Кіріспе

Португалиялық құл кемесі XIX ғасырдың басында +Теккора әскери кемесі. Текора – XIX ғасырдың басындағы португалиялық құл кемесі. Бриг құл саудасы үшін арнайы салынған, бірақ 19-ғасырдың алғашқы онжылдығындағы халықаралық шарттармен бірнеше елдер адамдарды құл ретінде Атлантика арқылы тасымалдауды заңсыз деп жариялаған болатын. Ол Африка жағалауында құл саудасын тоқтатуға тырысқан британдық патрульдерден қашу үшін жылдам және маневрлеуге қабілетті болды. Сол жерде құл саудагерлері Африкадан шамамен 500 адам сатып алып, оларды "Текора" кемесімен Кубаның Гавана қаласына тасымалдады.

Шарттар

Тұтқындар киімдерін шешіп, бес-бесінен тізбектеліп, құлдар қоймасына (негізгі палубаның астындағы және жүк қоймасының үстіндегі палуба) тығыз тығылып қойылды. Жатқанда бір адамның басы екінші адамның тізесіне тигізілетіндей етіп, олар тығыз жатқызылды. Кемедегі қараңғы қоймада әр құлға он апталық сапар барысында шамамен бір метрдей биіктік берілді. Кейде тұтқындарды палубаға көтеріп, күрішпен тамақтандыратын. Өздерін аштықтан өлтіргісі келгендерді, көбінесе болатындай, қамшымен соғып, мәжбүрлеп тамақтандыратын. Теңізде жүргенде су қоры азайып, тығыз, желдеткішсіз құлдар палубасында аурулар тарады. Азық-түлік азайған кезде, экипаж 30-40 құлды тізбектеп байлап, соңына ауыр салмақ қосып, суға лақтырып жіберетін. Салмақ тізбекті және құлдарды суға сүйреп, оларды батырып өлтіретін. Ұзақ сапар барысында ауру, азықтандырылмау және ұрып-сапырудан құлдардың үштен бірі көз жұмды. Испания бақылауындағы Кубаға құл әкелуге тыйым салынғандықтан, құл саудагерлері африкалық тұтқындарды түнде шағын қайықтармен жағаға шығаратын. Оларды Гаванадан бірнеше шақырым қашықтықтағы кішкентай шығанаққа түсіретін. Құрлыққа жеткен соң құлдар баракка, яғни құл қорасына орналастырылатын. Испания заңдарына сәйкес, маусымның соңында Кубаға келген африкалықтар заңды түрде босатылатын. Бірақ оларды жалған түрде Кубада туған құлдар деп тіркеп, бөліп сататын. Екі испан плантация иесі, Хосе Руис пен Педро Монтес, аман қалған африкалықтардың 53-ін сатып алды: 49 ер адам, бір ұл және үш қыз. Руис пен Монтес жүктерін және құлдарын "Амистад" кемесіне тиеп алып, Кубадағы Пуэрто-дель-Принсипе плантациясына қарай жолға шықты. Сапар барысында құлдар көтеріліс жасап, экипажды өлтіріп, Руис пен Монтесті аман қалдырып, бұрынғы тұтқындарын Африкаға қайтаруға мәжбүрлеуді көздеді. Бірақ испандықтар кемені түнде АҚШ жағалауымен жүргізіп, Лонг-Айленд жағалауында американдық әскери катерімен тоқтатылды. Менделер Нью-Лондон, Коннектикут штатында көтерілісшілер ретінде тұтқындалды. Америка Құрама Штаттарының Жоғарғы Сотына дейін жеткен ұзақ сот процесінен кейін, американдық аболиционист адвокаттар (соның ішінде бұрынғы президент Джон Куинси Адамс) қорғаған африкалықтар 1841 жылы бостандықтарын жеңіп алды. 35-ке жуық аман қалғандар Африкаға қайтуды жөн көрді, ал 1842 жылғы сапарына Бруклиндегі (Нью-Йорк) қара нәсілділердің діни ұйымы сияқты түрлі көздерден жиналған жеке қаражат жұмсалды. Олармен бірге миссионер және британдық теңіз күштерінде қызмет еткен, аудармашы болып жұмыс істеген африкалық теңізші Джеймс Кови де болды.