Заңмен белгіленген өтемақы: маңызы мен ерекшеліктері
Statutory damages
Заң бойынша белгіленген өтемақы – залал мөлшерін анықтау қиын жағдайларда қолданылады. Бұл авторлық құқық бұзу сияқты жағдайларда өтемақы төлеудің қарапайым тәсілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заң бойынша зиянды өтеу – азаматтық құқықтағы зиянды өтеудің бір түрі, онда төленетін сома талапкерге келтірілген зиянның мөлшеріне қарай емес, заңда белгіленген мөлшерде беріледі. Заң шығарушылар жәбірленушіге келтірілген залалдың нақты сомасын анықтау қиын жағдайларда заң бойынша зиянды өтеу қарастырады. Мұндай жағдайларға, мысалы, бұзушылықтың көлемін анықтау мүмкін емес болғандықтан интеллектуалдық меншік саласындағы істер, немесе залал мөлшерін есептеудің қиындығы жатады. Сонымен қатар, зиянның сипаты субъективті болуы мүмкін, мысалы, адам құқықтарының бұзылуына байланысты жағдайларда. Бұл өтемақы тек зиянды өтеу ретінде ғана емес, сондай-ақ қорқыту шарасы ретінде де қызмет ете алады, әсіресе егер күдікті тараптар жетілген, тәжірибелі болса, қорқыту функциясын орындау ықтималдығы артады. Заң бойынша зиянды өтеудің тағы бір мақсаты – әкімшілік шығындарды азайту және заң бұзудың салдарларын нақтылау. Залал сомасы күн сайын белгіленуі мүмкін, мысалы, адам құқықтарын бұзуға қатысты актілерде күніне 1000 доллар мөлшерінде өтемақы қарастырылуы мүмкін. Бұл термин сондай-ақ, зиянды өтеудің мөлшері заңмен белгіленген төлемнен бірнеше есе артық болған жағдайларда да қолданылады, бұл авторлық құқық немесе тауар таңбасын бұзу ісінде жиі кездеседі. In pari delicto принципі де қолданылады, ол егер адамдар өзі де кінәлі болған қылмыс үшін басқаларды сотқа беруіне кедергі келтіреді.
Statutory damages are a damage award in civil law, in which the amount awarded is stipulated within the statute rather than being calculated based on the degree of harm to the plaintiff. Lawmakers will provide for statutory damages for acts in which it is difficult to determine a precise value of the loss suffered by the victim. This could be because calculation of a value is impractical, such as in intellectual property cases where the volume of the infringement cannot be ascertained. It could also be because the nature of the injury is subjective, such as in cases of a violation of a person's rights. The award might serve not only as compensation but also for deterrence, and it is more likely to succeed in serving a deterrence function when the potential defendants are relatively sophisticated parties. Other functions that can be served by statutory damages include reducing administrative costs and clarifying the consequences of violating the law. Amounts could also be set per day, as in acts proscribing human rights violations which might specify damages of $1,000 per day. The term also applies wherein damages are a multiple of what the legally entitled payment would have been in the matter, which would be typical for copyright or trademark infringement. The principle of in pari delicto applies, preventing people from suing others for crimes in which they also are equally at fault.
Зияткерлік меншік
Зияткерлік меншік істерінде (мысалы, авторлық құқық немесе тауар белгісіне қатысты) талапкерлерге құқық бұзушылықтың нақты көлемін анықтау көбінесе қиындық тудырады. Сондықтан, заңмен белгіленген өтемақы көбінесе мүлікті пайдалану құнының еселігі ретінде есептеледі, егер құқық бұзушы рұқсат сұрап, оған төлеген болса. Басқа заңдарда бұзушылық болған әрбір күн үшін, әрбір бұзушылық, жұмыс, туынды немесе тауар түрі үшін белгілі бір сома қарастырылуы мүмкін. АҚШ-та заңмен белгіленген өтемақы бір жұмыстың құны үшін кемінде 750 доллардан, ең көбі 150 000 долларға дейін белгіленеді. Еуропадағы 2004/48/EC нөміріндегі Зияткерлік меншік құқықтарын сақтау туралы директива өтемақыны "құқық бұзушы рұқсат сұраған жағдайда төленетін роялти сомасына" негіздейді. Электрондық коммуникациялардың құпиялылығы туралы заң түрлі сымды тыңдау құқық бұзушылықтары үшін күн сайын 100 доллардан бастап 10 000 долларға дейін заңмен белгіленген өтемақыны көздейді. Патенттік зиянды есептеуге қатысты заң және экономика ғалымдары арасындағы пікірталасқа түсетін мәселелердің бірі – соттың патент иесі мен күдікті құқық бұзушы арасындағы гипотетикалық келіссөздердің анықталған күнінен кейін алынған ақпаратқа сүйене алатыны болып табылады. Кейбір сарапшылар соттың патенттік құқық бұзушылықты болдырмау және патент иесіне тиісті өтемақыны қамтамасыз ету үшін кейінгі ақпаратқа сүйенуі керек деп санайды, ал басқалары мұндай әрекет "болашақ лицензиарға лицензиялық келісімге жедел түрде келуден бас тартуға мүмкіндік береді" деп мәлімдейді.
In intellectual property cases (relating to copyright or trademark, for instance), it is often difficult for plaintiffs to determine the exact volume of infringement. Thus, statutory damages are often calculated as a multiple of the price for the use of the property, if the infringer had requested and paid for permission. Other statutes may set a fixed amount for each day the violation occurred, for each violation, work, article, or type of good. In the United States, statutory damages are set at a minimum of $750 per work, to a maximum of $150,000. In Europe, directive 2004/48/EC on the Enforcement of Intellectual Property Rights bases the damages on, "the amount of royalties which would have been due if the infringer has requested authorisation". The Electronic Communications Privacy Act provides for statutory damages for various wiretap offences of $100 per day, up to $10000. One area of debate between legal and economic scholars that pertains to the quantification of statutory patent damages is whether the court may rely on information that postdates the determined date of the hypothetical negotiation between the patent holder and the alleged infringer. Some commentators argue that the court should rely on postdate information to deter patent infringement and ensure the patent holder's adequate compensation, while others argue that doing so would "give the potential licensee a free option to infringe, which would discourage the potential licensee from promptly entering into a licensing agreement."
Азаматтық құқықтар
Калифорния штатының Unruh азаматтық құқықтары заңы (Civ. Кодекстің 51-бабы, 52-тармасы) Американдық мүгедектер туралы заң бойынша кемсітушілікке ұшыраған адамдарға кемінде 4000 доллар көлемінде өтемақы төлеуді қарастырады.
California's Unruh Civil Rights Act (Civ. Code, § 51 section 52) provides for minimum damages of $4000 for victims of discrimination under the Americans with Disabilities Act.