Кіріспе
Құс түрі. Көгілдір сұр құтан (Egretta vinaceigula) – Африканың оңтүстігінде кездесетін шағын, қара түсті құтан. Ол Африка-Еуразиялық көшпенді су құстарын сақтау жөніндегі келісімге (AEWA) қатысатын түрлердің бірі. Ол "Қауіпті жағдайда" деп жіктеледі, ең басты қауіп – мекендеу ортасының жойылуы.
The slaty egret (Egretta vinaceigula) is a small, dark egret found in southern Africa. It is one of the species to which the Agreement on the Conservation of African Eurasian Migratory Waterbirds (AEWA) applies. It is classified as Vulnerable, the biggest threat being habitat loss.
Сипаттама
1971 жылға дейін тақталы ағаш және кең таралған қара ағаш Egretta ardesiaca бір түрдің түс өзгерісі (морфтары) деп есептелді, бірақ тақталы ағаш қара ағаштан нақтырақ айыратын тұрақты белгілерге ие. Бұл – тақталы ағаштың сары аяқтары және шарап түсті қоңыр жұтқыншағы, ол жас құстарда ішкі жағына дейін созылады. Тақталы ағаш қара ағашқа тән "қанат жаю" (mantling) мінез-құлқын көрсетпейді.
Таралу және халық саны
Бұл құс Африканың оңтүстік-орталық бөлігінде мекендейді. Ең ірі популяциялары Замбия мен Ботсванада кездеседі. Замбияда шамамен 500-ден 1000-ға дейін жекелеген құстар бар, олар негізінен Лиува жазықтығы ұлттық паркінде, Кафуэ жазықтығында және кейбір жылдары Бангулу көлінде кездеседі, бірақ көбейту фактілері расталмаған. Ботсвананың солтүстігінде 2000-нан астам құстан тұратын популяция бар, олар негізінен Окаванго дельтасы және Чобе өзені маңында шоғырланған. Бұл аймақта кем дегенде 10 колония белгілі. Бұл популяция солтүстік Намибияға дейін созылады, онда Чобе жайлауында және Каприви жолағында шамамен 300 құс кездеседі. Оңтүстік Африканың Лимпопо провинциясындағы Найлсвли табиғат қорығында сәтті болмаған ұя салу туралы бір ғана расталған хабарлама бар. Көбеймейтін кезде көшпел тіршілік етеді және Конго Демократиялық Республикасы, Зимбабве және сирек Оңтүстік Африканың солтүстігінде кездеседі. Мозамбикте Замбези дельтасында болуы расталмаған, сондай-ақ Ангола мен Малавиде де болуы мүмкін. Слатты egrets көбінесе шағын топтарда кездеседі, мысалы, сирек 100-ден астам құс болады, ал дүниежүзілік популяциясы шамамен 3000-нан 5000-ға дейін жетеді.
Қорғау
Аңқақ құрттың бір түр ретінде, олар маусымдық батпақтарға өте тәуелді, ал оларға адам факторынан туындаған қауіптер төнеді, мысалы, егіс үшін суды бұру, су тасқынын реттеу және Кафуе өзені бойындағы бөгеттер, өзен алаптарының эрозиясы, суару үшін суды алу, жат өсімдіктердің таралғандығы, адамдардың араласуы, оның ішінде малдың тым көп таптауы және жайылуы, сондай-ақ адамдардың пайдалануы үшін қамыс және басқа да батпақ өсімдіктерін жинау. Ботсванада ұялау орындары мен колонияларға ең үлкен қауіп – қамыс егістіктерін өртеу. Африка пілдері (Loxodonta africana) кейбір ұя орындарын таптап зақымдауы мүмкін, ал африкалық балық бүркітінің (Haliaetus vocifer) кейбір ұяларда кездесетін жыртқыштығы өнімділікке теріс әсер етуі мүмкін.