Кіріспе
Крий ауылының муниципалитеті (Квебек) Веминджи – Канаданың Квебек провинциясында, Джеймс шығанағының шығыс жағалауында, Макватуа өзенінің сағасында орналасқан крий халқының шағын қауымы. Бұл Веминджи крий ұлтының орталығы. Қауым Абитиби—Байе-Джеймс—Нунавик—Эйю федералды сайлау округінің құрамында, қазіргі уақытта Төменгі палатада Квебек блогынан Сильвия Берубе өкілдік етеді. Қауымда шамамен 1500 адам тұрады. Олардың 1600-ы Веминджи крий ұлтына тиесілі, ал 200-і Веминджи аумағында тұрмайды. Басшылық пен кеңес басшы, басшының орынбасары және бес кеңесшіден тұрады. Басшылық пен кеңес Веминджи крий ұлтының мүшелерімен сайланады. Қазіргі басшы – Кристина Гилпин, ал басшының орынбасары – Арден Визитор. Қазіргі кеңесшілер – Элмер Георгекиш, Брэдли А. Дж. Георгекиш, Пол Джон Мердок, Стэнли Шашвескум және Эрнест Томатюк. Басшылық пен кеңес төрт жыл сайын сайланады, қазіргі басшылық пен кеңес 2017 жылдың қыркүйегінде сайланды. Веминджиге әуе арқылы Веминджи әуежайы арқылы, ал 1995 жылдан бері Джеймс шығанағы жолымен жалғасқан қиыршық тас жол арқылы автомобильмен да жетуге болады. Ең жақын ірі қала – Монреаль, Веминджиден оңтүстікке қарай шамамен 1400 километр қашықтықта орналасқан. Веминджи шамамен 3266 гектар жерді құрайтын салыстырмалы түрде шағын қауым болғанымен, түрлі қызметтер мен мектептер (бастауыш және жоғары мектеп), емхана, денсаулық сақтау бөлімі, мотельдер, жатақханалар, шағын сауда орталығы, полиция бөлімі, екі балабақша, мектептен кейінгі бағдарлама (C. O. O. L.), дәстүр орталықтары, спорттық жабық кешендер, өрт сөндіру станциясы және тағы да басқалары бар.
Wemindji is a small Cree community on the east coast of James Bay at the mouth of the Maquatua River in Quebec, Canada. It is the seat of the Cree Nation of Wemindji. The community is located within the federal riding of Abitibi—Baie James—Nunavik—Eeyou, currently represented in the House of Commons by Sylvie Bérubé of the Bloc Québécois. The community has a population of approximately 1,500 people. Around 1,600 are affiliated to the Cree Nation of Wemindji and around 200 do not reside on the territory of Wemindji. The chief and council consists of the chief, deputy chief and five councillors. The chief and council are all elected by the beneficiaries of the Cree Nation of Wemindji. The current chief is Christina Gilpin, alongside Arden Visitor as deputy chief. The current councillors are Elmer Georgekish, Bradley A. J Georgekish, Paul John Murdoch, Stanley Shashweskum, and Ernest Tomatuk. The chief and council are elected every four years, the current chief and council was elected in September 2017. Wemindji is accessible by air at Wemindji Airport and, since 1995, by car over a gravel road linking it to the James Bay Road. The nearest large city is Montreal which is about 1,400 kilometres south of Wemindji. Although Wemindji is a fairly small community of about 3,266 hectares, it has variety of services and schools (an elementary and high school), clinic, wellness department, motels, bed and breakfast, mini mall (shopping centre), police station, two daycares, after school program (C. O. O. L.), tradition centres, sports facilities, fire station and more.
Тарих
Веминджи – кри отбасыларынан құралған салыстырмалы түрде жаңа қауымдастық. Олар бастапқыда кри тілінде «Паакумшумваштикв» деп аталатын сауда бекетінде тұрған, француз тілінде Vieux Comptoir River, Vieux Comptoir немесе оның ағылшын тіліндегі баламасы «Ескі Фабрика» деп белгілі болған. Бұл сауда бекеті 17 ғасырда негізделген және кезекпен британдық немесе француздық басқаруда болған. 1959 жылы қауымдастық шамамен 45 км солтүстікке қарай, қазіргі орнына (Веминджи орналасқан жерге) көшірілді. Веминджи (кри тілінде «қызыл сары топырақ тауы» деген мағынаны білдіреді) айналасындағы төбелерде табылған қызыл пигменттің құрметіне осылай аталған. Ол француз тілінде «Nouveau Comptoir» деп те белгілі. Веминджи кри ұлты – 1975 жылы крилер, инуиттер, Квебек үкіметі және федералды үкімет қол қойған Джеймс шығанағы және Солтүстік Квебек келісіміне кіретін тоғыз қауымдастықтың бірі. Крилер су электр станциясын салу жобасы бойынша келісімге келу үшін сотқа жүгінуге мәжбүр болды, себебі Квебек үкіметі мен су электр станциясын салушылар крилердің жеріне құқықтарын мойындамады. 1975 жылы [Джеймс шығанағы және Солтүстік Квебек келісімі] Канададағы тәж және жергілікті халықтар арасындағы 19 және 20 ғасырлардың басындағы сандық келісімдерден кейінгі алғашқы маңызды келісім болды. Бұл келісім 1973 жылдан 1975 жылға дейін келісілді және 1975 жылдың 11 қарашасында қол қойылды. Келісімде көрсетілгендей, жергілікті халықтар өздерінің құқықтары мен аумақтық мүдделерін түрлі құқықтар мен жеңілдіктерге айырбастады. Жергілікті және аймақтық басқаруды жүзеге асыруға мүмкіндік беру үшін жергілікті халықтар арнайы мүшелік талап етті, өздерінің денсаулық сақтау және білім беру кеңестерін құрды, экономикалық және қоғамдық даму шараларын, полиция және сот жүйесі үшін арнайы ережелерді, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз етті. Келісім оларға La Grande жобасының техникалық сипаттамасын алуға мүмкіндік берді, оған су деңгейінің шектеулері, әлеуметтік және экологиялық зиянды жою корпорациясы және бірінші тоғанды көшіру кірді. Келісімге сәйкес, жер үш санатқа бөлінді. Жердің бірінші санаты негізінен жергілікті қауымдастықтар мен олардың айналасындағы тұрғындардың бақылауында. Екінші санат, «мемлекеттік жер» ретінде белгілі, крилер мен инуиттер арасында ортақ аң ауру, балық аулау және құлқылау аумағы ретінде пайдаланылады. Соңғы үшінші санаттағы жер дәстүрлі аң ауру және жинау үшін пайдаланылады және ол жергілікті халықтардың пайдалануына ғана арналған.
Мәдениет және дәстүрлер
Крилер әрқашан өздерін "iIyiyuuch" деп таниды, яғни "адамдар" деген мағынаны білдіреді. Крилер дәстүрлі аң аулау, қаптап ұстау және балық аулау жолдарын сақтап келеді. Веминджи халқының бір бөлігі жыл бойы табиғатта тіршілік етеді.
Тілдер
Веминджиде негізінен екі тіл қолданылады: кри тілі және ағылшын тілі.
Білім
Кри мектептері кеңесі – Кридің барлық тоғыз қауымдастығын біріктіретін аймақтық ұйым. Веминджиде Кри мектептері кеңесі Макуатуа Эйоу мектебін (ᐧᒫᑯᐧᑖᐤ ᐄᔨᔨᐤ ᒋᔅᑯᑎᒫᑑᑭᒥᒄ) / Джой Оттерэйз Rainbow Memorial мектебін басқарады. Макуатуа Эйоу мектебі – жоғары мектеп, ал Джой Оттерэйз Rainbow Memorial мектебі – бастауыш мектеп. Жоғары және бастауыш мектептер кри тілін оқытуға ерекше мән береді. Ағылшын тілі екі мектепте де екінші тіл ретінде қолданылады.
Денсаулық
Кри денсаулық сақтау басқармасы клиниканы Веминджи Кри ұлтының аумағында басқарады. Клиника ауш (балалар) бағдарламасы, ушинсуу (жастар) бағдарламасы, чишаюу (ақсақалдар) бағдарламасы, көп қызмет көрсету күндізгі орталығы (MSDC), физиотерапия, психологиялық білім беру, диетолог, жастарды қорғау, стоматологиялық қызметтер және әкімшілік сияқты түрлі бағдарламалар мен қызметтер ұсынады.
Крилер алғашқы халықтары қауымдастықтары
Уэминджи – Эйо Иштее Кри ұлтының тоғыз Кри алғашқы халықтары қауымдастығының бірі. Кри ұлты Эйо Иштее жерінде өмір сүреді, бұл «халықтың жері» деген мағынаны білдіреді. Халық өздерін «Эйю» деп атайды. Олардың 11 Кри қауымдастығымен бірге 300-ден астам дәстүрлі отбасылық аң ауру және құлқылау жерлері бар, оларды олар «траплайн» деп атайды. Кри алғашқы халықтарының әр қауымдастығының өзіне тән, ерекше тарихы бар. Әр қауым жергілікті басқару арқылы тәуелсіз басқарылады, ал Кри ұлтының мәселелерін Кридің Ұлы Кеңесі мен Кри ұлты үкіметінің директорлар кеңесінде сайланған басшылар талқылайды.