Кіріспе

45-ші «Оскар» сыйлығы 1973 жылғы 27 наурызда Лос-Анджелестегі Дороти Чандлер павильонында 1972 жылдың ең үздік фильмдерін марапаттады. Салтанатты шараны Кэрол Бернетт, Майкл Кейн, Чарлтон Хестон және Рок Хадсон жүргізді. Бұл кеш Марлон Брандоның «Оскар» сыйлығын бойкоттап, «Құда әкесі» фильмі үшін «Ең үздік актер» сыйлығын алуға келмеуінің себебін түсіндіру үшін Сачин Литтлфедерді жіберуімен, сондай-ақ Чарли Чаплиннің 20 жылдық «Лаймлайт» фильмі үшін «Ең жақсы түпнұсқа драмалық музыка» номинациясындағы бірінші және жалғыз бәсекелі «Оскар» сыйлығын жеңіп алуымен ерекшеленді. Бұл фильм 1972 жылға дейін Лос-Анджелесте көрсетілмегендіктен, сыйлыққа ие болуға құқылы болды. Осы шараға дейін Чаплин өмірлік жетістіктері үшін 1972 жылы және 1929 жылы (ең үздік режиссер, актер және сценарий номинацияларынан бас тартылғаннан кейін, оның көп қырлы жетістіктерін тойлайтын арнайы сыйлықпен марапатталды) екі құрметті «Оскар» сыйлығын алған болатын. Боб Фосс режиссерлік еткен «Кабаре» мюзиклі «Ең үздік фильм» сыйлығын жеңіп алмаса да, 8 сыйлықты жеңіп алып, ең көп «Оскар» сыйлығын алған фильм рекордын орнатты. «Ең үздік фильм» атанған «Құда әкесі» тек үш «Оскар» сыйлығын алды. Бұл жылы екі афроамерикалық актриса – Сисли Тайсон мен Диана Росс «Ең үздік әйел актер» номинациясына ұсынылды. Миннелли мотоцикл апатында алған жеңіл жарақатына қарамастан, өзінің «Оскар» сыйлығын қабылдады. Росс «Ең үздік әйел актер» сыйлығын жеңіп алуын талап ететін жарнамалық кампания ұйымдастырғаны үшін сынға ұшырады. Ал салтанатты шарадан екі ай бұрын қайтыс болған Эдвард Г. Робинсон 1940 жылы Дуглас Фэрбенкстен кейін, қайтыс болғаннан кейін құрметті «Оскар» сыйлығын алған екінші актер атанды. Бұл сондай-ақ барлық «Оскар» сыйлығын жеңіп алғандардың салтанаттың соңында сахнаға шығарылған алғашқы жылы болды. Бұл шараны телеарнадан 85 миллион көрермен тамашалады.

Арнайы жетістік сыйлығы

Л. Б. Эбботт және А. Д. Флауэрс "Посейдон оқиғасы" фильмінің визуалды эффектілерін жасағаны үшін.

Академияның құрметті сыйлығы

Чарльз С. Борен
Эдвард Г. Робинсон†

Құқықтық даулар

Алғашында 1973 жылдың 12 ақпанында «Крестный отец» 11 номинация алды, бұл сол жылы басқа фильмдерге қарағанда көп. Академияның музыка бөлімі жаңа дауыс беруден кейін бұл көрсеткіш 10 номинацияға дейін төмендеді (ең көп номинацияны «Кабарет» та алған), себебі Нино Ротаның «Крестный отец» үшін жазған музыкасы номинацияға ілігуге лайық па екені туралы дау туды. Музыка бөлімінің мүшелері алты фильмнің ішінде «Крестный отец» пен ең үздік түпнұсқа музыкасы үшін тізімге енген, бірақ номинация алмаған бес фильмді таңдады. Джон Аддисонның «Слеут» үшін жазған музыкасы осы жаңа дауыс беруде жеңіске жетіп, Ротаның музыкасын ресми номинациялар тізімінен ығыстырды. Академия президенті Даниэль Тарадаш түсіндіргендей, даудың себебі «Крестный отец» фильміндегі махаббат тақырыбының бұрынғы жылдары Ротаның «Фортунелла» атты итальяндық фильмінде қолданылған болуы еді. Ең үздік түпнұсқа ән номинациясы қалған номинациялармен бірге ақпан айында жарияланбады, себебі «дауыс беруде шатасу» болды. Кейіннен академия Кертис Мейфилдтің «Супер Флай» фильмінен «Фреддидің өлімі» әнін қарастырғаны хабарланды. Әннің мәтіні фильмде орындалмағандықтан, ол номинацияға ілікпейтін болып шешілді. (Ән мәтінімен бірге жеке таспа ретінде шықты, бірақ фильмдегі нұсқасы аспаптық болды.) Академия директоры Джон Гриннің сөзінше: «Уақыт өзгереді. Бұрын Голливуд жылына 30-40 мюзикл түсіретін, сондықтан таңдауға көп ән болды. Қазір мюзиклдердің саны азайды, ал номинацияға іліге алатын әндердің көпшілігі – тақырыптық әндер. Ән мен оның мәтінінің екеуі де дыбыс жолағында естілуі керек».

Сачин Литтлфедер бейнесі

Сачин Литтлфедер – американдық актриса, модель және американдық индейстердің азаматтық құқықтары үшін күрескен белсенді, Марлон Брандо оны салтанатқа өкілдік ету үшін таңдады. Литтлфедер сахнаға шығып, Брандоның атынан сөз сөйледі, бұл американдық индейстерді қолдау мақсатындағы наразылық болды. Бірақ, жылдар өткен соң, Литтлфедер өмірі бойында өзінің тегін қате көрсеткені анықталды, яғни ол өзін американдық индейстердің ұрпағы деп айтқан, бірақ шындығында ол солай емес еді. Оның отбасы мексикалық текті болған, ал тайпалық байланыстары болмаған.

Ұсынушылар мен орындаушылар

Келесі тұлғалар, көрініс ретімен, жүлделер табыс етті немесе музыкалық нөмірлер орындады. Ерекше айта кетерлігі, Чарлтон Хестон дауыс беру ережесін оқуға кешікті, себебі дөңгелегі тесіліп қалған екен. "Үздік фильм" номинациясын ұсынуға белгіленген Клинт Иствуд оны ауыстыруды сұрады. Хестонның дайындалған мәтіні "Он Буйрық" фильміндегі рөліне көп сүйенгендіктен, Иствуд: "Кел, бетін аудар, дос. Бұл менің ісім емес" деді. Сонымен қатар, Иствуд соңғы сәтте орын алмастырғанда: "Олар 12 фильмде үш сөз ғана айтқан жігітті таңдайды, оны [Хестонды] алмастыру үшін" деді. Хестон оқиғаның ортасында келді, бұл Иствудқа жағдайдан шығуға мүмкіндік берді.

Ұсынушылар

Аты Ролі 45-ші «Оскар» сыйлығының жариялаушысы (AMPAS президенті) Сыйлық беру салтанатына келген қонақтарды қарсы алып, ашылу сөзін айтқан Шарлтон Хестон Дауыс беру ережелерін халыққа түсіндірген Эдвард Альберт Ең үздік дыбыс үшін сыйлықты табыс еткен Питер Бойл Ең үздік арнайы эффект үшін сыйлықты табыс еткен Клорис Личман Ұзын емес фильмдер бойынша сыйлықты табыс еткен Джек Валенти Ең үздік қосалқы актриса үшін сыйлықты табыс еткен Кэтрин Росс Ең үздік шет тіліндегі фильм үшін сыйлықты табыс еткен Диана Росс Ең үздік фильм монтажы үшін сыйлықты табыс еткен Ричард Уолш Чарльз С. Боренге арналған құрметті сыйлықты табыс еткен Натали Вуд Документальдық фильмдер бойынша сыйлықты табыс еткен Майкл Кейн Ең үздік костюм дизайны үшін сыйлықты табыс еткен Лоренс Харви Ең үздік суретші-қоюшы үшін сыйлықты табыс еткен Берт Рейнольдс Музыкалық сыйлықтарды табыс еткен Билли Ди Уильямс Ең үздік операторлық жұмысы үшін сыйлықты табыс еткен Ең үздік түпнұсқа ән үшін сыйлықты табыс еткен Эдвард Г. Робинсонға арналған құрметті сыйлықты табыс еткен Жан Гершолт гуманитарлық сыйлығын табыс еткен Жазу бойынша сыйлықтарды табыс еткен Джордж Стивенс Ең үздік режиссер үшін сыйлықты табыс еткен Лив Ульманн Ең үздік актер үшін сыйлықты табыс еткен Марлон Брандоның «Оскар» сыйлығын оның орнына қабылдаған Ракель Уэлш Ең үздік актриса үшін сыйлықты табыс еткен Ең үздік фильм үшін сыйлықты табыс еткен «You Ought to Be in Pictures» өнерлерін ұсынған.