Кіріспе

Нидерландының діни секторы

Библиялық белдеу (bijbelgordel, biblebelt) – Нидерландыдағы консервативті православиелік реформацияланған протестанттардың ең көп шоғырланған аймағы. Бұл термин салыстырмалы түрде жақында пайда болды (аналогия бойынша АҚШ-тың Библиялық белдеуінен аталған), бірақ Нидерландының Библиялық белдеуі көптеген буынды қамтиды. Бұл Библиялық белдеу оңтүстік-батыстағы Зееландтан басталып, елдің орталығындағы Батыс Бетуве және Велуве арқылы солтүстік-шығыстағы Оверйссел провинциясының бөліктеріне дейін созылады. Бұл аймақтағы муниципалитеттерге Ерсеке, Толен, Оуддорп, Офеусден, Кестерен, Барневельд, Нунспеет, Эльспеет және Стафорст кіреді. Библиялық белдеуге жататын үш ірі қала – Эде, Веендаал және Кампен. Оверйсселде Библиялық белдеу көбірек тараған және бір муниципалитеттен екіншісіне үздіксіз жалғаспайды. Рийсен сияқты шағын аймақтар кездеседі. Консервативті реформациялық бағыты күшті қауымдар белдеуден тыс жерлерде де орналасқан. Мысалы, Фрисландияның кейбір муниципалитеттері, атап айтқанда Дантумадиел, Библиялық белдеуге тән ерекшеліктерге ие. Сол сияқты, көптеген адамдар елдегі ең дәстүрлі қауымдардың бірі деп санайтын Урк, 1942 жылы құрылған Ноордоостполдермен бөлініп жатыр. Нидерландыдағы Ескі реформацияланған қауымдар сияқты әртүрлі консервативті ортодоксалды кальвинисттік конфессиялардың ресми мүшелерінің саны шамамен 400 000 адамды құрайды, бұл жалпы халықтың шамамен 2,5% -ы, ал басқа дереккөздер олардың үлесін шамамен 7% деп бағалайды.

Тарих

Сегіз жылдық соғыс кезінде Фландрия мен Солтүстік Брабантты испан әскері қайта басып алғанда, олардың протестант тұрғындары католик дініне өтуге немесе кетуге мәжбүр болды. Көптеген адамдар шекараның солтүстігіне көшіп кетті, әсіресе 1609-1621 жылдардағы он екі жылдық бітім кезінде. Олардың көптегені кейіннен "nadere reformatie" (әрі қарай реформация) деп аталатын пиетизм қозғалысының жақтастары болды. 1832 жылғы "Afscheiding" ("Secession") және 1886 жылғы "Doleantie" ("Қайғы") (соңғысын Абрахам Куйпер басқарды) бөліністерінен кейін олар голланд реформаторлық шіркеуінен шығып, өздерінің консервативті қауымдастарын құрды. Олардың ең танымалдары – Христиандық реформаторлық шіркеулер және "Gereformeerde Gemeenten" реформаторлық қауымдары, бұл қауымдар халық арасында "zwarte kousenkerken" ("қара шұлық шіркеулері") деп белгілі. Киелі кітап белдеуі көптеген жағынан (соның ішінде, әдетте жексенбі күні екі рет шіркеуге бару) оңтүстіктегі дәстүрлі католиктік Солтүстік Брабант және Лимбург провинцияларынан (онда жексенбіде шіркеуге бару көрсеткіші халықтың шамамен 2-3% құрайды) және Нидерландының солтүстік бөліктерінен өзгеше. Нидерландының солтүстік бөліктері дәстүрлі түрде басты протестанттық болып табылады (Нидерландыдағы протестанттық шіркеудің басымдығымен) және діннен алыстау үрдісі күшейіп, шіркеуге бару көрсеткіштері де төмендеп барады.

Өмір және дәстүр

Киелі кітап белдеуі қауымдастықтарының өмірінде шіркеу орталық рөл атқарады және олар көбінесе голландиялық қоғамның евтаназия, геилер құқықтары, аборт, проституция және порнография сияқты либералды әдеттеріне қарсы шығады. Мысалы, Стафорст қаласында дөрекі сөйлеуге тыйым салынған, көптеген әйелдер юбка немесе көйлек киеді, ал банктік терминал сенбі күндері жабылады. Киелі кітап белдеуі қауымдастықтарында қоғамдық өмірдегі діннің күшті әсері консервативті көзқараспен, үлкен отбасыларды ұнатумен (аймақта туу көрсеткіші салыстырмалы түрде жоғары) және дәстүрлі құндылықтарға баса назар аударумен қатар жүреді. Киелі кітап белдеуі қоғамының соңғы жылдары голландиялықтардың назарын аударған бір мәселесі (қызылша індеті туралы алаңдаушылық туған кезде) – ата-аналардың мемлекеттік вакцинация бағдарламаларына деген күмәні. Киелі кітап белдеуі Реформацияланған саяси партияны (РСП) және Христиандық одақты (ХО) қолдайды.