Кіріспе

Жапон самурайлары киетін бетке арналған қару-жарақ – менёрои (面鎧), сондай-ақ менпо (面頬) немесе менгу (面具) деп те аталады. Бұл феодалдық Жапонияда самурайлар және олардың адал қызметшілері киген бетке арналған қару-жарақтың түрлі нұсқалары. Оларға сомен, менпо, ханбо немесе ханпо және хаппури кіреді.

Сипаттама

Адамның бетін толық немесе жартылай жабатын ерлер йорои, салмағы ауыр кабутоны (қалқан) бекітуге көмектесті. Кабутоның шиноби но о (таңдай бауы) иек астына байланатын. Ілгектер – ори куги немесе тіректер – одомдер әртүрлі жерлерге орналастырылып, таңдай бауын бекітуге жәрдем ететін. Ерлер йорои темірден, былғарыдан немесе олардың қосындысынан жасалған. Оның беті лакталған немесе тотыққан түрде болып, мұрт, қатаң тістер және ажыратылатын мұрын сияқты әртүрлі беттік бөлшектері болған. Хаппуриден басқа, ерлер йороиының иек астында терді сығу үшін кішкентай тесігі болған.

Тарих

Жапонияда бетке арналған қару-жарақтардың бастауы Хеппуриден басталады, ол Хэйан және Камакура дәуіріндегі ямато-э суреттерінде бейнеленген және 10 немесе 11 ғасырларда пайда болған деп саналады. Ол атты жауынгерлер мен жаяу әскерлердің арасында бас киіммен немесе бас киімсіз кигендігі көрсетілген. 14 ғасырда хоате пайда болады, Том Конланның сөзіне сәйкес, бұл жаңалық бетке жасалған жарақаттардың статистикасын азайтуға ықпал етті. Дегенмен, Ямагиси Сумио сияқты басқалар хоате сол кезде кеңінен таралмағанын айтады, себебі ол және кейінірек пайда болған менпо киген адамның көру мүмкіндігін шектеген. Сондай-ақ, Тайхейкиде де айтылған. Менпо (ажыратылатын мұрыншасы бар жартылай маска) және сомен (толық бет маскасы) 15 ғасырдың ортасы мен соңында, ал ханбо (беттің төменгі жағын қорғайтын қалқан) 16 ғасырдың екінші жартысында пайда болды деп есептеледі.

Сомен

Сомен бүкіл бетті жапты.

Менпо

Менпо мұрыннан бастап иекке дейін бетті жапты.

Ханбо (ханпо)

Ханбо мұрынның астынан иекке дейін төменгі бетті жапты.

Хаппури

Хаппури маңдай мен екі жақ бетті жапты.