Кіріспе

Силла патшалығының тәждері шамамен V-VII ғасырларда Кореяның Силла мемлекетінде жасалған. Бұл тәждер Силланың бұрынғы астанасы – Гёнджу қаласынан табылды және Оңтүстік Кореяның ұлттық қазыналары деп белгіленген.

Кіріспе

Силла тәждері Силланың және Біріккен Силланың астанасы Оңтүстік Кореядағы Гёнджудың үйінділерінде табылды. Силла үйінділері, Бэкже мен Когурё үйінділерінен айырмашылығы, қабірлерде өткелдер мен дәліздер болмағандықтан қолжетімсіз етілді. Оның орнына терең шұңқырлар қазылып, ағашпен қапталды, сонда қазыналар мен сандықтар орналастырылды. Бұл қабірлер топырақпен жабылып, балшықпен тығыздалды, ал беті үлкен тастармен қапталды, сосын үлкен топырақ қабаттарымен жабылды. Ауыр тастар қабірлерді жерге тереңірек енгізіп, оларға кіруді одан да қиындатты. Силланың қабір жасау механизмі қабір ұрылары мен шетелдік басқыншылардың құнды мазмұнын ұрлай алмауына мүмкіндік берді. Кейбір тәждер таза алтыннан жасалған және, әдетте, патшаларға арналған. Басқа тәждер алтынмен қапталған қоладан жасалған, бәлкім, ханзадаларға немесе кіші патшаларға арналған. Силла тәждері 5 ғасырға жататын Алтын тәж қабірінен, 6 ғасырға жататын Алтын қоңырау қабірінен және Көктегі жылқы қабірінен табылды. 528 жылы Силла патшаларының буддизмді қабылдауы қабірлерге алтын бұйымдарды жерлеу дәстүрінің тоқырауына әкелді, ал 6 ғасырдың соңында бұл дәстүр тоқтатылды. Дегенмен, кейбіреулер үш тісті шығыңқылар тауларды немесе тіпті құстарды бейнелейді деп санайды. Сонымен қатар, мүйіз тәрізді бұтақтар корей шаманизмімен немесе бұғының маңыздылығымен байланысты. Ауғанстандағы тәж (суретті қараңыз) басқа корей тәждерімен үлкен ұқсастықтарды көрсетеді, бұл скиф-ирандық байланыстың дәлелі болып табылады. Сонымен қатар, Силла тәждерінің күрделі металл өңдеуі Силла алтын шеберлерінің алтынмен жұмыс істеуде жоғары білімді болғанын көрсетеді. Кейбіреулер осы алтын өңдеудің грануляция және филигрань сияқты озық әдістері гректерден немесе этрусктіктерден келгенін болжайды, әсіресе Силла үйінділерінде Жерорта теңізінен келген буындар мен шыны бұйымдар табылған. Бірақ зерттеулер мен тарихи құжаттар парсылық байланыс немесе тіпті шығу тегін көрсетеді. Темір бұйымдары 4 ғасырда, Соғысқан мемлекеттер кезеңінің соңында, бірақ Батыс Хан әулеті басталғанға дейін, Сары теңіз аймағындағы басшылықтар мен мемлекеттік деңгейдегі қоғамдармен сауда арқылы Корея түбегіне енгізілді. Алтын тәждердің нәзік табиғаты олардың жұқа алтын табақтардан жасалғанынан туындайды. Тәжді киюге ыңғайсыз, сондықтан оның арнайы жерлеу бұйымы ретінде жасалғаны мүмкін деп санайды. Бұл тәж екі бөліктен тұрады: сыртқы белдік қабірдің ішінде, ал ішкі қақпақ қабірдің сыртында табылды. Сыртқы белдік әрқайсысы үш бұтақты үш ағаш тәрізді бұтақтан тұрады. Бас белбеуінде үш рет жазылған қытай таңбасы бар. Сонымен қатар, сыртқы бас белбеуінің сол және оң жағында екі мүйіз тәрізді шығыңқылары бар. Барлық шығыңқыларда жаде мен шыны бұрандалар, бұтақтардан ілінетін кішкентай алтын айналар бар. Басына тағы екі алтын тізбек тағылып, екі жағында да жапырақ тәрізді, бірінен соң бірі нефрит әшекейлер тағылған. Бұл екі тізбек бас белбеуінен төмен созылады. Ішкі тәж - үшбұрышты шапка, жіңішке алтын табақтан жасалған, оның үстінде екі қанат бар. Қанат корей шамандық нанымдарымен байланысты деп есептеледі. Қазір ол Кёнджу ұлттық мұражайында орналасқан және корей өнерінің шедеврі болып табылады.

Ұлттық қазына № 188 Cheonmachong алтын тәжі қазіргі уақытта Gyeongju ұлттық мұражайында сақталады. Тәж 1978 жылдың 7 желтоқсанында Кореяның 188-ші ұлттық қазынасы болып бекітілді. Тәж 1973 жылы Чонмачонгта (№ 155, сондай-ақ Көктегі жылқы қабірі) табылды және Сожи патшасының немесе Джиджэунг патшасының тәжі деп есептеледі. Оның биіктігі 32,5 сантиметр. Тәждің алдыңғы жағында қытайлық "тау" таңбасын құрайтын үш бұрыш бар. Сондай-ақ, артқы жағында бұғы мүйізінің пішіндес екі ұшы бар. Бұл тәждің екі алтын тізбегі желбезектің ұшына ілінген жапырақ тәрізді. Айта кетерлігі, осы тәждің ағаш тәрізді бұтақтарында жиі қолданылатын үш бұтақ мотиві орнына төрт бұтақ бар. Тәжді қалай киюге болатыны туралы әлі де дау бар, себебі оның қабірде табылу орны сандыққа қатысты. Согдийлермен жібек жолы арқылы қарым-қатынаста болған нео-линиялықтар көшпелілер мәдениетін қабылдады. Көшпелілер табиғатты үш өлшеммен бағалады: төмен, орта және жоғары. Бұл ойлау тәсілі бұғылардың әшекейі ретінде көрінеді, яғни жер, жерді аспанмен байланыстыратын ағаштар және аспанда ұшып бара жатқан құстар. Силла геумгван Силла халқының белсенді қарым-қатынаста болғанын және басқа мәдениеттерді икемді түрде қабылдағанын көрсетеді.

Ұлттық қазына № 191 Хваннамдаэчон алтын тәжі қазіргі уақытта Корея ұлттық мұражайында сақталады және ең танымал экспонаттардың бірі болып табылады, Bangasayusang екі тәжімен бірге. Бұл Кореяның ұлттық қазынасы және 1978 жылдың 12 желтоқсанында осы мәртебе берілді. Тәждің биіктігі 27,5 сантиметр, ал тәжден ілінген алтын тізбектер мен әшекейлер (Suhasik деп аталады) 13-тен 30,3 сантиметрге дейін жетеді. Тәж жаде тастарын көп пайдаланғанымен танымал. Suhasik екі топқа бөлінген, әр тобы үштен тұрады, ең ұзын тізбектер тәждің алдыңғы жағына ең жақын тізбектерге дейін сыртқы жиекті бойлай орналасқан. Suhasik тізбектерінің ұштарында көк жаде және алтын жапырақтар бар. Suhasik тәждің бір бөлігі мекенжайында дау бар, себебі олар қазба жұмыстары кезінде тәжден бөлек табылды. Тәждің үш ағаш тәрізді бұтақтары бар, әрқайсысы үш бұтақтан тұрады, сонымен қатар негізгі белдіктің сол және оң жағында екі мүйіз тәрізді бұтақтары бар. Тәждің ағаш тәрізді бұтақтары кейбір ғалымдар тарапынан "тау" қытай таңбасын білдіреді деп түсіндірілді. Бұғы мүйізінің әшекейлері тәждің ұштарына бекітілген. 77 жаде тасы тәжге әшекейленген. Қытай таңбаларына 16 қисайған көк жаде тасы, бұғы мүйізіне 9 жаде тасы және бас белдігіне 11 жаде тасы бекітілген. Бұл тәж жаде тастарын көп пайдаланғанымен ерекшеленеді. Бұл тәж патшайымға арналған болуы мүмкін және қабірде кім жерленгені туралы маңызды дау бар.

Қазына № 338
Бұл тәж, Geumnyeongchong үйіндісінен табылған алтын тәж, қазіргі уақытта Корея ұлттық мұражайында сақталады. Биіктігі 27 сантиметр, диаметрі 15 сантиметр, бұл Силла тәждерінің ең кішкентайы және ең қарапайымы. Типтік Силла тәжі сияқты, оның бес негізгі бұтағы бар. "Шығу" деген мағынаны білдіретін қытай таңбасы "chul" пішіндес ағаш тәрізді бұтақтар бас белдігінің алдыңғы және жақтарында орналасқан. Ағаш тәрізді бұтақтардың әрқайсысы төрт бұтақтан тұрады. Екі мүйіз тәрізді бұтақ екі жақтан орналасқан ағаш тәрізді бұтақтардың арасында орналасқан. Сонымен қатар, әр бұтақтың үстінде құстар бар. Бетінің жоғарғы және төменгі бөлігінде қалыптау техникасымен жасалған екі қатарлы нүктелі суреттер бар. Тәждің оң және сол жағындағы жақтаулардан әшекейлер ілінген. Бұл тәж жаде әшекейлері жоқ, тек алтыннан жасалған жалғыз алтын тәж болып ерекшеленеді.

Қазына № 339
Seobongchong үйіндісінен табылған алтын тәж Силланың алтын тәжі болып табылады және қазіргі уақытта Кёнджу ұлттық мұражайында сақталады. Тәждің биіктігі 30,7 сантиметр, диаметрі 18,4 сантиметр, ал бас белдігінен ілінген әшекейлердің биіктігі 24,7 сантиметр. Тәждің кең жақтауында толқынды суретпен және нүктелі сызықтармен қалыптау жасалған, бес бұтақ тұр. Бас белдігі жапырақ пішіндес және иілген жаде тастармен әшекейленген. Бес бұтақтың оң және сол жақ бұтақтары, сондай-ақ орта бұтағы қытай таңбасынан...