Кіріспе

Даниялық полярлық саяхатшы (1880–1971)

Эйнар Миккелсен (23 желтоқсан 1880 – 1 мамыр 1971) – Даниялық полярлық саяхатшы және жазушы. Ол Гренландияға жасаған экспедицияларымен ең көп танылды.

Өмірбаян

Миккелсен 1880 жылғы 23 желтоқсанда Ютландияның Вестер Брондерслев қаласында дүниеге келген. 1900 жылы ол Шығыс Гренландиядағы Кристиан IX жеріне Георг Карл Амдруп экспедициясында қызмет етті. Содан кейін ол 1900 жылдан 1902 жылға дейін Франц-Жозеф жеріне Бальдвин Зиглер Солтүстік полюс экспедициясында қатысты. Эрнест де Ковен Лефингвеллмен бірге ол 1906–1907 жылдары Аляскадағы Флексман аралында қыстаған ағылшын-американдық полярлық экспедицияны ұйымдастырды. Олар кемесін жоғалтты, бірақ мұз үстіндегі саяхаттары барысында Арктика мұхитының континенттік шельфін 65 миль (105 км) қашықтықта анықтады, онда 2 миль (3 км) аралығында теңіздің тереңдігі едәуір артты. Миккелсен Гренландияның солтүстік-шығыс жағалауын картаға түсіру және бақытсыз Дания экспедициясының жетекшісі Людвиг Милиус Эриксеннің және картографы Нильс Петер Хогег Хагеннің денелерін іздеу үшін экспедиция ұйымдастырды, сонымен қатар олардың құжаттарын қалпына келтіруді де мақсат етті. Осы міндетті орындау үшін Миккелсен 1909 жылдан 1910 жылға дейін Шаннон аралында қыстады. Оның ағаш кемесі "Алабама" Шаннон аралының мұзына тігіліп қалды, ал ол барлаумен айналысып жатқанда, экспедицияның қалған бөлігі кит аулаушы кемесімен үйлеріне оралды. Инженері Ивер Иверсенмен бірге Миккелсен бірнеше қауіпті мұз үстіндегі саяхаттар жасады. Олар жоғалған құжаттарды Дания фиордының басындағы қабірден тауып, "Пири каналы жоқ екенін" анықтады. Екі саяхатшы Шаннон аралына оралып, экипаждың жоқ екенін көрді, бірақ құтқарылған ағаштар мен тақтайшаларды пайдаланып шағын үй салды. Миккелсен мен Иверсен 1912 жылғы жазға дейін, норвегиялық кит аулаушысының көмегімен, ең қиын жағдайда құтқарылғанша, екі қыс бойы осы үйде тұрды. 1924 жылы ол кейіннен Скорсбисунд деп аталған жерге экспедиция жетекшісі болды. 1970 жылы 90 жылдығында Данияда оған ұлттық құрмет көрсетілді, ал ол бірнеше айдан кейін Копенгагенде 1971 жылғы 1 мамырда қайтыс болды. 2009 жылы Дания Корольдік теңіз күштері екінші "Кнуд Расмуссен" кластық патрульдік кемесін оның құрметіне "Ейнар Миккелсен" деп атады.

Танымал мәдениетте

2022 жылдың 2 наурызында шыққан "Мұзға қарсы" фильмі Миккелсеннің ең әйгілі қиындығын бейнелейді. Оны Николай Костер-Вальдау сомдады.