаңа өмірге дайындау. Епископ Уайли АҚШ-тың түрлі штаттары мен территорияларына кеңінен саяхаттар жасады. 1877 жылы ол Жапония мен Қытайдағы М.Е. миссияларын қолдау үшін ауқымды сапар жасады. Епископ Уайли 1884 жылдың 22 қарашасында Қытайдың Фучжоу қаласында қайтыс болды. Қош сауу рәсімі келесі күні Тиенг-Анг-Тонг қаласында өтті.