Кіріспе

Австралиялық тарихшы Хелен Верран – австралиялық тарихшы және ғылымның эмпирикалық философы, негізінен ғылым және технологияны әлеуметтік тұрғыдан зерттеу (STS) саласында жұмыс істейді және қазіргі уақытта Чарльз Дарвин университетінде адъюнкт-профессор қызметін атқарады.

Өмірбаян

Верран Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатынан шыққан. Ол 1960-шы жылдары ғалым және мұғалім ретінде білім алған (BSc, DipEd, New England университеті) және метаболикалық биохимия саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғаған (UNE, 1972). Содан кейін ол Нигерияның оңтүстік-батысындағы Ифе қаласындағы Обафеми Аволоу университетінде ғылым білім беруден сегіз жыл бойы дәріс берген. 1980-ші жылдары Мельбурн университетінде оқытушы, кейіннен доцент болып жұмыс істеді, ғылым тарихы мен философиясын зерттеуге арналған бөлімде еңбек етті. 2012 жылы зейнетке шықты. Зейнетке шыққаннан кейін ол Дарвиндегі Чарльз Дарвин университетінің Солтүстік институтында қосымша профессор (Adjunct Professor) атанды және әлі күнге дейін сабақ беріп келеді.

Сандар мен санамаланған субъектілер

Верранның «Ғылым және африкалық логика» (University of Chicago Press, 2001) атты кітабы 2003 жылы Людвик Флек сыйлығын алды. Кітап Нигерияда математика оқытушысы және мұғалімі ретіндегі ұзақ далалық бақылауларына негізделген сандардың онтологиясымен байланысты санауды және оның қатынасын талдайды. Кітапта Верран йоруба санауының күрт ерекшеленетін табиғатын кенет түсінгенін айтады және осы түсінік оның пост-релятивистік теориясын қалай негіздегенін талқылайды. Верран сандар мен нөмірлеуді әлеуметтік және материалдық практика ретінде талдауды жалғастыруда (мысалы, 2018 жылғы арнайы шығарылым «Сандардан кейін?» Ғылым және технология зерттеулеріндегі сандар мен нөмірлеу талдауының инновациялары).

Актер-желі теориясы (АТ)

Ол британдық социолог Джон Лоумен бірлесіп жұмыс істеп, актерлік желі теориясын дамытуға үлес қосты. Атап айтқанда, ол постколониалдық зерттеулер арқылы ҒТЗ-ді (ғылым, технология және қоғам туралы зерттеулер) тереңдетуге көмектесті. Оның еңбегі АЖТ-ның (актерлік желі теориясы) онтологиялық бұрылысының бір бөлігі деп есептеледі.

Колониалды кезеңнен кейінгі СТС

Оның Йолнгу австралиялық аборигендерінің әлемді түсінуі, технологияны пайдалануы және білім жүйелері туралы жұмысы 1990 жылдардан бастап қазіргі кезге дейін жалғасып келеді. Майкл Кристимен бірге ол цифрлық білім технологияларын теориялық тұрғыдан қарастырды. Өрт арқылы табиғатты басқарудың баламалы жолдары туралы жұмыстардан бастап, Верранның соңғы зерттеулері экожүйелік қызметтердің әлеуметтік талдауына үлес қосты.