Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариядағы протестантизмнің реформацияланған тармағын Цюрих қаласында Гулдрих Цвингли бастады және бірнеше жылдың ішінде Базельге (Иоханнес Оэколампадиус), Бернге (Берхтольд Галлер және Никлаус Мануэль), Санкт-Галленге (Жоахим Вадиан), Оңтүстік Германия қалаларына, ал Эльзас арқылы (Мартин Бусер) Францияға тарады. 1920 жылдан бері Швейцария реформацияланған шіркеулері Швейцария протестант шіркеулері федерациясының 26 мүше шіркеуі ретінде ұйымдастырылған. 2000 жылғы Швейцария халық санағында Швейцария халқының 33% реформацияланған кантондық шіркеудің тіркелген мүшелері болып тіркелді. 2022 жылға қарай бұл көрсеткіш 22,5% құрады, ал халықтың 2,7% басқа протестанттық конфессияларға жатты.
The Reformed branch of Protestantism in Switzerland was started in Zürich by Huldrych Zwingli and spread within a few years to Basel (Johannes Oecolampadius), Bern (Berchtold Haller and Niklaus Manuel), St. Gallen,(Joachim Vadian), to cities in southern Germany and via Alsace (Martin Bucer) to France. Since 1920, the Swiss Reformed Churches have been organized in 26 member churches of the Federation of Swiss Protestant Churches. In the 2000 Swiss census, 33% of Swiss population were reported as registered members of a Reformed cantonal church. By 2022, this was 22.5%, with 2.7% of the populations belonging to other Protestant denominations.
Тарих
1531 жылы Цвинглидің ерте қайтыс болуынан кейін, оның қызметін Екінші Гельветтік мойындаудың жақтасы Генрих Булингер жалғастырды. Француз тілінде сөйлейтін Нойшатель, Женева және Лозанна қалалары Уильям Фарель мен Джон Кальвин Франциядан келгеннен кейін он жыл өткен соң Реформацияға өткен. Цвингли мен Кальвин тараптарының теологиялық ерекшеліктері болды, бірақ 1549 жылы Булингер мен Кальвин басшылығымен олар Консенсус Тигуринус (Цюрих келісімі) арқылы, ал 1566 жылы Екінші Гельветтік мойындау арқылы ортақ келісімге келді. Цвинглиандық дәстүрдегі швейцариялық реформаланған шіркеулерінің ерекшелігі – мемлекетпен (кантондармен) тарихи тұрғыдан тығыз байланысы, ол қазіргі уақытта біртіндеп әлсіреп бара жатыр. 1920 жылы Швейцария протестант шіркеулері федерациясы (Schweizerischer Evangelischer Kirchenbund, Fédération des Eglises protestantes de Suisse, Federazione delle Chiese evangeliche della Svizzera SEK FEPS) құрылды, оған 22 мүше шіркеу кіреді – 20 кантондық шіркеу және 2 еркін шіркеу (Женеваның еркін шіркеуі және Швейцарияның евангелистік методистік шіркеуі). Бұл федерация федералды үкімет алдында құқықтық жамылғы ретінде қызмет ету үшін және шіркеуді халықаралық қатынастарда ұсыну үшін құрылды.
After the early death of Zwingli in 1531, his work was continued by Heinrich Bullinger, the love of the Second Helvetic Confession. The French speaking cities Neuchâtel, Geneva and Lausanne changed to the Reformation ten years later under William Farel and John Calvin coming from France. The Zwingli and Calvin branches had each their theological distinctions, but in 1549 under the lead of Bullinger and Calvin they came to a common agreement in the Consensus Tigurinus (Zürich Consent), and 1566 in the Second Helvetic Confession. A distinctive feature of the Swiss Reformed churches in the Zwinglian tradition is their historically almost symbiotic link to the state (cantons), which is only loosening gradually in the present. In 1920, the Federation of Swiss Protestant Churches (Schweizerischer Evangelischer Kirchenbund, Fédération des Eglises protestantes de Suisse, Federazione delle Chiese evangeliche della Svizzera SEK FEPS), with 22 member churches 20 cantonal churches and 2 free churches (Free Church of Geneva and the Evangelical Methodist Church of Switzerland), was formed to serve as a legal umbrella before the federal government and represent the church in International relations.
Ұйымдастыру және мүшелік
Швейцариядағы реформацияланған шіркеулер ұйымдық тұрғыдан бөлек, кантондық бірліктер ретінде сақталады. Неміс тілді шіркеулер Цвингли дәстүріне жақын, ал француз тілді шіркеулер Кальвин дәстүріне жақын, бірақ екеуі де реформация дәстүрінің бір бөлігі. Олар синодтық принцип бойынша басқарылады және әрбір кантонмен (Швейцарияда ұлттық деңгейде шіркеу-мемлекеттік реттемелер жоқ) қарым-қатынасы тарихи жағдайларға байланысты, тәуелсіздіктен тығыз ынтымақтастыққа дейін өзгереді.
Organizationally, the Reformed Churches in Switzerland remain separate, cantonal units. The German churches are more in the Zwinglian tradition; the French more in the Calvinist tradition even though both are parts of the Reformed tradition. They are governed synodically and their relation to the respective canton (in Switzerland, there are no church state regulations at a national level) ranges from independent to close collaboration, depending on historical developments.
Басқа протестанттық конфессиялар
Швейцариядағы протестанттардың басым көпшілігі реформацияланған конфессияны (цвинглиандық немесе кальвинистік) ұстанады, бірақ Швейцария реформасынан бері анабаптисттердің азшылық тобы Швейцария меннониттер конференциясында (1810 жылдан бері) және баптист шіркеуінде (1849 жылдан бері) ұйымдасқан. Лютеран қауымының аз бөлігі 19 ғасырдан бері бар, ал 1893 жылы Базельде неміс иммигранттары лютеран қауымын құрды. 20 ғасырда басқа ұлттардан келген иммигранттар тағы да лютеран қауымдарын құрды, олардың ішінде 1947 жылы Дания лютеран қауымы және 1961 жылы швед лютеран қауымы болды. Пятидесятничестволық протестантизм 20 ғасырдың басында АҚШ-тан Швейцарияға келді және Швейцария Пфингст миссиясында (1925 жылдан бері) ұйымдастырылды. 2000 жылғы мәліметтерге сәйкес, Швейцариядағы шағын протестанттық конфессиялар: методистер (0,12%), басқалары (1,44%). Zentrum für Migrationskirchen (сөзбе-сөз: Көші-қон шіркеулері орталығы) төрт континенттен келген сегіз протестанттық шіркеуді қамтиды және Цюрих кантонының Евангелиялық реформацияланған шіркеуінің бұрынғы ғимараттарында, Цюрих Випкингенде орналасқан. Бұл Швейцарияда көші-қон шіркеулері деп аталатын бірегей орталық.
While the vast majority of Protestants in Switzerland adhere to a Reformed confession (Zwinglian or Calvinist), an Anabaptist minority has been present in Switzerland since the Swiss Reformation, organized in the Swiss Mennonite Conference (since 1810) and the Baptist Church (since 1849). A minority Lutheran community has been present since the 19th century, with a Lutheran congregation founded in Basel by immigrant Germans in 1893. During the 20th century, other Lutheran congregations have been founded by immigrants from other nations, a Danish Lutheran congregation in 1947 and a Swedish Lutheran one in 1961. Pentecostal Protestantism reached Switzerland from the United States in the early 20th century, and is organized in the Schweizer Pfingstmission (since 1925). As of 2000, minor Protestant confessions in Switzerland were reported, Methodists (0.12%), other (1.44%). Zentrum für Migrationskirchen (literally: Centre for migration churches) comprises eight Protestant churches from four continents, situated in the former church hall of the Evangelical Reformed Church of the Canton of Zürich in Zürich Wipkingen, being a unique centre in Switzerland for the so called migration churches.