Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пигуэ (пиˈɣwe) – Аргентинада, Буэнос-Айрес қаласының оңтүстік-батысында, Пампас аймағында орналасқан қала. Ол 1884 жылдың 4 желтоқсанында Авейроннан (окситан тілінде Авайрон) келген 165 окцитан тілінде сөйлейтін француз иммигранттары және тікелей ирланд тегінен тараған бір аргентиналықпен құрылған. Қаланың қазіргі халқы 13 822 адамды құрайды (INDEC 2001), бұл 1991 жылғы халық санағынан бері 9,5%-ға артқан. Пигуэ – Буэнос-Айрес провинциясының Сааведра партиясының әкімшілік орталығы.
Pigüé (piˈɣwe) is a town in Argentina located in the Pampas, south west of Buenos Aires. It was founded by 165 Occitan speaking French immigrants from Aveyron (Avairon in occitan) and one Argentine of direct Irish descent on December 4, 1884. The urban population is now 13,822 (INDEC 2001) and has increased by 9.5% since the 1991 census. Pigüé is the administrative centre of Saavedra Partido, Buenos Aires Province.
Қысқаша баяндама
Пигуэ, Пи Хуэ, мапуче тілінде "жиналыс орны" дегенді білдіреді, Роург, Окситаниядан келген окситан тілінде сөйлейтін қауымның мекені. Ол батыста Кура-Малал, шығыста Бравард тауларының қосылған жерінде орналасқан. Бірақ Клемент Кабанетт болмаса, Пигюэ қала ретінде ешқашан пайда болмас еді, ол 1851 жылы Оңтүстік Франциядағы Авейрон департаментіне жақын, Сент-Ком (окситан тілінде Sant Còsme d’Òlt) маңындағы Лассоус коммунасындағы Амбек шағын ауылында дүниеге келген. 33 жастағы Кабанетт сол кезде кедейлікке тап болған қырық шаруа отбасының (туысқандар тобы) Еспалион, Габриак, Науселл, Аурель және Сент-Жэниэ-д'Олт (Sent Ginièis d’Òlt) сияқты айналасындағы коммуналардан Оңтүстік Америкаға ерікті түрде көшіп кетуін ұйымдастырды. Олар 1884 жылдың 23 қазанында Авейрон префектурасы Родестен (окситан тілінде Rodés) пойызбен жол тартып, Бордодан "Белграно" атымен белгілі бу мен желкенді кемемен 38 күннен кейін, 25 қазанда Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласына жетті. 1884 жылдың 3 желтоқсанында Пигюэ болып қалатын жаңа теміржол станциясына келді. "Авейрон колониясы", "Мэйфлауэр" еске түсіретіндей, кейіннен Родес аймағынан келген көбірек иммигранттарды қабылдады және өте қиын және сәтсіз бастамадан кейін Пампастағы ең гүлденген елді мекендердің біріне айналды. Қазір Буэнос-Айрес облысы Сааведрадағы Пигюэ және оның айналасында 20 000-ға жуық адам тұрады.
Pigüé, Pi Hue, which means gathering place in Mapuche tongue, is home to an Occitan speaking community coming from Rouergue, Occitania. It is located where two chains of hills meet, the Cura Malal to the west and the Bravard to the east. But Pigüé would never exist as a town were it not for Clément Cabanettes, a man born in 1851 in the small village of Ambec, commune of Lassouts near Saint Côme (Sant Còsme d’Òlt en occitan) in the southern French département of Aveyron (Avairon). Cabanettes, then 33 of age, organized the voluntary exile of forty poverty stricken farming families (as in "groups of relatives") from the surrounding communes of Espalion, Gabriac, Naucelle, Aurelle and Saint Geniez d'Olt (Sent Ginièis d'Òlt), to name but a few, to South America. Having left Rodez (Rodés in occitan), the préfecture of Aveyron, by train on October 23, 1884 and reached the city of Buenos Aires, Argentina on a combined steam and sailing ship called Belgrano from Bordeaux (October 25) some 38 days later, they arrived at the brand new railway station of what would become Pigüé on December 3, 1884. The "Aveyron colony", reminiscent of the Mayflower, subsequently welcomed more immigrants from the Rodez area and eventually became, after a very unlucky and ruinous start, one of the most prosperous settlements in the Pampas. Around 20,000 people now live in and around Pigüé, in the Buenos Aires district of Saavedra.
Негізгі мәліметтер және дайындық
Екінші лейтенант Кабанетт 1879 жылы Буэнос-Айреске сапар шегіп, аргентиналық әскерлерді оқытуға жұмысқа алынды. Келесі жылы ол елдегі алғашқы телефон компаниясын – "El Pan Teléfono" (кейде "La Pantelefónica" деп те аталады) құрды, бірақ басқармамен келіспеушілік туғандықтан қызметтен кетті. Содан кейін ол Олаваррияға көшіп, бидай жинау машиналарын сатумен айналысты. Осы кезде ол Авейроннан жерлестерін Пигуэ аймағына әкелуді ойлады, ол бұл жерді бұрын сатып алған еді – 270 шаршы километрді Буэнос-Айрес провинциясының үкіметі оның қызметтеріне игілік ретінде өте төмен бағаға сатқан. Кабанетт бірден осы жерге ғашық болды: ол оған туған Аубракты еске салды. Досы Эдуардо Кейсидің қаржылық көмегі мен әсерлі қабілетінің арқасында Кабанетт Пигуэ станциясын Ferro Carril Sud теміржолының жоспарланған бағытына қосуға қол жеткізді. Олар болашақ қоныстанғандар үшін тұрғын үйлер мен үлкен астық сақтағыш салдырды, сондай-ақ құдық қазды. Кабанетт Авейронға қайтып келді, онда оның досы Франсуа Иссали Пигуэ колониясын насияттауды бастады, әрбір қоныстанғанға алдағы алты жылға өңдеуге екі шаршы километр жер ұсынды, бірақ олар өнімдерінің жартысын қауымға беруге міндетті болды. Осы сынақ мерзімі аяқталғаннан кейін, қоныстанғандар алты жыл ішінде бөліскен өнімдерінің құнына қарамастан, меншік құжатын алатын болды. Қоныстанғандардан ірі қара мал, тұқым және машиналар сатып алу үшін 5000 франк төлеу талап етілді, бірақ көптеген адамдар толық соманы төлемеді, бұл Кабанеттті Кейсиге одан да көп қарыз қалдырды, ол одан ақша қарыз алған еді. Деказевиль кен өнеркәсібіндегі жұмыс орындарының жаппай қысқартылуынан кейін Родес және оның төңірегінде жұмыссыздық өршіп, ауылдық жерлерде халық тығырылып, филлоксера дағдарысы (1882-1890) болғандықтан, Кабанетттің идеясы қызығушылық тудырды. Алайда, Авейрон баспасөзі Кабанетттің жобасына қарсы шығып, "авантюристті" кедей адамдардың қайғысын пайдалануда және қауіпті, қатыгез экзотикалық жануарларға толы жерді әдемілеп көрсетуде айыптады.
Second Lieutenant Cabanettes had initially travelled to Buenos Aires in 1879 where he'd been hired to drill Argentine troops. In the following year he started the first telephone company in the country, "El Pan Teléfono" (sometimes also "La Pantelefónica"), before resigning for mutual incompatibility with the board. He then moved to Olavarría and worked in the wheat harvesting machinery business. That is when he thought of bringing fellow countrypeople from Aveyron to the Pigüé area where he'd just bought 270 square kilometres of land, which the Government of the Buenos Aires Province had sold him for a derisory sum in recognition of his services. Cabanettes instantly fell in love with the place: it reminded him of his native Aubrac. With the financial help and persuasive know how of his friend Eduardo Casey, Cabanettes managed to have the Pigüé station added to the planned railway line of Ferro Carril Sud. They also had accommodation and a huge silo built for the future settlers, plus a well dug. Cabanettes returned to Aveyron where his friend François Issaly had already started promoting the Pigüé colony, offering each settler two square kilometres of land to cultivate for the next six years on condition that they gave half of their harvest to the community. At the end of this trial period, the settler would receive a title deed, whatever the value of the crops they'd shared over the six years. All the settlers were asked was a 5,000 franc contribution for the purchase of cattle, seeds and machines, but it turned out that many actually never paid the full price, which left Cabanettes even more indebted to Casey, whom he had borrowed money from. Given that unemployment was rife in and around Rodez following massive job cuts in the Decazeville mining industries, overpopulated rural areas and the phylloxera crisis (1882 1890), Cabanettes's idea aroused some interest. Meanwhile, the Aveyron press grew hostile to Cabanettes's project, accusing "the adventurer" of exploiting poor people's misery and painting in glowing colours a most dangerous place full of ferocious and vicious exotic beasts.
Уәде етілген жерге алғашқы қадамдар
Бастапқы қиындықтарға қарамастан, 163 отаршыл, олардың ішінде мұғалім, темірші, арба жасаушы, дін қызметкері және саудагер болды, табылғаннан кейін Пигуэге жеткізілді, онда олар жерді құлшыныспен өңдеуге кірісті, бірақ бидайдың алғашқы өнімі көңіл көншітпеді. Шаруашылық әдістері Авейрондағы үйлерінде қолданылған тәсілдермен ұқсас болды, бірақ климат, жер бедері және топырақ мүлдем басқаша болғандықтан, бұл жағдайда тиімді емес еді. Екінші жыл одан да қиын болды, наурыз айынан қыркүйекке дейін құрғақшылық соқты. Кейбіреулері жүгері мен картоптың арасына бұршақ сеуді, ештеңе өспейді деп қорқып. Алайда, күзде мол жаңбыр жауып, барлық егін өсіп, орташа өнім жинауға мүмкіндік берді. Дегенмен, отаршылар үмітін жоғалтпады және ешкім Францияға қайтпады. Керісінше, олардың саны көбейді. Олар туыстарына жазған хаттарында "Уәде етілген жер" құрбандықтарға тұрарлық екенін жазды. "Мырза Кабанетті наннан гөрі май көп беремін деп уәде бергені үшін кінәлауға болмайды". Үшінші жылы Кабанетс, жоспарланғандай Кейсиге төлей алмайтынын түсініп, мерзімін он екі айға ұзартуды сұрады және ол мақұлданды. Бірақ бұл Пигуэге пайда табуға жеткіліксіз болды. Кейси келісімшарт бойынша барлық жерді қайтарып алуға ниеттенді, бірақ соңында ойын өзгертті және Кабанеттке қосымша 50 000 песо берді, осылайша досының қарызын өтеді. Ірі қара малдың саны қойдан асып түскеніне қарамастан, қиындықтарға тап болған бүкіл колония толық сәтсіздікке ұшырады. Буэнос-Айрес үкіметі ақырында поселені жалаңаш жердің құнымен сатып алды, ғимараттар мен егінге назар аудармады, ал Кабанетс ешқандай пайда мен даңққа ие болмады. Кабанетс пен Кейси олар құтқарып, үміт сыйлаған отбасылардан да кедей болып қайтыс болды, бірақ олардың жомарттығы мен табандылығы Пигуэнің Оңтүстік Америкадағы Авейронның алғыс айтатын бір бөлігі болып қала беретініне кепілдік берді.
Despite these initial difficulties, the 163 colonists, who also comprised a teacher, a blacksmith, a cartwright, a priest and a tradesman, were found and brought to Pigüé where they enthusiastically started cultivating the land, although the first harvest of wheat was quite disappointing. The farming techniques were obviously the ones used back home in Aveyron but these were not the best option with much different climate, relief and soil. The second year was even worse, with drought from the month of March through September. Some sowed maize and potatoes on top of the corn, fearing nothing would come out at all. However, heavy rains fell in autumn, which proved enough for all crops to grow, providing for a mediocre harvest. Still, the settlers kept the faith and none returned to France. On the contrary, more arrived. "The promised land" was well worth the sacrifices, according to letters they sent to their relatives. "Monsieur Cabanettes cannot be accused of promising more butter than bread". On the third year though, finding himself unable to repay Casey as planned, Cabanettes asked and obtained a twelve month extension of due date. But this was not enough for Pigüé to make profits and Casey first decided, as his contract allowed him to, to repossess all land but eventually changed his mind and chose to grant Cabanettes an extra 50,000 pesos instead, thus wiping his friend's slate clean. The whole colony, facing growing difficulties despite breeding more bovine cattle than sheep now, turned out to be a complete failure and the Government of Buenos Aires finally bought back the settlement at the price of naked land, ignoring the buildings and crops, and leaving Cabanettes with no benefits and glory. Cabanettes and Casey died even poorer than the families they saved and gave back hope to but their generosity and blind perseverance ensured that Pigüé remains to this day a grateful piece of Aveyron in South America.
Қызықты деректер
Пигюэдің қазіргі тұрғындары әлі күнге дейін Рургуде және көшелерде айтылатын окситан тілінің бір түрінде сөйлейді, ең бастысы – калле де Родез, ал басқа жерлер Авейронмен байланысты топонимдердің аттарын иеленеді. Бұл Сент-Ком-д’Олт қаласы әкімдігінде орналасқан және Родез қаласымен халықаралық байланыс орнатуға бастама болған «Рургу Пигюэ» атты қауымдастық құруға себеп болды. 1858 жылы Пи-Хуэ шайқасында полковник Николас Гранаданың әскері легендарлық басшы Хуан Калвукураның біріккен тайпаларын жеңіп, соңғы жеңіске жетті. Бұл жер, отыз жылдан кейін Пигюэ қаласы болады. 1876 жылы полковник Сальвадор Мальдонадо мен басшы Хуан Хосе Катриел арасындағы Кура-Малал шайқасы аймақтағы жергілікті халықтың қарсылығына нүкте қойды, өйткені Мальдонадоның жеңісі әртүрлі әскери бекіністердің салынуына әкелді. 1878 жылы Ұлттық үкіметтің шешімімен подполковник Плаза Монтеро аймақтағы 3000 шаршы километрді босатып, ауыл шаруашылығына бағытталған коммуналдық қызметтерді құрды. 1882 жылы Плаза Монтеро өзінің концессиясын Аргентинадағы өкілі Эдуардо Кейси болған британдық консорциумға сатты. Компания «La Cura Malal» деп аталды. 1898 жылы Буэнос-Айрес сақтандыру компанияларынан алатын өтемақының аздығына наразы болған Пигюэ фермерлері бірігіп, өздері сақтандырушы болуға шешім қабылдады, әсіресе ақжайлауға қарсы. Осылайша Аргентина мен бүкіл Оңтүстік Америкадағы алғашқы және ең көне кооператив – «El Progreso Agrícola de Pigüé» құрылды. Пигюэ Аргентина Республикасының алғашқы әскери шақыруы өткен жер. Француз-аргентиналық суретші және мүсінші Нума Айринхак Ева мен Хуан Перонның көптеген портреттерін салғанымен танымал. Олардың бірінде жұбайлар бірге бейнеленген, бұл Аргентинадағы тұңғыш рет болды. Жыл сайын 4 желтоқсанда Пигюэ тұрғындары Авейрон диаспорасының қала құруын тойлайды. Пигюэдің қазіргі тұрғындарының шамамен 30-40% құрайтын, 5000-нан астам адамның түбі Авейронға жетеді деп есептеледі. Кейінірек келген көшіп келгендердің арасында итальяндықтар, испандар және Волга немістерінің көп саны болды.
Pigüé's present day inhabitants still speak the variety of Occitan spoken in Rouergue and streets, most notably calle de Rodez, and other places bear the names of Aveyron related toponyms, which prompted the creation of an association called Rouergue Pigüé based in the mairie of Saint Côme d'Olt and an overseas twinning with Rodez. In 1858 the Battle of Pi Hué saw the final victory of Colonel Nicolás Granada's troops over the legendary chief Juan Callvucura's united tribes on the ground of what would become Pigüé some thirty years later. In 1876 the Battle of Cura Malal between Colonel Salvador Maldonado and Chief Juan José Catriel sealed the fate of Native resistance in the area as Maldonado's triumph brought about the building of various military forts. An 1878 decision by the National Government ordered that Lieutenant Colonel Plaza Montero released 3,000 square kilometres in the area and established farming centred utilities. In 1882 Plaza Montero sold his concession to a British union whose representative in Argentina was Eduardo Casey. The company was renamed to "La Cura Malal". In 1898 a group of Pigüé farmers, unhappy with the low compensations given by the insurance companies of Buenos Aires, decided to unite and be their own insurers, especially against hailstorms. This is how the first and oldest cooperative in Argentina and all South America, "El Progreso Agrícola de Pigüé", was born. Pigüé is where the First Conscription of the Republic of Argentina took place. Numa Ayrinhac, the Franco Argentine artist and sculptor famous for painting various portraits of Eva and Juan Perón, was from Pigüé. One of these portraits depicted the couple together, which was a first in Argentina. Each year on December 4, the inhabitants of Pigüé celebrate the creation of their town by the Aveyron diaspora. An estimated 30 to 40% of Pigüé's modern inhabitants, which represents roughly 5,000+, are said to have their roots in Aveyron. Later migrants included Italians, Spaniards and an important number of Volga German settlers.