Кіріспе

12 ғасырдағы Византия әскери қолбасшысы және билікті басып алуға тырысқан Алексиос (немесе Алексий) Бранас немесе Вранас (1187 жылы қайтыс болды) – Византия ақсұлуы, билікті басып алуға ұмтылған және 12 ғасырда шетелдік жауға қарсы көзге түсетін табысқа жеткен соңғы Византия әскери жетекшісі.

Өмірбаян

Алексиос Бранас – империялық Комнен әулетімен екі жақты байланысы бар танымал грек аристократы. Ол Михаил Бранас пен Мария Комнененің ұлы, ал Мария Комнене – Алексий I Комненнің шөбере қызы еді. Өзі Анна Вататзайнаға үйленді, ол Мануил I Комненнің немересі болған. Аннаның әпкесі Теодора Вататзайна да Мануилдің сүйіктісі еді. Бранас әулеті 11 ғасырдың ортасынан бері Адрианополь қаласы мен аймағында белгілі болды. Сол қаладағы тағы бір маңызды әулет – Вататздар, және Алексиос Бранас олардың отбасына үйленген. Замандастары Бранасты былай сипаттаған: "Бойы кішкентай, бірақ ой-қиялының тереңдігі мен шеберлігі зор, және өз заманының ең көрнекті қолбасшысы".

Жетісті кампаниялар

Бранас – Андроник I Комненге қарсы көтеріліс ұйымдастырмаған, Византияның аса көрнекті әскербасыларының саналы бір бөлігі болды. Адалдығы үшін сыйлық ретінде Андроник I Бранасты құрметті протосебаст шеніне көтерді. Бранас оның атынан 1183 жылы Византия-Мажар соғысы кезінде Венгрияның Бела III әскерлеріне қарсы, сондай-ақ Теодор Кантакузен басқарған, Никея, Пруза және Лопадион қалаларына шоғырланған Анатолияның солтүстік-батысындағы көтеріліске қарсы бірнеше сәтті әскери науқандар жүргізді. 1185 жылы Андроник I құлағаннан және Исаак II Ангелос таққа отырғаннан кейін Бранас Сицилияның Вильгельм II басқаратын сицилиялық норман шапқыншыларына қарсы күресте ең үлкен жеңісіне қол жеткізді. Демитриц шайқасында ол толыққанды және шешуші жеңіске ие болды, бұл Империяға норман қауіпін тиімді түрде жойды.

Көтеріліс және өлім

Бранас жаңа император Исаак II Ангелосты жек көріп, оған деген наразылығы, оның генерал ретіндегі жетістіктерімен және бұрынғы императорлық Комненой әулетімен байланысының нәтижесінде, оны таққа таласуға батылдық берді. 1187 жылы Бранас Влахия-Бұлғар көтерілісін басу үшін жіберілді, ал Никетас Хониат оның көтерілісшілерге қарсы жасаған ерліктері үшін мақтады. Бұл жолы Андроник I-ге адал болғанынан өзгеше, ол бүлік көтерді; ол туған қаласы Адрианопольде император деп жарияланды, онда ол әскер жинап, туыстарының қолдауын алды. Бранас Константинопольге қарай жорық жасады, онда оның әскерлері қаланы қорғаған әскерге қарсы бастапқы жеңіске жетті. Алайда, ол қаланың қорғанысын бұзып немесе айналып өте алмады, қорғаушыларды сатып ала алмады және ешқандай жолмен қалаға кіре алмады. Императордың қайын інісі Конрад Монферрат басқарған императорлық әскерлер шабуылға шықты. Бранас әскерлері Конрадтың ауыр қаруланған жаяу әскерінің қысымына көніп, шегіне бастады. Жауап ретінде Бранас жеке Конрадқа шабуыл жасады, бірақ оның сөресі көп зиян тигізбеді. Конрад Бранасты аттан түсіріп, сөресі Бранастың қасқасының қорғағышына тиді. Жерге құлағаннан кейін Алексиос Бранастың басын Конрадтың қолдау көрсеткен әскерлері кесіп тастады. Басшысы өлген соң, көтерілісшілер шайқас алаңынан қашып кетті. Бранастың басын император сарайына алып барып, футболдай тепті де, одан кейін оның әйелі Аннаға жіберді, ол (тарихшы Никетас Хониаттың сөзіне сәйкес) осы қорқынышты көрініске батыл түрде ден қойды.

Балалар

Ол қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Теодор Бранас жесір императрица Аннаның (Франциялық Аньес) жақыны болды: 1193 жылы Батыс шежірешісі Альберік де Труа-Фонтеннің мәліметінше, олар бірге болды. Теодор Цезарь атағын алды және Латын империясы оған Адрианопольдің мұрагерлік билеушісі құқығын берді. Алексий Брананың, шамасы Евдокия аталған қызы да болды, ол себастократор Иоанн Дукастың ұлы Исаак Ангелосқа үйленді.