Кіріспе

Жапондық халық ертегісі "Акиносуке арманы" (あきのすけの夢) – Лафкадио Херннің "Kwaidan: Stories and Studies of Strange Things" кітабындағы аудармасы арқасында Жапониядан тыс жерлерде кеңінен танымал болған жапондық халық ертегісі. Бұл әңгіме жапон фольклорының көптеген элементтерін біріктіреді, соның ішінде жәндіктердің тіпті адам жанын бақылай алатыны туралы сенім де бар. "Акиносуке арманы" Хорай туралы да айтады, ол да Херннің "Kwaidan" кітабында жазылған жапондық халық аңызы. Бұл ертегі Ли Гунцзо (李公佐) жазған Тан әулетінің "Нанке губернаторы" (南柯太守传) ертегісінің жапондық бейімделуінен туындаған. Дегенмен, арасында маңызды айырмашылықтар бар.

Аңыздың қысқаша мазмұны

Акиносуке арманы Феодалдық Жапонияда өмір сүрген гоши (жер иеленуші шаруа) Акиносуке туралы баяндайды. Акиносуке бағындағы алып кедр ағашының астында жиі ұйықтайды. Бір күні Акиносуке осы ағаштың астында отырып, достарымен тамақтанып, әңгімелесіп отырғанда, кенеттен қатты шаршап, ұйықтап қалады. Оянғанда, ол әлі де ағаштың астында екенін көреді, бірақ достары жоқ болыпты. Оған қарай келе жатып, Акиносуке сәнді киім киген көптеген қызметшілері бар әсем патшалық шеруді көреді. Шеру оған Токойо патшасы (Херн оны Хораймен салыстыратын арман әлемі) өзінің сарайына келуін сұрайтынын жеткізеді. Акиносуке шеруге еріп жүруге келіседі, ал сарайға келген соң патшаның алдына шақырылады. Патша Акиносукеге қызын ұсынады, екеуі бірден үйленеді. Бірнеше күннен кейін патша Акиносукеге оны арал провинциясының губернаторы ретінде жібергенін айтады. Акиносуке әйелімен бірге аралға келіп, көп жылдар бойы басқарады. Арал өте көркем, мол өнімді және қылмыс жоқ, ал Акиносуке әйелі жеті бала туып береді. Бірақ бір күні, ешқандай ескертусіз, Акиносуке әйелі ауырып қайтыс болады. Қайғыға батқан Акиносуке оны лайықты жерлеу үшін бар күшін жұмсайды және әйелінің естелігі үшін үлкен ескерткіш орнатады. Біраз уақыттан соң патшадан хабар келіп, Акиносуке қайдан келген жеріне қайта оралуын және балалары туралы уайымдамауын, олардың жақсы күтімде болатынын айтады. Акиносуке аралдан келе жатқанда, ол кенеттен жоғалып кетеді және өзін кедр ағашының астында отырған күйінде табады, достары ештеңе болмағандай әңгімелесіп жатыр. Акиносуке арманын айтады. Достарының бірі оған оның бірнеше минут ғана ұйықтағанын, бірақ ұйықтағанда бір ғажайып нәрсе болғанын айтады: сары көбелек Акиносуке аузынан шыққандай болды. Көбелекті бір құмырсқа ұстап алып, кедр ағашының астына апарып жасырды. Акиносуке оянғанша, көбелек ағаштың астынан қайта пайда болды. Достары бұл көбелек Акиносуке жаны болуы мүмкін деп ойлап, тергеуге кіріседі. Кедр ағашының астында олар құмырсқалардың үлкен патшалығын табады, Акиносуке бұл оның арманында барған патшалық екенін түсінеді. Ол өз үйін іздеп, бөлек ұя табады, одан әрі іздестіріп, қабір ескерткішіне ұқсайтын кішкентай тас табады. Оны қазып қараса, кішкентай топырақтан жасалған табыт ішінде әйел құмырсқаны табады.