Кіріспе

Құс түрлері

Қытай аққуы немесе Суинхоу аққуы (Egretta eulophotes) – Шығыс Азияға тән, қорғауға алынған аққу түрі. Оны 1860 жылы Роберт Суинхоу алғаш рет сипаттаған.

Сипаттама

Қытайлық аққудың орташа биіктігі 68 см. Оның қауырсыны өмірі бойы ақ болып қалады және кішкентай аққуға (Egretta garzetta) ұқсайды. Көбелекке дайындалмаған кезде, тұмсығы қоңырқай, ал түбі қызғылт сары, ал тұмсық үсті мен аяқтары сары-жасыл, ал көзі сары болады. Осы маусымда барлық құстар бірдей көрінеді. Көбелек маусымында ересек құстарда кейде 11 см-ден асатын әсем шошақ пайда болады. Олардың кеудесінде де ұзын, сүйір қауырсындар және құйрықтан ұзын созылатын, аққудың кішкентай түріне ұқсас, айгреттер деп аталатын қауырсындар өседі. Бұл кезде денесінің ашық бөліктері де өзгереді: тұмсығы ақшыл, тіпті қызғылт сары түске айналады, тұмсық үсті ашық көк, ал аяқтары сары табандары бар қара түске боялады.

Таралу және халық саны

Қытайлық құсқұрт Ресейдің алыс шығыс жағалауындағы, Солтүстік Корея, Оңтүстік Корея және Қытайдың құрлықтағы шағын аралдарда көбейеді. Бұрын Тайвань мен Гонконгтың Жаңа аумақтарында да көбейтілген, бірақ қазір бұл елдерге тек көбеймейтін қонақ немесе көшіп өтетін құс ретінде келеді. Сондай-ақ, ол Жапония, Филиппин, Вьетнам, Таиланд, Малайзия түбегі, Саравак, Сингапур, Индонезия және Брунейде көбеймейтін көшіп өтетін немесе қыстайтын құс болып табылады. Ең маңызды қыстау орындары – Шығыс Висая, атап айтқанда Филиппиндегі Лейте, Бохол және Себу аралдары, сондай-ақ Малайзияның Саравак және Селангор штаттары. 2004/05 жылдары жүргізілген қысқы санаудың нәтижелеріне сәйкес, әлемдік популяцияның үштен бірінен жартысына дейін осы аймақтарда қыстайды деп есептеледі. Жалпы саны 2600–3400 жеке құсқа бағаланады. 2002–2012 жылдар аралығында бұл түрдің саны айтарлықтай азаймады, ал Қытайдың оңтүстік жағалауында жаңадан ашылған колониялар байқау жұмысының күшеюіне байланысты болуы мүмкін, бірақ популяцияның нақты өсуін де көрсетеді.

Қорғау

Қытайлық аққудың тойлық қауырсындары, басқа аққулар сияқты, шляпаларды безендіруге жиі қолданылды. Олар осы мақсатта кем дегенде 17 ғасырдан бері пайдаланылып келді, бірақ 19 ғасырда бұл үлкен қызығушылыққа ие болды және делдалдар арқылы өткен аққу терілерінің саны миллиондағанға жетті. Бұл барлық ақ Egretta түрлерінің азаюына себеп болды деп саналады. Қазіргі кездегі ең үлкен қауіп – мекенжайының жоғалуы, таяздау мен су айдындарының құрғатылуы және ластану.