Сталинның 1952 жылғы Германияны біріктіру туралы ұсынысы

Кіріспе

1952 жылы Иосиф Сталиннің хабарламасы

Сталиндік нота, сондай-ақ наурыз нотасы деп те аталады, 1952 жылғы 10 наурызда Совет Одағының Батыс одақтастарына (Ұлыбритания, Франция және АҚШ) Батыс және Шығыс Германияны қоса алғанда, бөлінген Германияда жіберілген құжат болды. Совет Одағының бас хатшысы және премьер-министрі Иосиф Сталин экономикалық саясатқа ешқандай шарт қоймай, "адам құқықтары мен негізгі бостандықтарға, оның ішінде сөз, баспасөз, діни сенім, саяси көзқарас және жиналыс бостандығына" және демократиялық партиялар мен ұйымдардың еркін қызметіне кепілдік берумен бірге Германияның қайта бірігуі мен бейтараптандырылуы жөніндегі ұсыныс жасады. Консервативті ХДС/ХСС Батыс Германия канцлері Конрад Аденауэр және Батыс одақтастары Сталиннің қайта интеграция ұсынысын Батыс Германияның интеграциясын тежеуге бағытталған агрессивті әрекет ретінде бағалады. ГДР-дегі 18,5 миллион шығыс немiс азаматын сайлаушылар тізіміне қайта қабылдау Батыс Германияның 51 миллион азаматын саяси тұрғыдан солға қарай ықпал ететін еді. Бірігуге заңды мүмкіндік соғып кетті ме деген пікірталас болды; алмасудан алты жыл өткен соң, Батыс Германияның екі министрі Томас Делер мен Густав Хайнеман Аденауэрді бірігу мүмкіндігін зерттемегені үшін кінәлады. Нотаның шынайылығы туралы пікірталастар әлі де жалғасуда, бірақ бұрынғы кеңестік мұрағаттардан құпиясы ашылған құжаттар Германия Демократиялық Республикасын Шығыс блогына қосу және Германияның бөлінуіне Батыс оккупациялық күштерін кінәлау ниеті болғанын көрсетеді.

Өмірбаян

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Германия екіге бөлініп, кейін батыс және шығыс аймақтары қалыптасты. 1949 жылға қарай Германияның батысында Германия Федеративтік Республикасы (ФРГ, көбінесе "Батыс Германия" деп аталады) – парламенттік демократия, ал шығысында Германия Демократиялық Республикасы (ГДР, көбінесе "Шығыс Германия" деп аталады) – коммунистік мемлекет құрылды. Батыс тарапынан қарағанда, екі бөлікті қайта біріктіру мүмкіндігі мардымсыз көрінді. Германияның Социалистік бірлік партиясы (СЭД) еркін сайлау өткізілсе, билікті жоғалтудан қаушады. Германия әлі де соғыс аяқталғаннан кейінгі бейбіт келісімге қол қоймаған еді, себебі үш Батыс державасы мен Кеңес Одағы арасындағы қарым-қатынас шиеленіскен болатын. Германиямен жасалған "Екі плюс Төрт" келісімі 1990 жылы ғана қол қойылды. 1950 жылдың басында АҚШ Жапониямен бейбіт келісім туралы келіссөздер бастады, ол АҚШ-қа Жапонияда ұзақ мерзімді әскери базалар орналастыруға мүмкіндік берді. Корея соғысы (1950–1953 жж.) АҚШ-ты таң қалдырды және Суық соғыс кезеңінде АҚШ пен Кеңес Одағы арасындағы қарым-қатынасты нашарлатты. Бірігу мәселесін талқылау кезінде Шығыс Германия бейбіт келісімнің маңыздылығын баса көрсетсе, Батыс Германия бүкіл Германия үшін еркін сайлаудың маңыздылығына назар аударды. Батыс Германияның канцлері Конрад Аденауэр қазіргі жағдайда бірігудің мүмкін емес екенін ойлады. Ол және оның үкіметі Батыс Германияны Батыс блогымен одақтастыруды ұстанды, әсіресе әскери саясат саласында. Атап айтқанда, Аденауэр Батыс Германияда, Батыс Еуропалық әскери күштеріне енгізілетін армияны сақтау қажет деп есептеді. Еуропалық қорғаныс қауымдастығы туралы шарт 1952 жылдың мамыр айында Сталиннің нотасын қабылдамағаннан кейін қол қойылды, бірақ ұсынылған Еуропалық қорғаныс қауымдастығы француз Ұлттық ассамблеясы тарапынан қабылданбағандықтан іске аспады. Сталин мен Шығыс Германия шартты айыптады, бірақ Шығыс Германия "Казернирленген халық полициясы" деп аталатын жасанды әскери күш құрды. Сталиннің ноталары Шығыс Германияның үгіт-насихат жұмыстарын созуға және бірігудің сәтсіздікке ұшырауына бағытталған әрекет болуы мүмкін. 1951 жылдың 15 қыркүйегінде Шығыс Германия Батыс Германиямен кездесуде сайлау өткізу мәселесін талқылауды ұсынды. Алайда Батыс Германия СЭД-пен келіссөздер жүргізуден бас тартты, себебі бұл Шығыс Германияны теңдес ел ретінде мойындауды білдіретін еді. Байланыс әрқашан Батыс державалары арқылы сақталды. Оның орнына Батыс Германия Біріккен Ұлттар Ұйымының комиссиясын құруды қалады, ол Германиядағы еркін сайлаулардың мүмкіндігін тексерсін. Батыс державаларының күш-жігері нәтижесінде комиссия 1951 жылдың желтоқсан айында кездесті. Алайда Шығыс Германия комиссияға кіруге рұқсат бермеді және еркін сайлау мүмкіндігін төрт оккупациялық державалардың комиссиясы тексеруі керек деп мәлімдеді.

After the Second World War ended, Germany was divided into what became eventually a Western Zone and an Eastern Zone. By 1949, Germany had a parliamentary democracy in the West, called the Federal Republic of Germany (FRG, commonly "West Germany"), and a communist state in the East, called the German Democratic Republic (GDR, commonly "East Germany"). Opportunities to reunify both halves appeared unlikely from the Western standpoint. The Socialist Unity Party of Germany (SED) feared losing power if free elections were held. Germany had still not signed a peace treaty for the war because of animosity between the three Western Powers and the Soviet Union. The peace treaty with Germany, the Two Plus Four Agreement, was signed only in 1990. In early 1950, the United States began negotiations for a peace treaty with Japan, which granted long term US military bases in Japan. The Korean War (1950–1953) surprised the US and contributed to deteriorated relations between the US and the Soviet Union during the Cold War. In discussions on reunification, East Germany stressed the importance of a peace treaty, while West Germany focused on the importance of free elections for all of Germany. West German Chancellor Konrad Adenauer did not believe that reunification was possible under the given conditions. He and his administration pursued a course that allied West Germany with the Western Bloc, particularly in relationship to military policy. Specifically, Adenauer felt that West Germany should maintain an army, which could be integrated into a larger West European military force. The European Defence Community Treaty was signed in May 1952, after the rejection of the Stalin Note, but the proposed European Defence Community never came into being because the treaty was rejected by the French National Assembly. Stalin and East Germany condemned the treaty, although East Germany had created a pseudo military force called the Kasernierte Volkspolizei. The Stalin Notes could be seen as a way to draw out the East German propaganda efforts so that reunification would fail. On 15 September 1951, East Germany offered to discuss holding elections at a meeting with West Germany. However, West Germany refused to hold talks with the SED because that would have meant the actual recognition of East Germany as an equal country. Contact was always maintained through the Western Powers. Instead, West Germany wanted a commission of the United Nations to see if free all German elections were possible. The endeavours of the Western Powers made the commission meet in December 1951. East Germany refused to let it enter, however, and stated that the possibility of free elections should be investigated by a commission of the four occupying powers.

Бірінші Сталин жазбасы

Париждегі конференцияда SED екі неміс мемлекетінің әлеуетті бейбіт келісімді талқылауының маңыздылығын атап өтті. Кеңес басшылары Батыс Германияның қарулы күштерін үлкен Батыс коалициясына қосу ниетінен сескенгендіктен, Батыс державаларымен бейбіт келісімді талқылауға ынталандырды. Шығыс Германия төрт державадан Германия үшін бейбіт келісім келіссөздерін жүргізуге рұқсат беруді сұрады. Шамамен екі айдан кейін, 1951 жылдың тамызында Сталин бейбіт келісім жобасының алғашқы нұсқасын ұсынды. Көптеген түзетулер мен түбірлі түсінік өзгерістерден кейін, жеті айдан соң соңғы нұсқа дайын болды. 1952 жылдың 10 наурызында Андрей Громыко үш батыс оккупациялық державаның (АҚШ, Ұлыбритания және Франция) өкілдеріне "неміс мәселесін" шешу туралы дипломатиялық нота тапсырды және төрттік конференция шақыруды ұсынды. Нотада келесідей шарттар қарастырылды:

Германиямен соғысқа қатысқан барлық тараптармен бірыңғай, біріккен неміс үкіметі арқылы бейбіт келісім жасалуы керек. Одақтастар оның құрылуына келісуге тиіс. Германия Потсдам конференциясының қаулыларымен белгіленген шекаралар ішінде біріккен мемлекет ретінде қайта құрылады. Келісім күшіне енген күннен бастап бір жыл ішінде барлық оккупациялық күштер шығарылады. Германияда жиналыс еркіндігі, баспасөз бостандығы және көп партиялық жүйе сияқты демократиялық құқықтар болады, соның ішінде неміс қарулы күштерінің бұрынғы нацистік партия мүшелеріне, қылмыстық қудалауға ұшырамаған жағдайда рұқсат етіледі. Германия ресми түрде бейтарап болады және оған қарсы соғысқа қатысқан елдерге қарсы бағытталған кез келген коалицияға немесе әскери одаққа қосылмайды. Германияға әлемдік нарықтарға шектеусіз қол жеткізуге мүмкіндік беріледі. Германия өзін қорғау үшін ұлттық қарулы күштерін құруға және олар үшін қару-жарақ өндіруге құқылы болады.

Шығыс Германияның реакциясы

Шығыс Германияда бұл хабарлама ресми түрде қуанышпен қабылданды. SED партиясының органы «Жаңа Германия» («Neues Deutschland») газеті «Совет үкіметі неміс халқының патриоттық күштеріне Германияның бейбіт қайта бірігуінің жауларына қарсы кең көлемді шабуыл жасау мүмкіндігін береді» дегенді баса көрсетті («патриоттық күштер» астында негізінен коммунистік күштер түсінілді). Бұл, көбінесе, Шығыс Германиядағы күшті және зор кеңестік ықпалдың салдары болды, ондағы басшылар кеңестіктерге және олардың саяси мақсаттары мен идеологиялық бағыттарына бағынышты болды. Шығыс Германия Премьер-министрі Отто Гротеволь 14 наурыздағы үкіметтік мәлімдемесінде Шығыс Германияның аталған шарт жобасын қалай түсінгенін көрсетті. Ол Шығыс Германияны демократиялық және еркін мемлекет, ал Батыс Германияны демократиялық емес және фашистік деп сипаттады. Бірақ біріккен Германияда бейбітшілікке және демократияға қарсы топтардың болуына жол берілмеуі керек еді. Сонымен қатар, біріккен Германия Шығыс Германияның бесжылдық жоспарына бағытталған болуы тиіс еді. Ақырында, SED орталық комитетінің бас хатшысы Уолтер Ульбрихт бұл хабарламаны қалай түсіну керектігін анық айтты. Ол Германияны Батысқа тәуелді ететін «жалпы соғыс шарты» (Германия шарты) мен күресу үшін жасалған қадам ретінде қарастырылуы керек еді. Алайда, Германия коммунистік, «әлемдік бейбітшілік блогы» деп аталатын жағдайда ғана еркін және бейбіт дамуға қол жеткізе алатын еді. Соңында, Шығыс Германияның Германияны қайта біріктіруге қатысты мақсаттары біріктірілген Германияда кең ауқымды коммунистік реформаны талап етті, бұл Батыс Германия мен Батыстағы кем дегенде бірнеше адам үшін Мәскеудің Германияны коммунистік ықпалына көшіру үшін жасаған амалы ретінде қабылдануы мүмкін еді.

Екінші Сталин жазбасы

1952 жылы 9 сәуірде жіберілген екінші Сталиндік нотада Кеңес Одағы бейбітшілік шартының негізін қалау және Германияның біріккен үкіметін құру жөніндегі келіссөздерді бастау бойынша өз ұстанымын сақтап тұрды. Сталин еркін сайлаулар Германияның біріккен үкіметінің негізі болуы мүмкін екенін қабылдады, бірақ сайлауды Біріккен Ұлттар Ұйымы емес, төрт оккупациялық держава қадағалауын талап етті. Екінші жағынан, Сталин біріккен Германияның шекарасы Потсдам конференциясында белгіленуі керек деген пікірінде берік тұрды және жалпы алғанда, қаруланған Германия басқа мемлекеттерге қарсы агрессивті бағытталған одақта болуы мүмкін емес екенін айтты. 1952 жылғы 13 мамырдағы екінші батыс нотасында барлық германиялық үкіметтің келісім келіссөздеріне қатысуы міндетті екені қайтадан баса айтылды. Сонымен қатар, Батыс оккупациялық державалардың комиссиясы сайлауды қадағалауы мүмкін екенін қабылдады, бірақ комиссияның үкіметтік шенеуніктерден емес, бейтарап қатысушылардан құрылуын талап етті. Даулы мәселе өз күшінде қалды: еркін сайлаулар бірінші (Батыс) немесе бейбітшілік шарты бойынша келіссөздер бірінші (Кеңес Одағы).

Үшінші Сталин жазбасы

Еуропалық қорғаныс қауымдастығын (ЕҚҚ) ресми түрде қол қоюға бір күн қалғанда, Кеңес Одағы 1952 жылдың 24 мамырында үшінші нота жіберді. Сталин Германия шарты бойынша тіпті қайта бірігуден кейін де қолданылуы тиіс ЕҚҚ құруды сынап, Батысты бейбіт келісім шарты бойынша келіссөздерді кешіктіруде деп айыптады. Сонымен қатар, барлық германиялық үкімет келісім шарты бойынша келіссөздер жүргізілетін кезде оккупациялық биліктердің бақылауында қалуы керек еді. 1952 жылдың 10 шілдесінде Батыс SED қабылдаған орталықтандыру, ұжымдастыру және Шығыс Германияның сот жүйесіндегі өзгерістерді сынады. Нотада конференция әлі бейбіт келісім шартына келіссөздер жүргізбей, алдымен сайлауды қадағалайтын комиссия құру туралы шешім қабылдауы керек екені айтылды. 1945 жылдан бергі барлық дамуларға қайшы келетін Потсдам келісімдері келіссөздердің негізі бола ала ма деген мәселеде пікірлер келіспеушілік тудырды.

Төртінші Сталиндік жазба

1952 жылдың 23 тамызында Кеңес Одағы өзінің негізгі ұстанымдарын және айыптауларын қайталап, соңғы нотасын жіберді. Батыс елдері сайлауды бақылауға оккупациялық биліктерге рұқсат бергенімен, Кеңес Одағы кез келген халықаралық сайлау комиссиясынан кенеттен бас тартты. Оның орнына, Германияның екі тарапы да тең өкілдікпен комиссия құруға жауапты болуы керек еді, бірақ Батыс бұны 1951 жылы қабылдамаған болатын. Батыс 1952 жылдың 23 қыркүйегінде бұрынғы көзқарастарын қайталап, төрт үлкен державадан құралған бейтарап комиссия құру туралы ұсынысын жаңартты. Батыстың бірінші нотасынан кейін, ноталардың алмасуының сәтсіздігі Шығыс және Батыста іштей анықталған еді. Бұл көзқарас соңғы төрт нотаның өте қайшылы мазмұны арқылы да ашық білдірілді. 1952 жылдың 26 және 27 мамырында Батыспен екі шартқа қол қойылғандығы оны одан да нығайтты.

"Өзгере алмай қалған мүмкіндік" туралы пікірталас

1952 жылы қайта бірігудің нақты мүмкіндігі қалып кеткені туралы бірнеше пікірталас болды. Публицист Пол Сете және тарихшылар Вильфрид Лот, Йозеф Фошепот, Карл Густав фон Шенфельс және әсіресе Рольф Штайнингер скептиктер қатарына жатады. Олардың пікірлеріне де, де және де қарсылық білдірді. Екі негізгі дау бар: Алдымен, зерттеуге оңайрақ келетін нақтырақ мәселе – Сталиннің ниеттері және оның бейтарап, демократиялық біртұтас Германияға рұқсат беруге және Шығыс Германиядан бас тартуға қаншалықты дайын болғаны туралы сұрақ. Скептиктер мұны жоққа шығарады, себебі толық тәуелсіз Германия Сталин үшін де, Батыс үшін де қағида бойынша ұнамсыз болуы мүмкін. Сонымен қатар, Шығыс Германияның болуы Сталин үшін үлкен артықшылықтар әкелді: Екінші дүниежүзілік соғыстағы төрт оккупациялық державаның бірі ретінде Кеңес Одағының беделі арта түсті. Батыс әдетте Шығыс Германияны оккупациялаудағы Кеңес Одағының құқығын мойындады. Шығыс Германия Еуропаның ортасындағы маңызды кеңестік плацдарм болды, әсіресе кеңестік әскерлер Чехословакия мен Польшаны қайта тастап кеткеннен кейін (соңғысы – тарихи маңызы бар 17 қыркүйекте). Шығыс Германия Кеңес Одағының сателлит мемлекеттері жүйесін сақтап тұру үшін маңызды болды. Өзінің осал жағдайына байланысты Шығыс Германия басшылығы көбінесе Кеңес Одағының адал вассалдары болды. Шығыс Германияны экономикалық тұрғыдан пайдалануға және әскерлерді қамтамасыз етуге болады. Австриямен салыстырудың қажеті жоқ, себебі 1955 жылы Австрия мемлекеттік шартынан кейін және Австрияның тұрақты бейтараптығын жариялағаннан кейін Кеңес Одағы одан бас тартыды, өйткені Австрия Германияға қарағанда стратегиялық және экономикалық тұрғыдан кем маңызды болды. Тағы бір саяси және болжамды мәселе – мұндай Германияның болуы қаланушы ма? Скептиктер атап өтті: Сталин қайта біріктіру арқылы бүкіл Германияны жанама түрде бағындыруға тырысуы мүмкін еді. Батыс альянсы болмаса, Сталин Гитлер Германияның көршілеріне жасағандай, Батыс Еуропа елдерін біртіндеп жаулап алуы мүмкін еді. Батыспен интеграцияланбаған жағдайда Батыс Германия немесе бүкіл Германия экономикалық жағынан нашар болатын еді. Ең бастысы, Батыс Германия мен Батыс державаларының мінез-құлқы туралы пікірталас қалыптасты. Скептиктер бірнеше рет католик Рейнландтан шыққан Аденауэрдің көбінесе протестант Пруссиямен қайта бірігуге құштар еместігін айтты. Веймар Республикасы кезінде ол Германия империясының құрамында тәуелсіз Рейн аймағын қалаған, бұл оған қарсы қолданылды. Сонымен қатар, Аденауэрдің саяси мотивтері болуы мүмкін, өйткені СДПК-ның көптеген дәстүрлі қолдаушылары шығыста болды. Бірлесу Германияға Батыс Германияға қарағанда көбірек протестанттар мен социал-демократтар әкелер еді. Дебаттың екі маңызды кезеңі болды: 1950 жылдардың соңында және 1980 жылдардың ортасында Батыс державаларының мұрағаттары ашылғаннан кейін. 1990 жылдан бері жүргізілген жаңа зерттеулер бұрынғы Шығыс блогының архивтерін де ескерді, осылайша талқылауды одан әрі күшейтті. 2002 жылы «Сталин жазбалары» туралы талдаулар жинағы жарық көрді. 1989 және 1990 жылдардағы қайта бірігу кезінде «Сталин жазбалары» туралы пікірталасқа қатысы болмады.

There have been several debates about whether a real chance for reunification had been missed in 1952. The publicist Paul Sethe and the historians Wilfried Loth, Josef Foschepoth, Karl Gustav von Schönfels and especially Rolf Steininger belong to the sceptics. Their views are answered by de, de and de. There are two main disputes:
The more concrete question is easier to research and revolved around Stalin's motives and how ready he was to permit a neutralised democratic unified Germany and give up East Germany. Sceptics reject that, since a completely independent Germany could be just as unpleasant in principle for Stalin as for the West. Besides, East Germany's existence had great advantages for Stalin:
As one of four occupying powers of the Second World War, the Soviets enjoyed prestige. The Soviet right to occupy East Germany was generally recognised by the West. East Germany was an important Soviet bridgehead in the middle of Europe, especially since Soviet troops had again left Czechoslovakia and Poland, the latter on the historically important 17 September. East Germany was important to hold the system of the Soviet satellite states together. Because of its precarious situation, the East German leadership was mostly true vassals of the Soviet Union. East Germany could be economically exploited and provide soldiers. There was little to no comparison with Austriafrom which the Soviet Union withdrew in 1955 following the Austrian State Treaty and the declaration of Austria's permanent neutralitysince Austria had less strategic and economic importance than Germany. A more political and more speculative question is whether such a Germany would have been more desirable. The sceptics noted:
Stalin could have still tried to subjugate all of Germany indirectly by reunification. Without the Western Alliance, Stalin could have conquered Western European countries little by little, as Hitler had treated Germany's neighbours. Without integration with the West, West Germany or all of Germany would have fared worse economically. Above all, there is debate about the behaviour of West Germany and that of the Western Powers. The sceptics alleged repeatedly that Adenauer, who came from the mostly Catholic Rhineland, did not want reunification with the mostly Protestant Prussia. During the Weimar Republic, he had wanted an independent Rhineland within the German Empire, which was used against him. Also, Adenauer could have had a political motive since many of the traditional supporters of the SPD were in the East. Unification would give Germany more Protestants and more Social Democrats than West Germany had. In essence, the debate had two peaks: at the end of the 1950s and then again after the opening of the Western Powers' archives in the mid 1980s. Newer research since the 1990s has also taken into account the archives of the former Eastern Bloc and thus raised further discussion. Finally, a book on the analysis of the Stalin Notes was published in 2002. During reunification in 1989 and 1990, the debate about the Stalin Notes played no part.

1950 жылдардағы талқылау

Американдық тарихшы Руд ван Дайк кейінгі талқылауларда 1952 жылғыға қарағанда Сталинге көбірек адалдық танытылғанын айтты. Германияның қайта бірігу мүмкіндігінің азайып бара жатыны анық болған сайын, 1952 жылы маңызды мүмкіндік қалып кеткені туралы пікірталас күшейді. Оның сөзіне қарағанда, қайта бірігуге деген үміт азайған сайын талқылаудың ауқымы кеңейді. Журналистер арасында Сталиннің ұсынысын Аденауэрдің қабылдамауына ең қатал сын көрсеткен Пол Сете болды. Ол 1950 жылдардың басында Frankfurter Allgemeine Zeitung газетінің тең редакторы болып жұмыс істеді және әрқашан өзінің пікірлерінде ноталардың маңыздылығын бағалау қажеттігін айтты. Осылайша, ол Германияның бейтараптығын қайта бірігу үшін лайықты құн деп есептеді. Ол "Бонннан Мәскеуге" атты кітабында жоғалған мүмкіндіктер туралы тезисін аяқтады, соның арқасында ондаған жылдар бойы жалғасқан ноталар туралы пікірталасқа бастау берді. 1958 жылғы 23 қаңтарда Бундестагта өткен пікірталас жоғалған мүмкіндік туралы идеяға назар аударды. ХДС/ХСС партиясы шағын ДП партиясымен коалиция құрғанда, екі бұрынғы министр – Томас Делер (FDP) және Густав Хайнеманн (алғаш ХДС, кейін SPD) сөз сұрады. Олардың екеуі де канцлер Аденауэрмен туған даудың нәтижесінде үкіметтен кетіп, оны қайта бірігу үшін жеткілікті шаралар қабылдамағаны үшін айыптады.

1980-жылдардағы талқылау

1980 жылдары батыс мұрағаттары тарихшыларға ашылған кезде бұл пікірталас қайта жанданды. Кеңес Одағы мен Шығыс Германияның архивтері зерттеушілерге әлі де қолжетімді емес еді. Тарихшы Рольф Штайнингер 1985 жылы жарияланған, негізінен батыс дереккөздеріне сүйенген мақаласында ("Бірлестіруге мүмкіндік болды ма?") маңызды мүмкіндіктер қалып кеткеніне күдік келтірді. Штайнингер және басқалар Германияның бөлінуіне соқтыруы мүмкін бе және Аденауэр барынша дұрыс шешім қабылдады ма деген мәселелерді талқылады. Штайнингердің пікірі үш негізгі тұжырымға құрылды:

Сталиннің ұсынысы шынайы болды. Батыс елдері Сталиннің ұсынысын зерделеуге ниеттенді. Аденауэр осы бағыттағы кез келген әрекеттің алдын кестіруге тырысты. Алайда, тарихшы батыс державаларының іс-әрекеттерін қолдады. Батыс мұрағаттарының материалдарына сүйене отырып, ол Аденауэрдің келіссөздерге тигізген ықпалын мардымсыз деп бағалады. Грамл бұл хатты және келіссөздердің "жоспарланған" сәтсіздігін Кеңес Одағының Шығыс Германияны Шығыс блогына енгізу үшін белгілі бір дәрежеде ақтану құруға тырысқандығының дәлелі деп түсіндірді.