Кіріспе

Ежаватху Манитан () – 1982 жылы түсірілген үнді тамил тіліндегі фильм, сценарийін К. Харихаран бірлесіп жазып, режиссерлік еткен. Нағыз оқиғаға негізделген бұл фильм қоршаған ортаның ластануы және өнеркәсіп жұмысшыларының қанаушылығы мәселелерін көтеріп көрсетеді. Рагхуваранның тұңғыш басты рөлінде ойнаған туындысында көптеген жаңа актерлер маңызды рөлдерді сомдады. Фильмнің музыкалық сүйемелдемесі Л. Вайдянатанның композицияларынан және тамил ақыны Субрамания Бхаратидің өлеңдерінен құралған. Фильм шыққаннан кейін сыншылардың жоғары бағасын алып, тамил тіліндегі үздік фильм үшін Ұлттық кино сыйлығымен және екі Тамил Наду мемлекеттік кино сыйлығымен марапатталды. Ол Үндістанның Халықаралық кинофестивалінің «Үнді панорамасы» бағдарламасында көрсетілді, сондай-ақ Кеңес Одағында көрсетіліп, «Афро-Азиялық ынтымақтастық» сыйлығын жеңіп алды. 1983 жылы өткен 13-ші Мәскеу халықаралық кинофестивалінде фильм «Алтын Георгий» жүлдесіне ие болды.

Сюжет

Мадрастан келген Ананд, білікті инженер мамандығы бойынша цемент зауытында жұмыс істеуге келеді. Ол зауыттағы жұмысшылардың қанаушылыққа және зорлық-зомбылыққа ұшырағанын білгенде қатты ойға келеді. Зауыттың жемқор менеджері Арджун, әрбір жұмысшының жалақысының жартысын өзінің үлесі ретінде алып қояды. Ананд бұл жағдайды зауыт иесінің ұлы, бұрынғы оқушысы Рамкумарға шағымдайды, және Рамкумар Арджунға ескерту жасайды. Осы уақытта Ананд зауыт жұмысшысы Сентхамаримен дос болады және Сентхамаридің қарындасы Гоуриге ғашық болады. Гоури ауаның ластануынан туған өкпе ауруымен ауырғанын ешкімге айтпайды. Судакар да осы ауруға шалдыққан. Дәрігер Према Судакарға ауруының күрделігін айтып, оны емделу үшін Ченнайға бару керектігін ескертеді. Зауыт иесі Кулашекара Перумал Судакарға емдеу көмегін көрсетуден бас тартады, нәтижесінде ол қайтыс болады. Көңілі қалған Ананд басшылықтан мәселені қарастырып, жұмыскерлерге тиісті төлемдер мен жәрдемақылар беруді сұрайды, бірақ олар бас тартады. Рамкумар Судакарды емдеген дәрігерден жалған өлім куәлігін беруді талап етеді, бірақ дәрігер бас тартады. Доктор Према Анандқа өлім туралы денсаулық сақтау министрлігіне хабарлағанын айтады, бірақ Рамкумар барлық шенеуніктерге пара бергендіктен, ешқандай шара қабылданбайды. Ананд Рамкумармен сөйлесуге тырысады, бірақ ол оны ұрып-соғады. Ананд зауытта кәсіподақ құрып, ереуіл шақырады. Сентхамари жаңа жұмыс іздеу үшін қаладан кеткенде, Рамкумар оны қуып жетеді және өлтіреді. Жаңа зауыт менеджері Сеттая Рамкумарды Ченнайда жасыруға көмектеседі, ал Сентхамаридің денесін зауыт аумағында жерлейді. Басшылықтың Анандты ереуілді тоқтатуға көндіру әрекеттері сәтсіз аяқталады. Сеттая Анандқа қарсы полицияға шағымданып, Рамкумарды өлтіруге талпынғандығын айтады. Сондай-ақ, егер жұмысшылар ереуілді тоқтатса, ауаның ластануын азайту үшін жаңа түтіндік салып беретінін уәделейді. Зауыттың кәсіподағын қолдайтын адвокат Анандты босатып алып, үкіметке зауыттың нашар экологиялық жағдайы туралы хабарлайды. Басшылық зауытты жарылысқа ұшыратып, сақтандыру ақшасын алуды жоспарлайды. Бірақ, Ананд пен оның достары көптеген бомбаларды тауып алып, залалсыздандырғандықтан жоспарлары сәтсіз аяқталады. Олар бұрын алып тастамаған бір бомба Сеттая жасырынып отырған бөлмеде жарылады, нәтижесінде ол қаза табады. Ананд пен қалған жұмысшылар зауытты өз басқаруларына алады. Дәрігер Према Анандқа Гоури аурудан жазылатынын хабарлайды.

Өндіріс

Режиссер К. Харихаранға бастапқыда Тәміл Наду штатының Тирунелвели қаласынан келген бұрынғы үндістандық тәуелсіздік күрескері және жетекші қылмыстық адвокат Палай Н. Шанмугам, тамил ақыны Субрамания Бхарати туралы деректі фильм түсіруді ұсынған. 1982 жыл ақынның туғанына 100 жыл толу мерейтойы болды. Бхарати туралы зерттеулер жүргізген кезде Харихаран, Бхаратидің "күрделі тұлға" екенін және оның туралы фильм "адамдарға ұнамайтын бірнеше шындықты айтуға тиіс" екенін сезінді. Шанмугам мен Харихаран жобадан бас тартып, Шанмугамның өзі қатысқан сол ауданның бір ауылында болған нақты оқиғаға негізделген фильм түсіруді шешті. Ол ауаны ластаған жергілікті цемент зауытына қарсы сот ісін жүргізіп жатқан. Харихаран осы оқиғаны сценарийге дамытып, фильм жасады. "Езхавату Манитан" Харихаранның тамил тіліндегі екінші фильмі болды. Ол бұрын Ченнаидегі Адьяр кино институтында оқытушы болып жұмыс істеген, онда Рагхуваран студент болған. Ко-сценаристтер Сомасундарешвар мен Арунможи, екеуі де сол институттың студенттері болған, Рагхуваранды фильмде ойнауға ұсынды. Рагхуваран бастапқыда Рамкумар рөліне таңдалған. Бірақ, экрандық сынақтан кейін, түсіру тобы оның "басты рөлге лайықты" екенін түсініп, оны бас рөлге таңдады. Қалған актерлердің барлығы жаңа келгендер еді. Фильм Тирунелвели ауданының ауылдарында түсірілді.

Тақырып

Фильмнің негізгі тақырыбы – ауылдағы алты адамды жетектеу үшін "жетінші адамның" қажеттігі. Сондай-ақ, фильм зауыттың ауа ластануының адамдар мен қоршаған ортаға тигізетін әсерлерін және жұмысшылардың қиын жағдайын, сондай-ақ зауыт иелері тарапынан олардың қанауын көрсетеді.

Саундтрек

Фильмде он ән бар, олардың бәрі карнатик музыканты Л. Вайдянатанның құрастырған альбомынан алынған. Вайдянатан тамил ақыны Субрамания Бхаратидің сөздерін музыкаға қойған. Бұл фильмде Вайдянатанның музыкасы алғаш рет қолданылды.

Атауы – "Аадувоме Паллу Паадувоме" – Дипан Чакраварти, Матанги, П. Сушела, Чандилян
"Аччаммиллаи Аччаммиллаи" – С. П. Баласубраманьям
"Энда Нерамум" – К. Ж. Есудас
"Какай Сиракиниле Нандалала" – К. Ж. Есудас
"Манadil Уруди Вендум" – Б. Нейража
"Наллатор Вейнасейте" – Раджкумар Бхарати
"Ненжил Урамум Инри" – Раджкумар Бхарати
"Оди Велайяду Папа" – К. Ж. Есудас, Сайбаба
"Сентамзиз Наадменум" – П. Сушела
"Вейнаади Ниеенакку" – К. Ж. Есудас, Б. Нейража
"Вейнаади Ниеенакку" – Б. Нейража.

Шығару және қабылдау

"Ежаватху Манитхан" фильмі 1982 жылдың 11 маусымында кең экранға шығып, сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Фильм театрларда 100 күн көрсетіліп, мазмұны мен актерлік шеберлігі үшін мақтау алды. Рагхуваранның ойыны жақсы қабылдалды. Тамил тіліндегі "Ананда Викатан" журналы фильмнің тақырыбын жоғары бағалап, бірақ зауыттың ауа ластану мәселесін шеше алмағаны үшін сынға алды. Журнал фильмнің оқиғасы дамыған сайын "күшін жойғанын" және кульминациясына қарай "көңіл көншітпейтін" болғанын атап өтті. Сонымен қатар, дыбыс жазуының "сапасы нашар" екенін және кейбір сахналарда еріннің қозғалысы мен дауыс арасындағы үйлесімділік "болмағанын" көрсетті. Дегенмен, фильмнің мазмұны, актерлік құрамы және "күшті" диалогтары мақтауға ие болды. "Калки" журналының Тирайгнаниі Рагхуваранның актерлік шеберлігін, Харихаранның режиссерлік шеберлігін, Дхарманың операторлық жұмысын, Сомасундарешвар Арунможидің диалогтарын және Вайдянатанның музыкасын жоғары бағалады.

Марапаттар

30-шы Ұлттық кино сыйлығында «Ежаватху Манитхан» тамил тіліндегі үздік көркем фильм сыйлығын жеңіп алды. Бұған қоса, ол екі сыйлықты иеленді: Тамил Наду мемлекеттік кино сыйлығының «Үздік фильм – үшінші орын» және «Үздік әңгіме авторы» сыйлықтарын. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі Үндістан халықаралық кинофестивалінің «Үнді панорамасы» бөлімінде болды. Ол сондай-ақ Кеңес Одағында көрсетілді, онда «Африка-Азия ынтымақтастығы» сыйлығын жеңіп алды, бұл халықаралық сыйлықты жеңген алғашқы тамил фильмі болды. Сонымен қатар, бұл фильм 13-ші Мәскеу халықаралық кинофестиваліне (1983) Үндістанның ресми түсініктемесі ретінде қатысты, онда ол «Алтын Георгий» сыйлығына ұсынылды.