Кіріспе
Американдық романшы Роман Фредерик Старцл (1899–1976) – американдық жазушы. Ол және одан бұрын әкесі (Джон В. Старцл) Айова штатының Ле Марс қаласындағы Le Mars Globe Post газетіне ие болған. Роман Фредерик сонымен қатар дәрігер Томас Э. Старцлдің әкесі болды. Оның шығармалары қазір көбінесе ұмытылған, бірақ ғарыш операсының негізін қалаушы Э. Э. Смит оны «шебер» деп атаған. Старцлдің «Ғарыш құйрықтарындағы» «Көшпенді ғарыш патрулі» Смиттің «Галактикалық патруліне» әсер еткен болуы мүмкін. Эрик Лейф Дэвиннің «Ғажайыптың пионерлері» кітабында Томас Старцлмен әкесі туралы кең сұхбат бар.
Roman Frederick Starzl (1899–1976) was an American writer. He, and earlier, his father (John V. Starzl), owned the Le Mars Globe Post newspaper of Le Mars, Iowa. Roman Frederick was also the father of physician Thomas E. Starzl. His writing is largely forgotten now, but he was called a "master" by the pioneer of space opera E. E. Smith. Starzl's Interplanetary Flying Patrol, in The Hornets of Space, may have influenced Smith's Galactic Patrol. There is an extensive interview with Thomas Starzl about his father in Eric Leif Davin's Pioneers of Wonder.
Өмірбаян
Роман Фредерик Старцль деп туған ол Джон (туған Иоганн) В. Старцль мен Маргарет Тейзеннің ұлы. Джон В. Старцль 1865 жылғы 9 сәуірде Австрия империясының Бишофтейнци қаласында (кейіннен Вевров деп аталды) Иосиф Старцль мен Магдалена Рубаның ұлы болып дүниеге келді. Йозеф Старцль 1878 жылы әйелімен және 5 баласымен (оның ішінде Джон) АҚШ-қа көшіп келді. Джон В. Старцль үйленген кезде Чикагодағы дәріханасын сатып, Богемиялық иммигрант ата-анасы көшіп келгеннен кейін қоныстанған жеріне жақын Айова штатындағы Ле Марсқа оралды. Ол жерде ол неміс тіліндегі Der Herold газетін сатып алды, кейін Le Mars Globe Post атанды және Старцльді және тағы екі аман қалған баланы тәрбиеледі. Ол белгілі бір мақсатқа жеткілікті ақша жинау үшін танымал журналдарға жазуды бастады. Оның мақсаты – отбасылық газет және баспахананың меншігіне ие болу еді. Ақырында Старцль осы мақсатына жетіп, жазудан бас тартты. Кемінде, осылай айтуға болады. Оның жазушылық мансабы шын мәнінде алты жылға созылды (1929–1934), осы кезеңде ол шамамен 24 әңгіме жариялады. Бірақ газеттегі міндеттерінің артуына байланысты оның жазушылық жолы аяқталуы мүмкін. Бұл таңдау емес, қажеттілік тудырған шешім. 1934 жылы ол Globe Post-тің серіктесіне айналды, ал 1940 жылы газеттің жалғыз меншік иесі және баспашысы болды. Ол 1968 жылға дейін осы қызметін атқарды, содан кейін баспаханасы өрт құрбаны болды. Оның алғашқы әңгімесі «Көбік әлемнен» (жазғы, 1928) Amazing Stories Quarterly журналында жарияланып, оның мұқабасын безендірді. Онда жас жұптың кішірейіп бара жатқаны бейнеленген. Бұл әңгіме бұрын Грин Пейтон Вертенбеккердің «Атомнан келген адам» (1923) кітабында қолданылған идеяға негізделген, сонымен қатар Рей Каммингстің «Алтын атом» әңгімелерінің пародиі ретінде де қызмет етті.
Қысқа әңгімелері
Субәлемнен тыс (1928 жылдың жазы), алғаш рет Amazing Stories Quarterly журналында жарияланды. Профессор Галлей (басты кейіпкер) ғарыш сәулелерімен тәжірибелер жүргізіп, заттар мен тірі организмдердің мөлшерін өзгерту (кішірейту және үлкейту) әдісін тапты. Ол сондай-ақ атом құрылымындағы субәлемдердің бар екенін анықтады. Ол заттарды атомдық әлемге жіберіп, кейін сәтті қайтарып алды. Оқиға Галлейдің екі ерікті адамды осы атомдық әлемге кішірейту арқылы жіберу әрекетімен басталады. Еріктілер – оның қызы Ширли және оның болашақ күйеуі Хейл. Олар атомдық өлшемде жарты сағатқа ғана болуы керек. Галлей оларды қайтарып алуға тырысқанда, атомдық әлемнен шамамен 200 адамның пайда болғанына таңғалады. Ол субәлемде уақыттың жылдам өтетінін біледі. Ол үшін жарты сағат өткен, ал атом ішінде мыңжылдықтар өтіп кеткен. Ширли мен Хейл бұрыннан қайтыс болған, ал келгендер оларды өз мәдениеттерінің негізін қалаушылар деп есептейді. Гари Вестфаль оқиғаның тағы бір қырына назар салады. Кездейсоқ болсын, болмасын, адамзат атомдық әлемді мекендейді. Бұл ғылыми фантастикадағы шекара тақырыбының ерте қолданылуы. Бұл тақырып адамдардың ғарышта (әсіресе Роберт А. Хайнлайн мен Рэй Брэдбери қолданған), теңіз түбінде (Артур Кларк, Хэл Клемент), атмосфераның жоғарғы қабаттарында (Хьюго Гернсбек, Эдмонд Хамильтон), жер астында (Даниел Ф. Галуе, Харлан Эллисон), балама шындықтарда (Клиффорд Д. Симак, Филип К. Дик), уақыт арқылы алыс өткенге саяхаттауда (Роберт Сильверберг, Клиффорд Д. Симак) немесе киберкеңістікке енуде (Уильям Гибсон, Грег Эган) іздестірулерімен бейнеленеді. Вестфаль мұны жанрдың негізгі тақырыбы деп санайды. Роберт А. В. Лоундс оқиғаның "күтпеген" соңына "логикалық қана емес, қажетті" деп баға берді. Madness of the Dust (1930 жылдың мамыр айы), алғаш рет Amazing Stories журналында жарияланды. Оқиға 2025 жылдан кейін "әрқашан" болатын ХХІ ғасырдың басында өтеді. Басты оқиғалар Марс планетасында өтеді, оның беткейінің сипаттамасы Джованни Шиапареллидің теорияларына негізделген. Сондай-ақ, Венера планетасының демалыс орны ретінде еске алынады. Оқиға 10 002-ші ғасырда, 1000 144 жылы, Юпитер планетасының жанында орын алады. Оқиғаның түйіні – адамзаттың бұрын ішкі планеталардан тыс кеңістікке таралуы. Бірақ 800-ші ғасырда метеорлардың көп саны планетаралық саяхаттар мен байланыстарды тоқтатты. Бірнеше колонияның тағдыры әлі белгісіз. Оқиға мыңдаған жылдардан кейін Марстан тыс саяхаттаудың алғашқы әрекетін баяндайды. Грегори Р. Миллер мен Фабион О. Ривз жазған "Нова жобасы 70" ғылыми-фантастикалық трилогиясының бірінші кітабында Starzyl есімдері көрсетілген. Миллер "жұлдыздық" деп атаған кітап ғылыми фантастиканың классикасына айналуға тиіс.