Брам ван Вельде: Голланд суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Bram van Velde
Брам ван Вельде – голланд суретшісі, Ташизм және лирикалық абстракция өкілі. Экспрессионизм мен сюрреализм арасындағы өнер, түсті және геометриялық стиль.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голланд суретшісі Брам (Абрахам Жерардус) ван Велде (19 қазан 1895 – 28 желтоқсан 1981) – голланд суретшісі, Тахизм және Лирикалық абстракцияға жақын, аса боялған және геометриялық жартылай бейнелеу стилімен танымал. Ол көбінесе Париж мектебінің мүшесі саналады, бірақ оның туындылары экспрессионизм мен сюрреализм арасында орналасқан, ал 1960 жылдары экспрессивті абстракт өнерге дамыды. Оның 1950 жылдардағы суреттері Матисс, Пикассо және абстрактты экспрессионист Адольф Готлибтің сол кездегі туындыларымен сабақтас. Оны көптеген француз тілінде сөйлейтін жазушылар, оның ішінде Сэмюэл Беккет және ақын Андре дю Буше қолдаған.
Dutch painter
Bram (Abraham Gerardus) van Velde (19 October 1895 – 28 December 1981) was a Dutch painter known for an intensely colored and geometric semi representational painting style related to Tachisme, and Lyrical Abstraction. He is often seen as member of the School of Paris but his work resides somewhere between expressionism and surrealism, and evolved in the 1960s into an expressive abstract art. His paintings from the 1950s are similar to the contemporary work of Matisse, Picasso and the abstract expressionist Adolph Gottlieb. He was championed by a number of French speaking writers, including Samuel Beckett and the poet André du Bouchet.
Ерте өмір
Брам ван Велде Лейденге жақын Зотервудеде өте кедей отбасында дүниеге келді, және бұл оның өміріне терең із қалдырды. Оның анасы Катарина фон дер Вурст (1867–1949) – графтың заңсыз қызы болған. Оның әкесі Виллем ван Велде (1868–1914) Рейн өзенінде су тасымалымен айналысатын шағын компанияның иесі болды. Брам төрт баланың екіншісі еді (қарындасы Корнелия 1892 жылы, Гир мен Якоба 1898 және 1903 жылдары туған). Әкесі банкротқа ұшырағаннан кейін отбасын тастап кетті; анасы мен балалары келесі жылдары бірнеше рет көшіп, Лейденнен Лиссаға, соңында Гаағаға қоныстанды. 1907 жылы жас Брам Гаагадағы Schaijk & Kramers сурет салу және интерьерді безендіру компаниясында шәкірт болып жұмысқа орналасты. Компанияның иелерінің бірі Эдуард Х. Крамерс және оның ұлы Вийнанд, өнерді бағалап, коллекциялағандықтан, оның өнерін қолдады және 1934 жылға дейін Брам ван Велденің меценаттары болды. Отбасын асыраушы ретінде Брам ван Велде Бірінші дүниежүзілік соғыстан босатылды, ол суретші және безендіруші ретінде жұмысын жалғастыра алды, сондай-ақ Гаагадағы Мауритсхаусқа қатысып, ондағы шедеврлерді көшіруге мүмкіндік алды.
Bram van Velde was born in Zoeterwoude, near Leiden, into an intensely poor family, and this would mark him profoundly for life. His mother, Catharina von der Voorst (1867–1949) was the illegitimate daughter of a Count. His father, Willem van Velde (1868–1914) owned a small company engaged in water transportation on the Rhine. Bram was the second of four children (his sister Cornelia was born in 1892, Geer and Jacoba were born in 1898 and 1903). After going bankrupt, the father abandoned the family; the mother and children moved repeatedly over the next years, from Leyden to Lisse, and finally to The Hague. In 1907, the young Bram entered into service as an apprentice in the painting and interior decorating company of Schaijk & Kramers in The Hague. He was encouraged in his art by the co owner Eduard H. Kramers and his son Wijnand, who were appreciators and collectors of art, and these two would become Bram van Velde's artistic patrons until around 1934. Because of his status as bread winner for his family, Bram van Velde was exempted from service in the First World War, and he was able to continue his work as a painter and decorator, and to enroll in the Mauritshuis of The Hague, where he was able to copy masterworks in the collection.
Ерте мансап
1922 жылы Крамерлер ван Велдеге саяхаттауға ынталандырып, ай сайын шәкіртақы берді. Ол алдымен мамыр айында Мюнхенге, содан кейін маусым айында Бременнің солтүстігіне (Ворпсведе) барды, онда 1890 жылдардан бері экспрессионист суретшілердің колониясы құрылған еді. Бұл үш айлық заманауи өнермен танысу ван Велденің шығармашылығында революция жасады. Ол Ворпсведеден көп ұзамай шығып, Парижге (Бельвиль ауданында, 19-шы округте) көшіп барды. Оның мансабы баяу дамыды, ал 1927 жылдың ақпанында ол өзінің туындыларын Бременде көрсетеді. Сәуір айында Берлиндегі "Жюри Freie Kunstschau" оны қабылдады. Ақырында, ол (бауыры Гирмен бірге) Париждегі "Салон де Индепендан" көрмесіне қабылданып, онда бірнеше рет (1928-1932, 1940 және 1941 жылдары) жұмыстарын көрсетті. Осы кезеңде ол Отто Фрёндлихпен бірге Шартрге сапар шекті, сондай-ақ Анри Матисс туындыларын танып білді (вероятно, Пол Гийомның үйінде). Матисс ван Велденің шығармашылығына зор әсер етті (сондай-ақ, алдағы жылдары ван Велде Пабло Пикассоны танығаннан кейін де). 1928 жылдың 6 қазанында ван Велде неміс суретшісі Лилли (Софи Кэролайн) Клёкерге (1896–1936) үйленді, оны ол, мүмкін, Ворпсведеде болған кезден бері білген. Ұлы экономикалық дағдарыс кезінде олардың материалдық жағдайы нашарлап, Испанияға көшіп барды, ал 1932 жылдың қыркүйегінде Майоркада тұрды. Дәл осы жерде ван Велде Матистің ерте туындыларын шабыт көзі ретінде пайдаланып, кейіннен оның абстракциясы көріне бастаған натюрморттар сериясын жасады. 1936 жылы Испанияда азамат соғысы басталғанда Лилли ауруханада қайтыс болды, ал Брам ван Велде Майоркада салған бірнеше картинасымен Марсельге қашып кетті. Ол Парижге қайтып келіп, бауыры Гирмен бірге тұрды. Ол Замбезиде бұрын лютерандық миссионер болған Март Арномен танысып, олар жұбайлар болды. Бауыры Гир ван Велде студиясында – ол да абстрактты суретші бола бастады – Брам ван Велде жазушы Сэмюэл Бекетпен танысты, және олар достық қарым-қатынас орнатты. 1938 жылы полиция Мартамен неміс тілінде сөйлескені үшін ван Велдені көшеде тоқтатып, қысқа мерзімге түрмеге қамады (оның құжаттары тәртіпке келмегендіктен), ал алдағы жылдары да бірнеше рет қысқа мерзімге қамауға алынды.
In 1922, the Kramers encouraged van Velde to travel and gave him a monthly stipend. He went first to Munich in May, then to north of Bremen (in Worpswede) in June, where, since the 1890s, there existed a colony of expressionist artists. This three month exposure to contemporary art revolutionized van Velde's work. He left Worpswede shortly after, and moved to Paris (in the Belleville quartier, 19th arrondissement). His career progressed slowly, and in February 1927 he exhibited his works in Bremen. This was followed by the Jury Freie Kunstschau of Berlin in April. Finally, he (with his brother Geer) was admitted into the Salon des Indépendants in Paris, where he would show his works several times (1928 to 1932, in 1940 and 1941). In this period he went to Chartres in the company of Otto Freundlich, and also discovered the works of Henri Matisse (probably at the home of Paul Guillaume). Matisse would have a great impact on van Velde's work (as too, in coming years, would van Velde's discovery of Pablo Picasso). On 6 October 1928 van Velde married the German painter Lilly (Sophie Caroline) Klöker (1896–1936), whom he had been seeing since perhaps his stay at Worpswede. With the Great Depression, their material conditions deteriorated and they moved to Spain, and in September 1932 they were living in Majorca. It is here that van Velde used the early painting of Matisse as his inspiration and he made a series of still lives in which his later abstraction started to show itself. When the Spanish Civil War started in 1936, Lilly died in a hospital and Bram van Velde fled back to Marseille with several of his canvases made on Majorca. He came back to Paris and moved in with his brother Geer. He met Marthe Arnaud, a former Lutheran missionary in the Zambezi, and they became a couple. At the studio of his brother Geer van Velde—also becoming an abstract painter—Bram van Velde met the writer Samuel Beckett, and the two would develop a friendship. Stopped on the street by the police in 1938 because he was speaking German with Marthe, van Velde was briefly imprisoned (his papers were not in order), and brief incarcerations would occur several times in the coming years.
Мерзімділігі
1939 жылы ван Велде гуашьпен үлкен форматта жұмыс істегенде өзінің жеке сурет салу стилін тапты. 1941 жылы сурет салуды тоқтатты, бірақ 1945 жылдың күзінде қайта бастады. Оның алғашқы жеке көрмесі 1946 жылдың 21 наурызында Париждегі "Galerie Mai" галереясында 25 картинамен ашылды, олардың барлығы оның бар туындылары дерлік, бірақ көрме сәтсіз аяқталды. Беккет оның туындылары туралы алғашқы эссесін Zervos-тың "Les Cahiers d'art" журналында жазды. 1947 жылы ван Велде Париждегі Galerie Maeght галереясымен келісімшарт жасады, ал 1948 жылы ол Нью-Йорктегі Kootz галереясында өз жұмысын көрсетті, бірақ бұл да коммерциялық сәтсіздікке ұшырады, дегенмен Виллем де Кунинг жақсы пікір білдірді. Maeght галереясында тағы бір коммерциялық сәтсіздіктен кейін ван Велде бір жылға сурет салуды тоқтатты. 1952 жылы Maeght онымен келісімшартты бұзды, бірақ оның туындыларын сақтап қалды. 1958 жылы Франц Майер Брам ван Велденің алғашқы музейлік көрмесін ұйымдастырды, ол Берн қаласындағы Кунстхалледе ретроспектива болып өтті. Брам мен Март жұбайы сол жылы Парижден кетіп қалды, бірақ Март келесі жылы (11 тамыз) Парижге қысқа сапар барысында көлік қағып қайтыс болды. 1959 жылы Рождествода Брам ван Велде Женевада Мадленмен танысып, олар жұбайлық өмірге кірісті. 1961 жылдан бастап ван Велде белгілі бір сындық табысқа қол жеткізді. Жан Мишель Мюрис суретші туралы деректі фильм түсірді. Пьер Алечинский және Даниялық Cobra тобының суретшісі Асгер Йорн сияқты жас экспрессивті суретшілер Ван Велденің өнеріне және оның жеке көзқарасына қатты риза болды; олар оны жиі кездестіріп, өз өнерлеріне оның экспрессивті өнерінің ықпалын тигізді. Ван Велде Париж мен Женева арасында саяхаттап, 1967 жылы Женеваға көшіп барды. Мадленмен қарым-қатынасы аяқталғанда, ол Бургундияға оралды, онда ол қарапайым кішкентай үйде тұрып, жұмыс істеді. 1957 жылы Ван Велде өзінің алғашқы литографиясын жасады, ал Жак Путманның көмегімен келесі жылдары ұзақ сериялы литографиялар жасады. 1962, 1964 және 1968 жылдары Ван Велде АҚШ-та Knoedler галереясы ұйымдастырған көрмелерге қатысты. 1968 жылы өнер сыншысы оны "өздігінен ойлайтын абстрактты экспрессионист суретші" деп бағалады. 1962 жылы ол Виллем де Кунингке (ол да голланд тегінен) барды, бірақ екі суретшінің арасындағы қарым-қатынас екі жаққа да толыққанды қанағаттандырмады. 1970 жылдан кейін ван Велде Польша, Исландия, Италия және Норвегия, Брюссель, Копенгаген, Амстердам және Римдегі өз көрмелерін көру үшін саяхат жасады. Осы кезеңде ол көп жаңа жұмыс жасамады. 1964 жылы ол "Ordre des Arts et des Lettres" орденінің "шавалиесі" атанды, ал Нидерланды оған 1969 жылы "Orange Nassau" орденін берді. 1973 жылы ол Ла-Шапель-сюр-Каруж қаласында бірнеше үлкен гуашь суреттерін жасады, олар оның туындыларындағы соңғы "жабайы" түс ретінде қарастырылады. Айм Магетт оны 20 жыл бұрын тастап кеткеннен кейін галереясына қайтарып алды. 1975 жылы оны Лозанна, Женева және Нойшатель университеттері қабылдады, ал 1980 жылы Исландияда "Falcon орденінің" шавалиесі болды. Оның 80 жасқа толуына орай Fata Morgana (Montpellier) баспаханасы ұжымдық құрмет жариялады. Брам ван Велде 1981 жылдың 28 желтоқсанында Арль маңындағы Гримауда қайтыс болды және сол жерде жерленді. Оның ұстазы және досы Жак Путман, оны және оның мансабын қолдаған Брамның Maeght галереясынан кеткеннен кейін, оның қасында жерленді (Путман 1994 жылдың 27 ақпанында Парижде қайтыс болды).
In 1939, van Velde came upon his own painting style while working in a large format with gouache. He stopped painting in 1941, but began again in autumn 1945. His first solo exhibition opened on 21 March 1946 in Paris in the "Galerie Mai" with 25 canvases, nearly all of his existing works, but the show was a failure. Beckett wrote his first essay on his work in les Cahiers d'art de Zervos. In 1947, van Velde signed a contract with the Galerie Maeght in Paris, and in 1948 he showed his work in the Kootz gallery in New York, but this was also a commercial failure, despite a good review by Willem de Kooning. After one more commercial disaster at Maeght, van Velde stopped painting for a year. In 1952, Maeght canceled their contract with him, while retaining his works. In 1958, Franz Meyer organized the first museum exposition of Bram van Velde, a retrospective at the Kunsthalle of Bern. The couple Bram Marthe left Paris the same year, but Marthe died the following year (11 August), having been hit by a car during a brief trip to Paris. At Christmas 1959, Bram van Velde met Madeleine in Geneva, and the two became a couple. Starting in 1961, van Velde began to achieve a certain critical success. Jean Michel Meurice made a documentary film about the artist. Younger expressive painters such as Pierre Alechinsky and the Danish Cobra painter Asger Jorn admired Van Velde's art and his privat vue on art very strongly; they met him frequently and let their own art be influenced by his expressive art. Van Velde shuttled between Paris and Geneva, and in 1967 he moved to the latter. When the relation with Madeleine broke down, he returned to the Bourgogne where he lived and worked in a very sober little house. In 1957 Van Velde made his first lithography, and with the help of Jaques Putman he made long series of lithographies in the following years. In 1962, 1964 and 1968 van Velde had exhibitions in the United States organized by the Knoedler gallery. In 1968 the art critic can appreciate him as 'an important abstract expressionist painter with an independent vision'. In 1962 he visited Willem de Kooning—also of Dutch origins—but the contact between the two artists is not very satisfying for either side. After 1970, van Velde travelled to visit his own expositions in Poland, Iceland, Italy and Norway, Brussels, Copenhagen, Amsterdam and Rome. He did not make much new work during this period. In 1964, he was named "chevalier" of the Ordre des Arts et des Lettres, and the Netherlands awarded him the Order of Orange Nassau in 1969. In 1973, he painted at La Chapelle sur Carouge several large gouaches which are seen as the last "savage" appearance of colour in his work. Aimé Maeght took him back in his gallery, almost 20 years after having dropped him. In 1975, he was received by universities in Lausanne, Geneva and Neuchâtel, and in 1980 he was made chevalier of the "Order of the Falcon" in Iceland. For his 80th birthday, a collective homage was published by the presses at Fata Morgana (Montpellier). Bram van Velde died on 28 December 1981 at Grimaud (near Arles), and is buried there. His mentor and friend Jacques Putman, who supported him and his career after Bram's departure from Maeght, is buried beside him (Putman died on 27 February 1994 in Paris).