Кіріспе

Англия, Ирландия және Уэльстегі англо-нормандық асыл отбасы

Клэр үйі – Англия мен Уэльсте Пемброк, Хертфорд және Глостер графтықтарын тарихы бойы басқарған, Ирландияға нормандықтардың басып кіруінде маңызды рөл атқарған көрнекті англо-нормандық асыл үй. Олар Ричард Фиц Гилберттің (1035–1090) ұрпақтары, ол Англияны нормандықтар жаулаған кезде Англияға бірге келген Жеңімпаз Уильямның туысы еді. Қызметі үшін Ричардқа Саффолк графтығындағы Клэр ауылының маңындағы жерлер сыйға берілді. Осының нәтижесінде Ричард және оның ұрпақтары «де Клэр» немесе «Клэр» деген атпен танылды. Де Кларлар ерте орта ғасырлардағы ең ірі барондық үйлердің қатарында болды және Англиядағы Кэрфилли, Пемброк және Кастелл Кох сияқты монументалды қамалдардың, сондай-ақ 190-нан астам поместьелердің иелері болды.

Шығу тегі

Клэр отбасы Брионн графы Гилберттен тегін алады, оның әкесі Эу графы Джеффри Нормандия герцогы Ричард I-нің белгісіз әйелінен туған заңсыз ұлы болған. Гилберт де Брионн 1035 жылы бала кезінде Нормандия герцогы болған Вильгельм II-нің қамқорларының бірі болды. 1039 немесе 1040 жылы Гилберт қаза тапқанда, оның кішкентай ұлдары Балдуин мен Ричард фиц Гилберт өздерінің қамқоршыларымен бірге Фландрия графы Бальдуин V-ке қашып кетті. Олар 1053 жылы Вильгельм Бальдуиннің қызына үйленгенде Нормандияға оралды, және Вильгельм оларды өте жоғары бағалады. Англияны басып алғаннан кейін Ричард фиц Гилберт кең аумақты иеліктер алды, оның ішінде Клэр және Тонбридж есімді жерлер бар еді. Оның осы иеліктерді алғанынан бастап, тарихшылар оның негізін салған отбасын әдетте 'де Клэр' (Клэрден) деп атайды. Тарихи дереккөздер Клэр есімінің қашан кеңінен қолданысқа енгені туралы нақты мәлімет бермейді және кейде қайшылықты болады, бірақ Ричард фиц Гилберт (Тонбридж) бір рет Домсдей сарабының Саффолк тізімінде Клэрдің Ричарды деп аталған. Оның інісі Балдуин де Мюльс 1068 жылы Ексетерді бағындырғаннан кейін оны басқаруға тағайындалды және Девонширдің шерифі болды. Девоншир мен Сомерсетширдегі үлкен иеліктері Домсдейде "Эксетердің Балдуины" немесе "Шериф Балдуин" деп тіркелген.

Графтықтар

Ричард қайтыс болғаннан кейін оның ағылшын иеліктері ұлы Гилберт Фитц Рихард де Клэрге (1055–1117 жж.) өтті, ал кіші ұлы Роберт Фитц Рихард ФитцВальтер барондарының тегін құрады, сондай-ақ Давентри және Фосли әулеттері де пайда болды. Гилберт Фитц Ричардтың тағы бір кіші ұлы, Гилберт есімді, Уэльсте орнығып, 1138 жылы Пемброк графтығын және Стригуил иелігін алды. Аға ағасының ұлы, Ричард Фитц Гилберт де Клэр (1090–1136 жж.), граф Гилберттің туысы, граф атағын алды. Гилберт Фитц Ричард (1152 ж. қайтыс болған) 1138 жылы, немесе кем дегенде 1141 жылы Гертфорд графы атанды, содан кейін отбасы кейде Клэр графтарының атағын қолданды. Бірінші Гертфорд графы мұрагерсіз қайтыс болды, оның орнына ағасы Роджер де Клэр, Гертфордтың 2-ші графы отырды, одан кейін Гертфорд графтары тарады. Пемброк графы Гилберт Фитц Ричард де Клэрдің ұлы – Ричард де Клэр, Пемброк графының 2-ші графы (1176 ж. қайтыс болған), Ирландияға нормандық шапқыншылығының басшысы, Стронгбоу деп танылды. Оның жалғыз ұлы ересек болмай қайтыс болды, Стронгбоудың ирландиялық және уэльстік иеліктері қызы Изабельге, оның күйеуі Уильям Маршалға өтті. Осы жерлердің кейбіреулері Изабель де Клэр мен Уильям Маршалдың тең мұрагерлерінің бірі, Изабель Маршалдың, оның алыс туысы Гилберт де Клэрге, Гертфордтың 4-ші графына (1230 ж. қайтыс болған) үйленуі арқылы отбасының иелігіне қайта оралды. Ол анасынан әкесінің әкесі Уильям Фиц Роберттің, Глостердің 2-ші графының (1183 ж. қайтыс болған) иеліктерін, соның ішінде Глостер графтығын, Глостердің құрметін және Гламорган иелігін мұралады. Отбасы 14 ғасырдың басына дейін екі графтықтың иесі болды, Глостердің 8-ші графы Гилберт де Клэр мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін графтықтар жойылды, ал оның жерлері бірнеше әпкелері арасында бөлісті. Ричард де Клэр, Ирландиядағы Томонд лорды болған кіші әулеттің мүшесі, 1309 жылы парламентке шақырылды, соның салдарынан Лорд Клэр атанды. Бірақ, оның нәресте ұлының 1321 жылы, өзінің қайтысынан кейін көп ұзамай қайтыс болуы, әдетте де Клэр деп аталатын соңғы әулеттің аяқталуына әкелді, бірақ еркек желісі кем дегенде бір ғасыр бойы ФитцВальтер барондарының әулетінде жалғасты.

Елтаңба

Ертедегі Кларлар шевронды герб қолданған сияқты, бұл Пемброктың 1-ші графы Гилберт және оның қызы Роузе Линкольн графшасының мөрлерінде көрінеді. Ричард "Strongbow", Пемброктың 2-ші графы, оны үш шевроннан тұратын гербке қарапайымдастырды, бұл Гертфорд Клэр графтарының гербіндегі алтын түсті фондағы үш қызыл шевронмен сәйкес келеді.