Мексикалық "пеладо" феномені: тарихы мен мәдени контексі
Pelado
Мексикадағы "пеладо" сөзінің тарихы: 1920-ші жылдарда пайда болған, бірақ 1850 жылға дейін бар екені анықталды. Кедейлік дәстүрі, "леперолар" туралы мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексика қоғамында "пеладо" дегені – "1920 жылдары Мексикадағы белгілі бір қалалық "сорлы" тобын сипаттау үшін ойлап табылған термин" делінеді. Дегенмен, бұл сөз одан да ертерек қолданылған. Льюис Гаррард оны "Wah to yah and the Taos Trail" атты кітабында пайдаланған. Бұл кітап 1850 жылы жарық көрген және Таосқа дейінгі жолмен өту туралы жеке баяндамасы болып табылады. Ол былай деп жазды: "Осы кісінің кеудесінде сезім бар", - деп кеудесін қағып, - "қандай жағдайда болса да адамның қиын жағдайына ашылық бар, бірақ бұл "палаус" (пеладос) үшін ол еш қампаланбайды".
In Mexican society, pelado is "a term said to have been invented to describe a certain class of urban 'bum' in Mexico in the 1920s." It was used, however, much earlier. Lewis Garrard used it in his book, "Wah to yah and the Taos Trail," his first hand account of crossing the Plains to Taos, published in 1850. He wrote: "This hos has feelin's hyar," slapping his breast, "for poor human natur in any fix, but for these palous (pelados) he doesn't care a cuss."
Тарихи негіздер
Мексикада қалалық кедейліктің ұзақ тарихы бар, ол леперостардан басталады – бұл термин колониялық иерархиялық нәсілдік жүйеде, касталар қоғамында әртүрлі нәсілдік топтарға жататын, жарамсыз көшпелілерді білдіреді. Олардың ішінде метистер, жергілікті тұрғындар және кедей ақтар (эспанольдер) болды. Әдепті қоғам (la gente culta) леперостарды құрметсіз адамдар (el pueblo bajo) деп санады және оларды моральдық және биологиялық тұрғыдан кемсіз деп бағалады. Леперостар шағын сауда немесе тілеу арқылы күнкөріс жасады, бірақ көбі қылмысқа қосылды. XVIII ғасырдағы Мехико қаласындағы қылмыс туралы зерттеу, тұтқындау деректеріне сүйене отырып, олардың "шеткерлік немесе төменгі таптың ең нашар өкілдері емес екенін көрсетеді. Олар ерлер де, әйелдер де, ерекше жас емес, көбінесе жалғыз және тамырсыз емес, тек үндістер мен касталар ғана емес, сондай-ақ көбінесе білікті емес те еді".
Mexico has a long tradition of urban poverty, beginning with the léperos, a term referring to shiftless vagrants of various racial categories in the colonial hierarchical racial system, the sociedad de castas. They included mestizos, natives, and poor whites (españoles). Léperos were viewed as unrespectable people (el pueblo bajo) by polite society (la gente culta), who judged them as being morally and biologically inferior. Léperos supported themselves as they could through petty commerce or begging, but many resorted to crime. A study of crime in eighteenth century Mexico City based on arrest records indicates that they were "neither marginal types nor dregs of the lower classes. They consisted of both men and women; they were not particularly young; they were not mainly single and rootless; they were not merely Indian and casta; and they were not largely unskilled."
Пеладито
Пеладо архетипінің бір ақылды, мейірімді қосалқы түрі – пеладито, оның ең жарқын мысалы Кантинфлас. Комедияшы айтуынша, "Пеладито – бұл карпалардан келген, беті ұнмен немесе ақ бояумен дағылған, киімдері жыртық, шалбары белден төмен, түгелдей жөндеумен жабылған, белбеуінің орнына ескі галстук тағылған, шыңырлы қалпақ бас киім рөлін атқаратын, кез келген қимыл-қозғалыста көрінетін тіршілік ішіңгі киімдері, жыртылған көйлек және сол иығына габардин жабылған адам".
One shrewder, gentler subgenre of the pelado archetype is the peladito, a type epitomized by Cantinflas. According to the comedian, "The peladito is the creature who came from the carpas with a face stained with flour or white paint, dressed in rags, the pants below the waist and covered with patches, the belt replaced by an old tie, the peaked cap representing a hat, the ruffled underwear that shows at any provocation, the torn shirt, and gabardine across his left shoulder."