Кіріспе

Эмоционалды бұзылыстары бар балаларға медициналық көмек

Диадикалық даму психотерапиясы – эмоционалды бұзылыстары бар, соның ішінде күрделі психикалық жарақаттар мен байланыс бұзылулары бар балалары бар отбасыларға арналған психотерапиялық емдеу әдісі. Оны Артур Бекер Вайдман мен Дэниел Хьюз ертедегі күтімшілерден айырылу салдарынан туған эмоционалдық қиындықтарды бастан өткерген балаларға көмек ретінде әзірлеген. Диадикалық даму терапиясы негізінен терапевттің баланың "субъективті тәжірибесіне" бейімделіп, көзбен байланыс, бет әлпеті, дене тілі, дауыс ырғағы, уақыт пен тиісу арқылы оны балаға көрсететін, "ойындағы, қабылдайтын, қызығушылық танытатын және эмпатиялық" ортаны құруды қамтиды. Сонымен қатар, эмоционалдық жағдайды "бірлесіп реттеуге" және баламен "балама автобиографиялық әңгіме құруға" мүмкіндік береді. Диадикалық даму психотерапиясы когнитивті-мінездік стратегияларды да пайдаланады. "Диада" дегенде, әдетте, ата-ана мен баланың қарым-қатынасы түсініледі. Басты күтімшінің белсенді қатысуы қажет емес, бірақ ұсынылады. Бұл туралы Америкалық балаларды зорлық-зомбылықтан қорғау қоғамының (APSAC) пікірі білдірілген. APSAC жұмыс тобының есебі мен жауабына сәйкес, диадикалық даму психотерапиясы "дәлелді" емдеу ретінде танылмайды және "қалыпты емдеу әдістері" туралы шешімдер қабылдауға негіз бермейді. 2006 жылғы зерттеулер жиынтығы бұл әдісті "қолдауға лайық және қабылданатын" емдеу ретінде сипаттады, бірақ бұл қорытынды да әртүрлі пікірлерге бөлінді.

Теориялық негіз

Диадикалық даму психотерапиясы Боулбидің талдау теориясына негізделген және балалық шақта зорлық-зомбылыққа ұшыраған нәрестелердің жиі ұйымдаспаған байланыстары ғана емес, сонымен қатар олар есейген сайын, қоршаған ортаның барлық аспектілерін бақылауға мәжбүрлі қажеттілікке айналатын қатаң өзіне сенуді дамытады деген теорияға негізделген. Хьюз бұл теорияны қолдауда Лионс Рут пен Джейкобвицті (1999) келтіреді. Бала күтімі қорқыныш көзі ретінде қарастырылады, нәтижесінде балалар өздерін қауіпсіз ұстау үшін оларды манипуляциялау, шамадан тыс мойынсұну, қорқыту немесе рөлдерді ауыстыру арқылы бақылауға тырысады. Мұндай балалар, сондай-ақ, травмадан кейінгі шабуылдайтын естеліктерден зардап шегуі мүмкін және нәтижесінде емдеуге қатысуға батылдық танытпауы немесе дайын болмауы мүмкін. Мұндай балалар терапиялық қарым-қатынасты дамытумен байланысты әсерден белсенді түрде аулақ болуға тырысады және ұят пен травма аймақтарына бағытталуға қарсы тұрады деп күтіледі. Хьюз мұндай асырап алынған балалар үшін ата-аналық көмек пен дәстүрлі емдеуге қарағанда, байланысқа негізделген емдеу тиімдірек болуы мүмкін деп ұсынады. Кейбір байланыс терапиясының ұқсастығы да дау тудырды. Олар Хьюздің веб-сайтынан физикалық қарым-қатынаспен емдеуге қатысты материалдарды келтіреді. Алайда, соңғы академиялық зерттеуде "Бұл тәжірибелерді зерттеуге қатысқан ата-аналардың ешқайсысы хабарламаған, және, шын мәнінде, көптеген адамдар DDP-ді балалардың басшылығымен, жақсы нәтижелермен және қауіпсіздік жағдайында өз отбасының қажеттіліктерін қанағаттандыру деп анықтады". 2006 жылы жарияланған APSAC Taskforce байланыс бұзылысы, реактивті байланыс бұзылысы және байланыс терапиясы туралы баяндамасында Хьюз мен Бекер Вайдманды байланыс терапиясы парадигмасына жатқызылады және Бекер Вайдманды басқа нәрселермен қатар, жас регрессиясын қолдану үшін нақты келтіреді, бірақ мәжбүрлеу немесе шектеу практикасы үшін емес (79-бет). Олар сонымен қатар 2006 жылдың қарашасында хаттарға жауап беруде ДДП-ны байланыс терапиясы деп атайды. Беккер Вайдман Тапсырма тобына жазған хатында баланы хронологиялық емес, даму деңгейінде емдеудің маңызды екенін айтқан болатын, бірақ Тапсырма тобы 2006 жылдың қарашасында Хаттарға жауап бергенде келіспеді (ж. 382). Тапсырма тобы хаттарға жауап беруде Хьюзді "жетекші байланыс терапевті" деп атайды және Хьюзді (Келли мен Поппермен бірге) байланыс терапевтерінің мысалдары ретінде келтіреді, олар өз тәжірибелерін жақында байланыс терапиясының техникасынан алыстатып жасады (ж. 383). Канзас университеті / SRS үздік тәжірибелер туралы баяндама (2004) Беккер Вайдман сипаттағандай диадикалық даму психотерапиясы Хьюз сипаттағаннан біршама өзгеше болып көрінді. Олар 2004 жылы Беккер Вайдманның диадикалық даму психотерапиясы "дәлелге негізделген" деген мәлімдемесінде Evergreen-дегі Attachment Center-тен Myeroff, Randolph және Levy-дің терапияны ұстау туралы зерттеулері келтірілгенін айтады. Хьюз моделі балаларды травманы қайта көруге итермелеу туралы зерттеулерді айқын қамтиды (бұл зардап шеккендерді қайта травматизациялай алады) және травмалық емдеудің қалыптасқан қағидаларын өзінің әдісіне енгізді. Дисрегуляцияны болдырмауды Хьюз негізгі емдеу мақсаты ретінде сипаттады. Троуэлл Хьюздің клиникалық дағдыларына таңданып, "Ата-аналар мен күтім көрсетушілерге ата-аналардың өздерінің нақты жұмысы қажет, ал балалар мен жастарға олардың қажеттіліктеріне сай жасалған нақты жұмыс қажет. Балалық шақтан бастап қанағаттандырылмаған ата-аналар өздерінің қажеттіліктерімен байланысты, олармен ашық сөйлесу қабілеттерін айтарлықтай тежеуі мүмкін және өздеріне көмектесуге бағытталған мамандар тарапынан қолдау табады". Тройэлл бейімделу әрекеттерінде бет-әлпетті қолдану туралы айтып, "терапевт қайғылы болып көрінсе де, жас адам мұны провокация ретінде көре алады - не соққы, не терапевт жеңіске жетуде деп есептелуі мүмкін (бет-әлпетті қате түсіну мүмкін) " (ж. 281). Троуэлл Хьюздің көптеген идеяларының клиникалық жұмыстың құндылығын атап өтті, бірақ ол "қауіпсіздік қажет. Тәжірибелі, жақсы оқытылған дәрігерлер осы идеяларды өз клиникалық практикасына енгізе алады. Алайда [Хьюздың 2004 жылғы мақаласындағы] идеялар емдеу нұсқаулығына жеткілікті негіз бола алмайды, әрі оларды сынсыз ұстануға болмайды".

Дәлел

Бекер Вайдманның екі зерттеу есебі, екіншісі біріншісінен кейін төрт жылдық бақылау, диадикалық даму психотерапиясының жалғыз эмпирикалық зерттеуі болып табылады. Емдеу тобына 34 қатысушы кірді, олардың іс-қағаздары 2000/01 жылдары жабылған. Бұл көрсеткіш басқа жерде емделген 30 қатысушыдан тұратын «қалыпты күтім тобымен» салыстырылды. Бұл жұмыстың жарияланған есептерінде «қалыпты күтімнің» мәні нақты көрсетілмеген, сондай-ақ «қалыпты күтім» тобының, Бекер Вайдман клиникасында бағаланғанымен, онда ем алмауының себебі де түсіндірілмеген. Емдеу 11 ай ішінде орташа есеппен 23 сеанстан тұрды. Нәтижелер балалардың 6 мен 15 жас аралығында болған кезінде емдеу аяқталғаннан кейін орташа есеппен 1,1 жыл бойы сақталды. «Қалыпты күтім» тобының қатысушыларында ешқандай өзгеріс байқалмады, олар бағалау аяқталғаннан кейін орташа есеппен 1,3 жылдан кейін қайта тексерілді. Бақылау зерттеуінде бастапқы зерттеу нәтижелері емдеу аяқталғаннан кейін орташа есеппен 3,9 жыл бойы сақталды. «Қалыпты күтім» тобының қатысушыларында да ешқандай өзгеріс болған жоқ, олар бағалау аяқталғаннан кейін орташа есеппен 3,3 жылдан кейін қайта тексерілді. Бекер Вайдманның алғашқы зерттеуі APSAC жұмыс тобы тарапынан 2006 жылдың қараша айындағы хаттарға жауабында, олардың негізгі тіркелу терапиясы туралы есебінен кейін қарастырылды. Жұмыс тобы 2006 жылғы зерттеуді қарап, әдістемесін сынға алды және зерттеу DDP нәтижелері туралы фактілерді білу жолындағы маңызды алғашқы қадам болғанымен, емді дәлелді деп тану үшін қажетті критерийлерден мүлдем алшақтығын мәлімдеді. Тапсырма тобының есебі мен хаттарға жауабы арасында Craven & Lee (2006) асыраушы балаларға қолданылатын 18 араласу зерттеуінің әдебиеттік шолуын жасады және оларды даулы Saunders, Berliner & Hanson (2004) жүйесі бойынша жіктеді. Олар тек екі терапияны қарастырды, олардың әрқайсысы бір зерттеуде ұсынылған: диадикалық даму психотерапиясы және ұстап тұру терапиясы. Олар екеуін де «қолдауға тұрарлық және қабылданатын» деп 3-ші санатқа жатқызды. Бұл жіктеу дәлелдік базаның әлсіз екенін, бірақ емдеудің зиянды екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ екенін білдіреді. Craven & Lee жіктеу есебі орынсыз жағымды деп сынға түсті. Есептерден көрінетіндей, стандартты ДДП-ға қосымша сүйемелдеу терапиясы әдістері қолданылған болуы мүмкін. Бекер Вайдман зерттеуіндегі терапевт ата-аналарға Жан Мерсердің «емдеудегі балаларға қатысты мәжбүрлеу және қорқыту тәсілдерін», атап айтқанда, физикалық шектеу және тамақ пен сусыннан айыруды қолдайтын екі автордың «жалған ата-аналық әдістерін» қолдануды тапсырды. DDP-нің қазіргі заманғы тұжырымдамасынан ауытқуына байланысты Мерсер бұл зерттеуді қазіргі түрінде DDP-ді тексеру деп қарастыруға болмайды деп санайды. Мерсер Вузл эффектісінің мысалы ретінде Бекер Вайдманның зерттеулерін келтіреді, онда «қателі, шектеулі немесе асыра сілтелген деректер» халық қабылдауына қол жеткізгенше сынсыз қайталанады және қайта жарияланады.