Кіріспе

Re Wakim; Ex parte McNally 1999 жылдың 17 маусымында Австралия Жоғарғы Сотында қаралып, маңызды шешім қабылданған іс. Бұл іс юрисдикцияны өзара берудің конституциялық заңдылығына, әсіресе мемлекеттік компаниялар заңнамасы бойынша юрисдикцияны Федералды сотқа беруге қатысты.

Өмірбаян

Жоғарғы соттың «Нью-Саут Уэльс пен Комонвелл» (1990) ісі бойынша шешімінен кейін бастау алған ұлттық корпорациялар заңнамасы аясында штаттар корпорацияларды құру үшін заңдар қабылдауға міндетті болды. Осының нәтижесінде штаттар Федералды сотқа мемлекеттік юрисдикция беруге мәжбүр болды, бұл Комонвеллға корпорациялар заңнамасын тиімді сот бақылауына алуға мүмкіндік берді.

Іс жүргізу

Әр түрлі тараптар Жоғары сотқа төрт іс қозғады. Талқылауға тиіс мәселелердің ұқсастығын ескере отырып, барлық іс бірдей уақытта тыңдалды және шешілді. Бірінші екі іс Федералдық соттағы іс бойынша кінәлі деп есептелген жауапкерлер тарапынан қозғалды, олар салдарынан келтірілген зиянға өтеу төлеуге міндетті болды. Олар Федералдық сотқа тыйым салу туралы талап арыз берді. Үшінші іс Федералдық сотқа қатысты куәлік пен тыйым салу туралы талап арыздарды қамтыды. Бұйрықтардың бірін жоюға ұсынылғандар – компанияны тарату туралы бұйрық. Прокурорлар Федералдық соттың осы бұйрықты күшіне енгізуіне қарсылық көрсетті. Соңғы іс Австралия астанасының корпорациялық заңнамасы бойынша шақыру қағаздарын беру туралы бұйрықтарды бекіткен Толық Федералдық соттың шешіміне шағымдану үшін арнайы рұқсат беру туралы өтініштен тұрды.

Шешім

Gummow және Hayne судьялары құқықтарды өзара беру туралы басты мәселеге қатысты маңызды шешім авторы болды. Заңның қолдануын жақтаған бірінші аргумент бойынша, Комонвелл мен штаттардың бірлескен әрекеттері болмаған жағдайда, Конституцияда көзделмеген билікті беру мүмкін емес деп шешілді. Олардың пікірінше, мұндай жағдай Конституцияға заңнамалық өзгеріс енгізуге әкелуі мүмкін. Екінші аргумент Комонвеллдың ұлттық саяси жүйе ретінде "өзінің сақталуын және заңды қызметінің кедергісіз жалғасуын қамтамасыз ету" үшін қажетті шараларды қабылдауға құқылы екендігіне негізделді. Аталған судьялар бұл аргументті де қабылдамады, себебі ыңғайлылық немесе пайдалылық конституциялық заңдылықты бағалаудың дұрыс өлшемшарты емес. Нәтижесінде, федералды сотқа берілетін құзырет Конституцияның 75 және 76-баптарында белгіленген билік салаларымен шектеледі және басқа ешқандай саяси жүйе федералды соттарға құзырет беруге құқылы емес деп шешім қабылданды.

Салдарлар

Сот шешімінің салдары бірден байқалды. Ол мемлекеттік құзыретті жүзеге асыратын федералды соттың қабылдаған әрбір шешімінің жарамсыз болу мүмкіндігін тудырды. Мемлекеттер мен Ұлттық Достастық федералдық шешімдерді штаттың жоғарғы соттарымен бекітуге рұқсат беру үшін заң шығаруға жылдам кірісті, бірақ бұл шешім ұлттық корпоративтік құқық жүйесіне елеулі соққы болды. Бондқа қарсы Королева және Р. Хьюз ісіндегі келесі шешімдер ақырында осы жүйенің құлауына және 2001 жылғы Корпорациялар туралы заңға (Cth) әкелді.