Кіріспе

Жалғыз дестилериялық ирланд вискиі (1780–)

Jameson (/dʒ/eɪ/m/ə/s/ən/ немесе /dʒ/ɛ/m/ə/s/ən/) – Pernod Ricard компаниясының Irish Distillers еншілес компаниясы шығаратын аралас ирланд вискиі. Бастапқыда Джеймсон дестилериясы Боу-Сенттегі алты негізгі Дублин вискиінің бірі болған, қазір Джеймсон Корк округіндегі Нью-Мидлтон дестилериясында дестилленеді. Бұл әлемдегі ең көп сатылатын ирланд вискиі; 2019 жылы жылдық сатылымы 8 миллион жәшіктен асты. Ол 19 ғасырдың басынан бері халықаралық саудада сатылып келеді және 130-дан астам елде қолжетімді.

Джон Джеймсон және оның отбасы

Джон Джеймсон (1740–1823) 1780 жылы Дублинде өзінің атымен аталған дистилляциялық зауытын құруға дейін Шотландиядағы Алоа қаласынан шыққан заңгер болған. Ол 1768 жылы Маргарет Хейгке (1753–1815) үйленді. Ол Шотландияда виски жасаған Джон Хейгтің үлкен қызы еді. Джон мен Маргареттың 16 баласы болды – сегіз ұл және сегіз қыз. Сэр Генри Рейберннің осы жұбайлардың портреттері Ирландияның Ұлттық галереясында көрсетіліп тұр. Джон Джеймсон 1774 жылғы 24 маусымда Дублин еркіндіктер ложасы No. 202-ге қосылды, ал 1780 жылы Боу-стритте ирланд вискисін жасау басталды. 1805 жылы оның ұлы Джон Джеймсон II қосылды, ол сол жылы отбасылық бизнесті басқаруды өз мойнына алды. Келесі 41 жыл бойы Джон Джеймсон II бизнесті дамытты, 1851 жылы оны ұлы Джон Джеймсон III-ке тапсырды. 1901 жылы компания ресми түрде «Джон Джеймсон және Ұлы» ЖШС болып тіркелді.

Джон Джеймсонның төрт ұлы оның ізімен Ирландияда виски жасаумен айналысты: Джон Джеймсон II (1773–1851) Боу-стритте, ал Уильям мен Джеймс Джеймсон Дублиндегі Марроубоун-лейнде (олар өз бизнесін «Джеймсон және Стейн» деп атады, кейін «Уильям Джеймсон & Co.» деп өзгертті). 19-ғасырдың ортасында шотландтық блендерлердің колонналық дистилляторларды енгізуі, еңбекке көп күш жұмсалатын, бір құмырадан жасалатын вискині өндіре алмайтын ирландтықтармен бәсекелесе алмайтын өндіріс көлемін арттырды. 1908 жылы вискинің саудалық анықтамасын анықтау үшін заңдық сауалдама жүргізілді. Шотландтық өндірушілер кейбір юрисдикцияларда жеңіске жетті, ал қоспалар сол юрисдикцияның заңдарында виски ретінде мойындалды. Ирландтықтар, әсіресе Джеймсон, көптеген жылдар бойы дәстүрлі бір құмырадан жасалатын виски өндірісін жалғастырды.

Irish Distillers Group-тың құрылуы

1966 жылы Джон Джеймсон Корк дистиллериясымен және Джон Пауэрспен бірігіп, Ирландия дистиллерінің тобы құрылды. 1976 жылы Боу-стриттегі және Джонс-Лейндегі Джеймсонның Дублин виски дистиллериялары, Irish Distillers компаниясы Корк қаласының сыртында жаңа Мидлтон дистиллериясын ашқаннан кейін жабылды. Қазіргі уақытта Мидлтон дистиллериясы Ирландияда Jameson, Midleton, Powers, Redbreast, Spot және Paddy маркаларымен сатылатын ирланд вискиінің көп бөлігін өндіреді. Жаңа нысан Пэдди маркасының бастапқы үйі – Ескі Мидлтон дистиллериясына іргелес орналасқан, қазір онда Jameson Experience қонақтар орталығы мен Ирландия виски академиясы орналасқан. Jameson маркасы 1988 жылы француз сусындар конгломераты Pernod Ricard Irish Distillers компаниясын сатып алған кезде қолға түсті. Дублиндегі Смитфилдке жақын Боу-стриттегі ескі Джеймсон дистиллериясы қазір экскурсиялар мен дегустацияларды ұсынатын мұражай ретінде қызмет етеді. Тарихи маңызы бар және қазір виски өндірмейтін бұл дистиллерия 2016 жылдың наурыз айында аяқталған 12,6 миллион долларлық жөндеуден өтті. Қазір ол Ирландияның виски туристерінің санын арттыру стратегиясының маңызды бөлігі болып табылады, 2017 жылы бұл көрсеткіш 600 000 адамды құрады. Боу-стритте 2016 жылғы жөндеуден кейін қабырғаларында толыққанды пісіру қоймасы (Maturation Warehouse) құрылды. Осы жерде Jameson 18 Bow Street бөтелкеге құю алдында аяқталады.

Бойкотқа шақыру және оған жауап беру

2023 жылдың сәуірінде Украинаның Ирландиядағы елшісі Лариса Гераско, Ресейдің Украинаға басып кіргеннен кейін санкциялар салынғаннан кейін де компания Ресеймен сауда-саттық жүргізіп жатқандықтан, Jameson вискиін бойкоттауға шақырды. 2023 жылдың 12 мамырында Irish Distillers компаниясы Jameson вискиін Ресейге экспорттауды тоқтататынын мәлімдеді. Irish Distillers компаниясы, олардың бас компаниясы Pernod Ricard Ресейге барлық халықаралық брендтерді экспорттауды тоқтату туралы шешім қабылдағанын хабарлады. Бұл компанияны дүние жүзіндегі ең ірі Jameson өндірушісі етіп белгіледі және ол бұл атақты төрт жыл қатарынан сақтап келді.

Өндіріс процесі

Джеймсон астық вискиі мен бір құмыралы вискидің қоспасынан жасалады, онда сортаңдалған және сортаңдалмаған немесе "жасыл" ирланд арпасы қолданылады, барлығы Корк қаласындағы дистилляция зауытының 50 миль радиусы ішінде өндіріледі. Арпа табиғи газбен (бұрын антрацит көмірімен) қыздырылатын жабық кептіру пешінде кептіріледі. Бұл кейбір шотланд виски зауыттарында қолданылатын дәстүрлі әдіске қарама-қарсы, онда пешке торф қосылып, ерекше торфты дәм беріледі.

Джеймсон - ондық

Jameson Crested Ten – Jameson компаниясының тауарлық белгісі. Оның спирт мөлшері 40% құрайды. Бұл тауарлық белгі 1963 жылы шығарылған және Jameson-ның ең көне бөтелкеге құйылған тауарлық белгісі болып табылады. Атынан көрініп тұрғанындай, 10 жылдық емес, араластырудың басым бөлігі 7-8 жылға дейін созылады, араластырудың шамамен 60% дистилляциялық қондырғыда (pot still) және 40% дәннен жасалған. 2006 жылдан бері Ирландиядан тыс жерлерде кеңінен таралмаған.

Марапаттар

Джеймсон өнімдері, әсіресе оның 18 жылдық және ең сирек қоры халықаралық спирттік ішімдіктер байқауларында жоғары бағаланған. 18 жылдық 2005 және 2010 жылдар аралығында Сан-Франциско әлемдік спирттік ішімдіктер байқауында бірнеше алтын және қос алтын медаль жеңіп алды. Ең сирек қор да сол байқауда алтын және қос алтын медальдарға ие болды. Proof66 компаниясы ең сирек қорды әлемдегі ең жақсы 20 вискидің бірі деп санайды. 2018 жылы Jameson 18 Year Old Bow Street Irish Whiskey Awards байқауында 60 еуро/72 доллар немесе одан да қымбат бағадағы ең жақсы ирланд аралас вискисі деп танылды.

Жеке

Джон Джеймсон сонымен қатар өнертапқыш Гульельмо Марконидің бабасы да болды.