Раффлезия тұқымдасы: Паразиттік гүл өсімдіктерінің сирек отбасысы
Rafflesiaceae
Раффлезия: Сирек гүлді өсімдіктер отбасы. 36 түрі, ірі гүлдері, паразиттік тіршілік, өсімдіктердің иісі мен түсіне ұқсас, шығыс және оңтүстік-шығыс Азияда таралған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер отбасы
Family of flowering plants
Раффлезия тұқымдасы – 36 түрі 3 туысқа біріккен сирек кездесетін паразиттік өсімдіктер отбасы. Олар тропикалық Азияның шығыс және оңтүстік-шығыс орманды аймақтарында таралған, соның ішінде барлық өсімдіктердің ең ірі гүлдеріне ие Rafflesia arnoldii түрі де бар. Бұл өсімдіктер Tetrastigma (Vitaceae) туысына жататын жүзімдердің эндопаразиттері болып табылады және сабақтары, жапырақтары, тамырлары мен фотосинтез тіндері жоқ. Олар толығымен су мен қоректік заттар үшін қабылдаушы өсімдіктерге тәуелді және тек қана қабылдаушы өсімдіктердің тамырларынан немесе төменгі сабақтарынан гүл түрінде пайда болады.
The Rafflesiaceae are a family of rare parasitic plants comprising 36 species in 3 genera found in the tropical forests of east and southeast Asia, including Rafflesia arnoldii, which has the largest flowers of all plants. The plants are endoparasites of vines in the genus Tetrastigma (Vitaceae) and lack stems, leaves, roots, and any photosynthetic tissue. They rely entirely on their host plants for both water and nutrients, and only then emerge as flowers from the roots or lower stems of the host plants.
Гүлдер
Раффлезия тұқымдасының гүлдері иісі, түсі және текстурасы арқылы шіріген денелерге ұқсап, осылайша өлекселерге тартылатын мухаларын тозаңдаушылар ретінде тартады. Осы себепті, Раффлезия тұқымдасының кейбір гүлдері "майысқан гүлдер" деп аталды. Раффлезия тұқымдасының көптеген өкілдері периант түтігі мен диафрагмадан тұратын үлкен, иыс тәрізді гүл камерасына ие. Бұл диафрагма өлексе мухаларының тозаңдаушылары үшін ашық жатады және тартымды тозаңсыз мүшелермен қоршалған. Гүлдер көбінесе бір жынысты болады және ондаған сантиметрден бір метрден асатын өлшемге жете алады.
Rafflesiaceae flowers mimic rotting carcasses in scent, color, and texture to attract their pollinators, carrion flies. For this reason, some flowers of the family Rafflesia are nicknamed "corpse flowers". Most members of Rafflesiaceae possess a large, bowl shaped floral chamber formed by a perianth tube and a diaphragm. This diaphragm is the opening for carrion fly pollinators and is surrounded by attractive sterile organs. Flowers are generally unisexual, and can range from tens of cm to over a meter large.
Филогенетикалық талдау
Жоғары деңгейдегі туыстық қатынастарды зерттеудің алғашқы жұмыстары Rafflesiaceae (қатаң мағынада) тұқымдасын Malpighiales орнына орналастыруға мүмкіндік берді, бірақ орналасқан орден ішіндегі ең жақын ата-тегін анықтай алмады. 2007 жылғы филогенетикалық талдау Rafflesiaceae тұқымдасының дәстүрлі түрде қарастырылатын Euphorbiaceae тұқымдасының ішінде пайда болғанын күшті дәлелдермен көрсетті, бұл күтпеген нәрсе болды, өйткені бұл отбасының мүшелері әдетте өте кішкентай гүлдерге ие. Бұл талдауға сәйкес, гүлдің мөлшерінің эволюциясы тұқымдас бойынша біркелкі болды, бірақ Rafflesiaceae тұқымдасының пайда болуында – яғни, топтың Euphorbiaceae sensu stricto тұқымдасынан бөлінгеннен бастап 46 миллион жыл өткенге дейін және қазіргі Rafflesiaceae тұқымдасының бір-бірінен бөлінгенге дейін – гүлдер тез өсіп, үлкеніп, содан кейін өзгеру жылдамдығы бәсеңдеді. Монофилеттік отбасыларды сақтау мақсатында 2016 жылы APG IV жүйесі Peraceae тұқымдасын Euphorbiaceae тұқымдасынан бөліп шығарды. Liming Cai және авторлар тобы (2021) жақындағы зерттеу жүргізді.
Early work on higher level relationships was able to place Rafflesiaceae (in the strict sense) within the order Malpighiales, but was not able to resolve the closest ancestor within the order. A 2007 phylogenetic analysis found strong support for Rafflesiaceae being derived from within Euphorbiaceae as traditionally circumscribed, which was surprising as members of that family typically have very small flowers. According to this analysis, the rate of flower size evolution was more or less constant throughout the family, except at the origin of Rafflesiaceae – a period of about 46 million years between when the group split from the Euphorbiaceae sensu stricto, and when the existing Rafflesiaceae split from each other – where the flowers rapidly evolved to become much larger before reverting to the slower rate of change. To maintain monophyletic families, in 2016 the APG IV system separated the family Peraceae from the Euphorbiaceae. A more recent study has been provided by Liming Cai et al. (2021)
Генологиялық трансфер
Раффлезия тұқымдасындағы митохондриялық гендердің бірқатары олардың қожайындарынан (Tetrastigma) келген сияқты. Қожайындар паразиттермен тығыз туыс емес болғандықтан (геномның басқа бөліктері үшін молекулалық филогенез нәтижелері көрсеткендей), мұның себебі горизонтальды гендік ауысу деп саналады. Раффлезия тұқымдастарының митохондриялық гендеріндегі горизонтальды гендік ауысу деңгейі, ядролық гендермен және автотрофты өсімдіктердегі гендік ауысумен салыстырғанда, айқын жоғары болып табылды.
A number of mitochondrial genes in the Rafflesiaceae appear to have come from their hosts (Tetrastigma). Because the hosts are not closely related to the parasites (as shown by molecular phylogeny results for other parts of the genome), this is believed to be the result of horizontal gene transfer. Especially high rates of HGT have been found to take place in Rafflesiaceae mitochondrial genes when compared to nuclear genes and to HGT in autotrophic plants.