Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тың "ақылды" танкке қарсы субұрылысы
US 'smart' anti tank submunition
Project Sense and Destroy Armor, немесе SADARM – белгілі бір мақсатты аймақта танктерді іздеп тауып, жоя білетін АҚШ-тың "ақылды" субұрылысы.
Project Sense and Destroy Armor, or SADARM, is a United States 'smart' submunition capable of searching for, and destroying tanks within a given target area.
Басталуы
SADARM-ның дамуы 1960 жылдардың басына дейін жетеді. Субмуницияның бастапқы платформасы 203 мм M509 жетілдірілген конвенциялық оқ-дәрі (ICM) снаряды болды, ал бұл концепция 1970 жылдардың соңында көрсетілді. 1983 жылы жоба 155 мм калибрге көшті және нысандар тобы өздігінен жүретін гаубицалар және басқа да жеңіл брондалған техникаға өзгертілді. 1986 жылы инженерлік дамуға рұқсат берілгеннен кейін, оның көлемі M270 көптүрлі зымыран жүйесі (MLRS) зымырандарындағы үлкен диаметрлі суббоеприпастарды қамту үшін кеңейтілді. 1989 жылы бірнеше сәтті сынақтар жүргізілді және өндіріс 1994 жылға жоспарланды; алайда, 1993 жылы өндіріске дейінгі сынақтарда 42 суббоеприпастың тек тоғызы ғана нысанаға тиді, нәтижелер нашар болды. Түзетулер енгізілді және қосымша сынақтар 13 суббоеприпастың 11-інің сәтті тиюіне әкелді. 1995 жылы төмен деңгейде өндіріс басталды, ал 1996 жылдың сәуірінде тағы да сәтті сынақтар өтті. Өндіріс төмен қарқынмен жалғасты, барлығы 836 снаряд жасалды, олардың көпшілігі түрлі операциялық сынақтарда қолданылды. Совет Одағының құлауына байланысты ықтимал қақтығыс аймақтарынан гаубицалар (көзделіп алынған нысан) алынғаннан кейін, SADARM бағдарламасы толық өндіріске дейін тоқтатылды.
SADARM development can be traced back to the early 1960s. The original platform for the submunition was the 203 mm M509 Improved Conventional Munition (ICM) projectile, and the concept was demonstrated in the late 1970s. By 1983 the project shifted focus to 155 mm caliber and the target set was changed to self propelled howitzers and other lightly armored vehicles. With approval for engineering development in 1986 the scope was expanded to include larger diameter submunitions in M270 Multiple Launch Rocket System (MLRS) rockets. Several successful live fire tests were conducted in 1989, and production was scheduled for 1994; however, pre production samples tested in 1993 gave poor results with only nine out of 42 submunitions hitting their targets. Fixes were applied and further testing resulted in 11 hits from 13 submunitions. Low rate production began in 1995, with further testing successfully conducted in April 1996. Low rate production continued with a total of 836 projectiles produced, most being expended in various operational tests. With the target threat (howitzers) removed from probable conflict areas due to the collapse of the Soviet Union the SADARM program was terminated prior to full rate production.
Сипаттама
M898 155 мм SADARM снаряды стандартты 155 мм артиллериялық қарудан атылады, алдына орнатылған M762/M767 фугасы нысанадан 1000 м биіктікте жарылып, екі SADARM суббоеприпасын шығарады. Суббоеприпаз снарядтан шығарылғаннан кейін, бастапқы ауа тоқтататын парашюті ашылып, суббоеприпаздың айналуын тоқтатады және жылдамдығын баяулатады. Содан кейін екінші "ұсқынсыз сақина" парашюты ашылып, суббоеприпазды баяу айналдырады, оны вертикальден шамамен 30° бұрышқа иелендіріп ұстайды. Айналғанда, оның сенсорлары суббоеприпаздың астындағы азаятын спиральді жолмен қозғалып, диаметрі шамамен 150 м болатын аумақты сканерлейді. Сенсорлар миллиметрлік толқындық радардан, пассивті миллиметрлік толқындық радиометрден және инфрақызыл телескоптан тұрады. Магнетометр қаруландыру және нысана алуға көмектеседі. Суббоеприпаз нысананы анықтағанда, оның 1,5 кг LX 14 жарылғыш заряды жарылып, жарылыс арқылы жасалған тесіп өтетін снарядты құрады, ол көптеген негізгі шайқас танктерінің жұқа жоғарғы бронясын 152 м қашықтыққа дейін тесіп өтуге жеткілікті энергияға ие. Егер суббоеприпаз нысананы таппай жерге жетсе, ол өзін-өзі жояды. Дегенмен, нақты тесіп өту қуаты жасырын түрде сақталады және тізімде көрсетілмейді. Суббоеприпаз MLRS ракеталарында да қолдануға арналған, әрбір ракетада төрт немесе алты данасы тасымалданады.
The M898 155 mm SADARM shell is fired from a normal 155 mm artillery gun, with a nose mounted M762/M767 fuze set to burst at 1,000 m above the target to release two SADARM submunitions. Once the submunition is ejected from the projectile, an initial ram air parachute opens to de spin and slow the submunition. A second "vortex ring" parachute then deploys to slowly spin the submunition, suspending it at approximately 30° from the vertical. As it spins, its sensors sweep a decreasing spiral track beneath the submunition to scan an area about 150 m in diameter. The sensors consist of a millimeter wave radar, a passive millimeter wave radiometer and an infrared telescope. A magnetometer is used as an aid in arming and aiming. When the submunition detects a target, its 1.5 kg LX 14 explosive charge is detonated to project an explosively formed penetrator that has enough energy to penetrate the thin top armor of most main battle tanks up to a range of around 152 m. If the submunition reaches the ground before it finds a target it self destructs. However, exact penetration power is not listed, being classified in nature. The submunition was also intended to be used in MLRS rockets, with four or six being carried.
Жауынгерлік тарихы
Жүйе 2003 жылы Иракқа басып кіру кезінде алғаш рет жауынгерлік жағдайда қолданылды. 3-ші жаяу әскер дивизиясы барлығы 121 оқ атқан, оның 48-і 108 M898 SADARM снарядының есебінен жойылған көліктер еді.
The system was used for the first time during combat during the 2003 Invasion of Iraq, with a total of 121 rounds reported fired by the 3rd Infantry Division with 48 vehicle kills attributed to 108 M898 SADARM projectiles.