Кіріспе

Үндістандағы Сыр-Малабар католик базиликасы

Сент-Марияның Сыр-Малабар собор базиликасы – Үндістанның Керала штатындағы Ернакулам қаласында орналасқан собор. Ол 1112 жылы негізі салынған және Насрани Палли, Анчикаим Палли немесе Текке Палли деген аттармен де белгілі. Бұл шіркеу Сиро-Малабар шіркеуінің Бас архиепархиясы – Ернакулам-Аңғамалының бас кеңсесі болып табылады. Қазіргі уақытта Ернакулам-Аңғамалы епархиясы мен Сиро-Малабар иерархиясы арасындағы дауға байланысты жабылып, полиция қорғауында тұр.

Тарих

Қазіргі шіркеу ғимараты ХХ ғасырдың басында Мар Алойзий Пажепарамбилдің басшылығымен салынды және 1974 жылғы 20 наурызда Папа Пауль VI оны базилика мәртебесіне көтерді. Үлкен, биік және кең соборда папа Иоанн Павел II 1986 жылғы 7 ақпанда Үндістанға келген кезде қолданған алтарь орналасқан. Алтарь Иса Мәсіхтің тууы, айқышқа қадалуы және қайта тірілуін бейнелейді. Алдыңғы екі 68 фут биіктіктегі мұнаралардың үстінде Әулие Петр мен Әулие Павелдің мүсіндері орналасқан, ал қоңырау мұнарасының (88 фут биіктікте) үстінде Әулие Томас мүсіні тұр. Сондай-ақ, Исаның Әулие Томасқа көрінуі бейнеленген.

Діннің біркелкілігін күшейту

Эрнакуламдағы Әйкен Мария соборына қатысты дау-жанжал Сиро-Малабар шіркеуінің дәстүр мен біркелкілік арасындағы терең қақтығысын көрсетеді, сондай-ақ литургиялық тәжірибелердегі ұзақ жылдардан бері келе жатқан дауды бейнелейді. Бұл дау Сиро-Малабар шіркеуінің Синодының шешімімен және 2022 жылғы Пасхаға дейін күшіне енуі тиіс деп Киелі Тақпен бекітілген Ернакулам Ангамалы архиепархиясында (барлығы 5 архиепархияның арасында осы директиваны енгізуден бас тартқан жалғыз архиепархия) қасиетті миссаны бірыңғай форматта өткізу туралы таласқа ортақтасқан. Эрнакуламдағы Әйкен Мария соборындағы даудың бастауына қоса, архиепископ Мар Антоний Кариилдің қызметі мен отставкасы мәселенің күрделілігін одан әрі көрсетеді. Ол көтеріліс кезінде тағайындалған және Ватиканның таңдауынан гөрі жергілікті тұрғындардың сүйіктісі болған (Мажор архиепископ Мар Джордж Аленчерри даулы жер мәмілелеріне қатысқандығы үшін сынға ұшырады, бұл Эрнакулам Ангамалы архиепархиясы үшін елеулі қаржылық шығындарға әкелді. Ол 2023 жылдың 7 желтоқсанында отставкаға кетті), оның басшылығы және 2022 жылдың 26 шілдесінде Ватиканның қысымымен отставкаға кетуі шіркеудегі дәстүрлі тәуелсіздік пен орталықтандырылған шіркеулік директивалар арасындағы күресті көрсетеді. Базиликада 2022 жылдың 28 қарашасында даудың күрделі кезеңіне куә болдық. Архиепископ Мар Эндрюс Тазхат, бұрынғы архиепархиялық викарий Мар Антоний Кариилдің алдын ала уәдесіне сәйкес (Кариил 2022 жылдың сәуір айында Папа Франциск берген нұсқауларға сәйкес 2022 жылдың 25 желтоқсанына дейін бірыңғай форматқа көшуге келіскен болатын), бірыңғай миссаны өткізуге тиіс болған. Бірақ ол Викарийдің қолдаушылары (Атирупата Самракшана Самити және Алмая Муннетта Самити) тарапынан қақпада тоқтатылды. Жағдай шиеленісіп, топ қақпаны жауып, архиепископтың кіруіне кедергі келтірді. Қайшылықты ушықтырмау үшін архиепископ мисса өткізбей қайтып келді, ал базиликаның викарийі кейіннен ескі форматта мисса өткізді. Бұл оқиға полицияның базиликаны уақытша жабуына әкелді. 2023 жылдың маусым айында қайта ашу жоспарлары келіспеушіліктерге байланысты сәтсіз аяқталды. Базиликаны қайта ашуға арнайы Синод шартты түрде келісім бергенімен, базиликаның викарийі мен сенімділері тек Бірыңғай қасиетті миссаны өткізуге қатысты келісімдерін қайтарып алды, бұл базиликаның жабылуын одан әрі ұзартты. 2023 жылдың 16 тамызында архиепископ Кирилл Василий полицияның күшті күзетуі мен наразылық акциялары кезінде базиликаны қайта ашты. 2023 жылдың 17 тамызында Ватикан Ернакулам Ангамалы архиепархиясындағы дауды шешу үшін тағайындаған архиепископ Кирилл Василий барлық приходтарға бірыңғай мисса форматын сақтауды бұйырды, бұл талаптарды орындамаған жағдайда экскоммуникация жазасы қарастырылады. Бұл директива Ернакулам Ангамалыдағы қарсылыққа қарамастан шығарылды, онда діни қызметкерлер мен Атирупата Самракшана Самити (Архиепархияны қорғау тобы) және Алмая Муннетта Самити сияқты топтар жетекшілік етіп, қарсылық көрсетті. Директива шығарылған кезде Кераладағы 35 епархия мен 5 архиепархиядағы 3224 Сиро-Малабар приходтарының 2902-і бірыңғай мисса форматына көшкен болатын. 2023 жылдың 18 тамызында Алмая Муннетта Самити, Ернакулам Ангамалы архиепархиясының және оның 328 епархиясының барлық пайылдандарының атынан Президент Друпади Мурмуға үндеу жолдап, Папалық делегат архиепископ Кирилл Василді жергілікті шіркеу ісіне араласуы үшін елден шығарып жіберуді сұрады. Архиепископ Василдің Кочиге жасаған сапары бірыңғай қасиетті миссаны енгізудегі дауларды шешуді мақсат еткен. Алмая Муннетта Самити жасаған үндеуде Василдің әрекеттері Үндістанның егемендігін бұзады деп айтылып, заңдық шаралар қабылдануы талап етілді. Бұл дау-жанжал елеулі наразылықтарға және қарсылықтарға әкелді, соның ішінде Василдің Әйкен Мария соборына күштеп кіруі және жаңа әкімшінің тағайындалуы, бұл жағдайды одан әрі шиеленістірді. Ұйым Керала үкіметінің Василге көрсеткен қолдауын сынға алып, оны конституцияға қайшы деп санайды. Олар осыған ұқсас ұсыныстарды Премьер-Министр Нарендра Модиге, Ішкі істер министрі Амит Шахқа және Сыртқы істер министрі С.Джайшанкерге де жолдады. Рим Папасы Франциск Ернакулам Ангамалы архиепархиясына литургиялық дауды шешуге Рождествоға дейінгі мерзім белгілеп, біртінделікті қажеттілігін баса көрсетті және сектанттыққа қарсы ескертіп, әртүрлілікті қабылдауға шақырды. Ол әртүрліліктің бөліп тастамай, байытуға қабілетті екенін атап өтті. Папаның араласуы шіркеу ішіндегі қақтығыстарды шешудің маңыздылығын және шұғыл екенін көрсетеді, сондай-ақ қауымдық келісімді сақтауға және кең католиктік принциптерге адал болуға шақырады, экскоммуникациядан сақтану үшін. "Раббының атынан, сіздің шіркеуіңіздің, біздің шіркеуіміздің рухани игілігі үшін, осы жарықты жазуға шақырамын. Бұл сіздің шіркеуіңіз, біздің шіркеуіміз. Бірлікке оралыңыз, Католик шіркеуінде қалыңыз", - деді Папа видео үндеуінде.