Кіріспе

Норма Коул (12 мамыр 1945 жылы туған) – канадалық ақын, бейнелеу суретшісі, аудармашы және куратор. Туғаннан ағылшын тілді канадалық болған Коул ерте жасында француз тілін үйреніп, Эммануэль Хоккард, Даниэль Коллобер, Жан Дайв және олармен ойлас басқа француз ақындарының шығармаларын аударған. 1970-ші және 1980-ші жылдары Коул Роберт Дункан айналасындағы Сан-Франциско ақындар тобының мүшесі болды. Оның мұрағаты Калифорния университеті Сан-Диегодағы Мандевилл арнайы жинақтар кітапханасындағы Жаңа поэзия мұрағатында сақталады.

Ерте өмір және мансап

Канаданың Торонто қаласында ағылшын тілді отбасында дүниеге келген Норма Коул орта мектепте француз тілін оқуға кірісті. Коул Торонто университетінде білім алды, 1967 жылы қазіргі заманғы тілдер мен әдебиет (француз және итальян тілдері) бойынша бакалавр, ал 1969 жылы француз тілі мен әдебиеті бойынша магистр дәрежесін алды. Университетті бітірген соң Коул Францияға, 1968 жылғы мамыр ереуілінен кейінгі революциялық атмосфераны сезіну үшін уақытында көшіп келді. Ол Ницца маңындағы Альп-Маритим тауларының етегіндегі шағын ауылда бірнеше жыл өмір сүрді. Францияда болған кезінде Коул сурет салу, мүсін жасаумен айналысып, көптеген француз ақындарымен байланыс орнатты. Бей-Аймағына келгеннен кейін Коул мемлекеттік мектептерде жұмыс істеді, бірақ Калифорнияның Жаңа колледжімен байланысы арқылы Роберт Дункан, Майкл Палмер, Дэвид Леви-Стросс, Сьюзан Такри, Аарон Шурин және Лора Мориарти сияқты өзінің басты ақындар қауымдастығымен танысты. Дегенмен ол Францияға баруын жалғастырды, француз ақындарымен байланысы оның шығармашылығы үшін өте маңызды болды. Оның маңызды француз байланыстарының ішінде Клод Ройет Журну, Эммануэль Хоккард және оның алғашқы кітабы «Mace Hill Remap» жарық көрген Джозеф Симас болды. Норма Коул Гербод поэзия сыйлығының және Поэзия қорынан грант алды. 2006 жылы ол Суретшілерге арналған қазіргі заманғы өнер гранттары қорынан грант жеңіп алды. «The Poetics of Vertigo» – 1998 жылы Шиғриет орталығы үшін «Джордж Оппеннің естелік лекциясы» ретінде оқылған – Роберт Д. Ричардсонның көркем емес әдебиет сыйлығын жеңіп алды. Бостондық фотограф Бен Э. Уоткинспен бірге «Олар жағымды, танығандай» атты фотосуреттер мен мәтіндерден жасалған бірлескен жұмысы үшін сатып алу сыйлығын жеңіп алды.

Соңғы жобалар

Норма Коулдың еңбегі «өзінен түбегейлі өзгеше дәстүрлер мен тәжірибелерге, суретшілер мен жазбаларға ашықтығымен» үлкен мақтауға ие болды. Жақында ол SFSU-дегі Поэзия орталығымен және американдық поэзия мұрағаттарымен олардың елу жылдығын тойлауға орай ынтымақтастық жасады. Ол жерде ол 2004 жылдың 11 желтоқсанында ашылған және 2005 жылдың 16 сәуірінде аяқталған «Коллективті естелік» атты арнайы орынға орналасқан галереялық инсталляцияны жасауға көмектесті. Жоба былай сипатталды: «Бұл оның бұрынғы жұмысынан айырмашылық, негізінен жазба, әдеби практиканы қоғамдық кеңістіктің кеңейтілген өлшемдеріне ұзарту. Коул поэзия жасау процесін зерттеуге және оны бейнелеуге бағытталды, сонымен қатар орынды да, одан тыс жерді де пайдаланып жұмыс істеді, келушілердің пікірлерін, түсініктерін және үлестерін шақырып, жауап беріп, мәтініне енгізді, басқалармен белсенді алмасу мүмкіндігін ашты. Инсталляцияның элементтері уақыт өте келе өзгеріп, онымен өтетін адамдар мен заттардың әсерімен дамитын, бейімделетін шығармашылық кеңістікке айналды. «Коллективті естелік» (Granary Books, 2006), поэзия/фотосуреттер, кітап дизайны – Эмили Маквариш; бұл Коулдың «Поэзия және оның өнері: Сан-Франциско аймағының өзара әрекеттесуі 1954–2004» көрмесі үшін жасаған кеңейтілген инсталляциясы/қойылымы негізінде құрылған (Калифорния тарихи қоғамы, Сан-Франциско, Калифорния, 2004–05).