Кіріспе

Нью-Йорк гуманитарлық институты (NYIH) – 1976 жылы Ричард Сеннет құрған академиялық ұйым, мақсаты ғалымдар, жазушылар мен жалпы халық арасында идея алмасуды ынталандыру. NYIH тұрақты түрде жалпыға ашық семинарлар мен шамамен 250 ғылыми қызметкері үшін жиналыстар өткізеді. Бұрын Нью-Йорк университетімен байланысты болған институт 2021 жылы Нью-Йорк қалалық кітапханасымен серіктестікке келгенін хабарлады.

Туралы

Нью-Йорк гуманитарлық институты құрылған кезде ғалымдар мен жазушылардың ортақ және кең ауқымды мәселелер төңірегінде қалай біріге алатынын зерттеуде алдыңғы қатарда болды. Одан бері институт өзінің белгілі негізін қалаушыларының, соның ішінде Сьюзан Сонтаг пен Джозеф Бродскийдің бастапқы шабытынан нәр алып, қоғамдағы гуманитарлық ғылымдардың мәртебесі мен рөлін зерттеуге арналды. Институтке 250-ге жуық көрнекті ғалымдар мен жазушылар кіреді – идеялар журналистері, сыншылар, романдар авторы, өмірбаян жазушылар, мемуаршылар, ақындар және аудармашылар, сондай-ақ танымал редакторлар, баспагерлер мен әдеби агенттер. NYIH мүшелігіне әріптестері сайлайды, стипендиялар өмір бойына тағайындалады. Оқу жылында NYIH стипендиялары жартылай апта сайынғы түскі ас семинарына жиналады, ол презентация немесе талқылау панелі аясында ұйымдастырылады, көбінесе институт мүшесінің жұмысы ұсынылады. Бұл семинарлар институт стипендияларының қызығушылықтары мен зияткерлік шығармашылығына сүйене отырып, Нью-Йорктің зияткерлік мәдениетіне қосқан үлесі үшін лайықты түрде даңққа ие болды. 2020–21 жылдары институт қашықтан жұмыс істеген кезде жиырмаға жуық виртуалды түскі ас өткізілді, оның ішінде жазушылар Та Нехиси Коутс, Ава Чин, Бен Лернер, Роуэн Рикардо Филлипс және Меган О’Рурк, сондай-ақ Алекс Росс, Ян Бурума, Адам Туз, Гермиона Ли және Луис Менандтың сөздері, баспа саласының жағдайы (Мици Ангел, Лиза Лукас, Зоэ Пагнамента және Джон Фрименмен) және пандемиядан кейінгі өнер экономикасы (Джейсон Фараго) тақырыбындағы әңгімелер өтті.

Тарих

1976 жылдың жазында Нью-Йорк университетінің әлеуметтанушысы Ричард Сеннет Италияның Беллажио қаласында Гуманитарлық және әлеуметтік ойлар конференциясын өткізді, онда Нью-Йорк негізді институт құру идеясы талқыланды, оның мақсаты – интеллектуалдық дискурс пен пәнаралық байланысты дамыту. Сол жылдың желтоқсан айында Нью-Йорк университеті мен Сеннеттің гуманистік зерттеулер орталығы «Нью-Йорктегі зияткерлік қауымдастықтың болашағы» конференциясына бірлесіп демеушілік етті. Конференцияда туындаған идеялар Нью-Йорк гуманитарлық институтының құрылымын қалыптастырды, ол 1977 жылы Нью-Йорк университетінде университет қамқоршылар кеңесінің шешімімен құрылды. Институт құрылған сәттен бастап, стипендия бағдарламасы Нью-Йорк гуманитарлық институтының маңызды бөлігі болды, өзара әрекеттесуді ынталандыратын ортада жеке ғалымдар мен зиялылардың жұмысын қолдау миссиясын іске асырды. Алғашқы стипендиаттардың шамамен жартысы Нью-Йорк аймағындағы университеттерден келген академиктер еді, ал қалғаны суретшілер, жазушылар, журналистер және мемлекеттік қызметкерлерден құралды. Бастапқы жылдары стипендиаттар айына бір-екі рет бейресми семинарларда жиналатын. Институт өскен сайын, стипендиаттар қызығушылық тудыратын тақырыптар бойынша пәнаралық семинарлар құрып, апталық түскі асқа қатысатын, нақты бағдарлама қалыптасты. Сеннеттің, кейіннен Арье Нейердің, Эдмунд Уайттың, Джером Брунердің және А. Ричард Тернердің, Тони Джадттың және Леонард Барканның басшылығымен институттың жұма күнгі түскі ас сериясы маңызды апталық шара ретінде орнықты. Институт құрылғаннан бері қоғамдық лекциялар мен конференциялар ұйымдастырып келеді. Бастапқы жылдары Джеймс лекция сериясы институтқа негізінен еуропалық зиялыларды шақырды. Одан кейін Галатин лекция сериясы құрылды, ол американдық гуманистерге кең аудитория ұсынуды мақсат етті. Мишель Фуко, Итало Кальвино, Чеслав Милош, Хорхе Луис Борхес және Роланд Барт сияқты көрнекті әдебиетшілер мен зиялылар институтта лекция оқыды және семинарларға қатысты. 1981 жылы институт Латын Америкасы мен Шығыс Еуропа елдерінен саяси қуғынға ұшыраған жазушылар үшін гуманитарлық алмасу бағдарламасын іске қосты. 2001 жылы жаңа директор Лоуренс Весхлер институттың қоғамдық миссиясын кеңейтіп, 9/11-ге зиялылық жауаптан бастап, жалғыздық тәжірибесіне дейінгі тақырыптарды қамтитын танымал және шығармашылық лекциялар, панельдік талқылаулар, оқулар мен іс-шаралар сериясын ұйымдастырды. Қоғамдық ұсыныстар тақырыптық тұрғыдан әртүрлі болды: панельдер кино сынның және Ирак соғысының мұрасын, Дэвид Хокнидің көрегендік теорияларын және комикстер мен графикалық романдардың өркендеуін қарастырды. Весхлердің басшылығымен стипендия бағдарламасы да кеңейіп, әртүрлі салалардан шамамен 250 стипендиатты қамтыды. 2013 жылдан бастап, Эрик Бэнкс Весхлерден кейін директор болып тағайындалғаннан кейін институт апталық стипендиаттардың түскі асының жақындығын және көптеген сайлау округтеріне қызығушылық тудыратын кең ауқымды қоғамдық іс-шараларға деген міндеттемесін сақтап келеді, соның ішінде 2016 жылы «Black Lives Matter» қозғалысының зиялылық және мәдени тамырларына арналған екі күндік конференция және Free Jazz пионері Сесил Тейлордің мұрасына арналған кешкі өнер мен панельдік талқылаулар өткізілді. Принстон университетінің баспасымен серіктестік құрылып, түпнұсқа Галлатин мен Джеймс лекцияларының мақсаттарын қайта қарастыратын жарты жылдық лекция сериясы ұйымдастырылды. 2018 жылы институт Нью-Йорк университетінің Артур Л. Картер журналистика институтымен бірлесіп, соңғы төрт онжылдықтағы NYIH лекциялары мен талқылауларынан алынған стипендиаттар арасындағы түпнұсқа әңгімелер мен мұрағаттық материалдарды қамтитын подкаст сериясын жасау арқылы қосымша аутрич жұмыстарын бастады. 2021 жылы институт NYPL-мен серіктестік туралы жариялады, бұл NYIH-ке қоғамдық бағдарламалау үшін кеңейтілген мүмкіндіктер жиынтығын және институттың апталық стипендиаттардың түскі ас семинарлары үшін жаңа орын ұсынды.