Кіріспе
Құстар кейбір қауырсынды теропод динозаврлардан пайда болды, және құстар мен құс емес динозаврлар арасында нақты ажырату сызығы жоқ, тек біріншілерінің бір бөлігі креда-палеоген жойылу оқиғасынан аман қалды, ал екіншілері жойылды. Осы мақала мақсатында, «құс» термині Aves кладының ең кең мағынадағы кез келген мүшесін білдіреді. Нағыз құстар болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін кейбір динозаврлар тізімі төмендегі «Протоқұстар» бөлімінде келтірілген. Бұл бетте тек толыққанды қазбаланған үлгілерден белгілі болған тарихқа дейінгі құс таксондарының тізімі бар. Бұл жойылулар Жаңа төрттік кезеңнен бұрын болды, демек, адамның айтарлықтай әсері болмаған кезде орын алды. Ең ертетекті гоминидтер құстарды, әсіресе олардың жұмыртқаларын жегенімен, адам саны мен технологиясы Жоғарғы палеолит революциясына дейін құстар популяциясына елеулі әсер ете алмады. Керісінше, мұнда келтірілген жойылулардың себептері болиттердің соқтығысуы, орбиталық өзгерістерге байланысты климаттың өзгеруі, жаппай жанартау жарылыстары сияқты стохастикалық абиотикалық оқиғалар болды. Сондай-ақ, түрлер эволюциялық ығысуға ұшырап, оларды ығыстырған немесе бәсекелес таксондардың пайда болуынан жойылуы мүмкін. Миоценнің ортасында көптеген теңіз құстарының жойылуы байқалды; бұл, кем дегенде, теңіз сүтқоректілерінің сол кездегі кең таралуымен бәсекелесуге байланысты болуы мүмкін. Бұл таксондардың байланысын анықтау қиын, өйткені олардың көпшілігі тек өте фрагментті қалдықтардан ғана белгілі, ал толық қазбаланғандықтан ДНК, РНК немесе белок тізбектерін талдау мүмкін емес. Осы мақалада тізімделген таксондарды Wikipedia-дағы «Қазба» сақтау статусы санатына жатқызу керек. 19 ғасырдың соңына дейін, минералдар екі атаулы номенклатураның бірі болып саналған кезде, қазбалар көбінесе параллель таксономия бойынша қарастырылды. Оларды жануарлар немесе өсімдіктер туыстарына жатқызудың орнына, олар минералдық туыстар ретінде қарастырылып, әдетте Osteornis («сүйек құсы») немесе Ornitholithus («құс қазбасы») «туысы» ретінде екі атау берілді. Алайда, соңғы атау әлі де қазба құс жұмыртқаларының оогенусын атау үшін қолданылады. Сонымен қатар, басқа жануарлар (әсіресе птерозаврлар) осы «туыстарға» жатқызылды. Линейлік жүйеге дейінгі көздерде жоғарыда аталған терминдер сол кезде таксондарды атау үшін қолданылған кеңірек сипаттамаларда да кездеседі.
Birds evolved from certain feathered theropod dinosaurs, and there is no real dividing line between birds and non avian dinosaurs except that some of the former survived the Cretaceous–Paleogene extinction event while the latter did not. For the purposes of this article, a 'bird' is considered to be any member of the clade Aves in the broadest sense. Some dinosaur groups which may or may not be true birds are listed below under Proto birds. This page contains a listing of prehistoric bird taxa only known from completely fossilized specimens. These extinctions took place before the Late Quaternary and thus took place in the absence of significant human interference. While the earliest hominids had been eating birds and especially their eggs, human population and technology was simply insufficient to seriously affect healthy bird populations until the Upper Paleolithic Revolution. Rather, reasons for the extinctions listed here are stochastic abiotic events such as bolide impacts, climate changes due to orbital shifts, mass volcanic eruptions etc. Alternatively, species may have gone extinct due to evolutionary displacement by successor or competitor taxa – it is notable that an extremely large number of seabirds have gone extinct during the mid Tertiary; this seems at least partly due to competition by the contemporary radiation of marine mammals. The relationships of these taxa are often hard to determine, as many are known only from very fragmentary remains and due to the complete fossilization precluding analysis of information from DNA, RNA or protein sequencing. The taxa listed in this article should be classified with the Wikipedia conservation status category "Fossil". Before the late 19th century, when minerals were still considered one of the kingdoms of binomial nomenclature, fossils were often treated according to a parallel taxonomy. Rather than assigning them to animal or plant genera, they were treated as mineral genera and given binomial names typically using Osteornis ("bone bird") or Ornitholithus ("bird fossil") as "genus". The latter name, however, is still in use for an oogenus of fossil bird eggs. Also, other animals (in particular pterosaurs) were placed in these "genera". In sources pre dating the Linnean system, the above terms are also seen in the more extensive descriptions used to name taxa back then.
Тарихқа дейінгі құстардың тасқындыларының таксономиялық тізімі
Жоғары деңгейдегі таксондар ықтимал немесе күдікті филогенетикалық ретімен ұсынылады. Туыс деңгейіндегі және төменгі таксондар хронологиялық тәртіппен, көтерілу тәртібімен (яғни, ескі таксондар бірінші) жіктеледі. Неорниттер емес жоғары деңгейдегі топтар Луис Чиаппе ұсынған филогенезия негізінде құрылған, соңғы зерттеулерді қосу үшін жаңартылып, кеңейтілген. Санаттар көтерілу тәртібімен қамтылған. Таксономиялық жіктемелер, әсіресе пигостилиялықтар мен ерте неорнитиндерге жататын туыстарда, әлі де уақытша және жиі өзгеріске ұшырайды.