Кіріспе
Ulster жобасы 1975 жылы АҚШ-тың епископтық шіркеуінің пасторы Стивен Кент Джейкобсон және Ирландия Республикасының Оффли округіндегі Тулламор қаласындағы Ирландия шіркеуінің діни қызметкері Керри Уотерстоун бастамасымен Солтүстік Ирландиядан келген жасөспірімдерге АҚШ-та қауіпсіз орын ұсыну мақсатында құрылды. Олардың мақсаты – жастардың өз елдеріндегі "Тұғырықтың" (қақтығыстың) жағдайын талқылауына мүмкіндік беру еді. Коннектикут штатындағы алғашқы табысынан кейін, жоба тез арада АҚШ-тың басқа да қалаларына тарады.
Тарих
Ulster жобасының бастауы The Reverend Stephen K. Jacobson, D. Min. есімімен байланысты. Ол 1974 жылы Коннектикут штатының Манчестер қаласындағы Сент-Мэри епископальдық шіркеуінің пасторы болып тағайындалды және көп ұзамай жергілікті қауымның 30 пайызының тегі Солтүстік Ирландияның Портадаун қаласына жететінін анықтады. Олар Манчестерге Чейни жібек фабрикасында тоқымашы болып жұмыс істеу үшін келген. Сент-Мэри шіркеуі Портадаундағы Сент-Марк шіркеуінен келген иммигранттар тарапынан құрылған. Пастор Джейкобсон Америкадағы азаматтық құқықтар қозғалысына белсенді қатысып, Ольстерде болып жатқан жағдайға қатты алаңдады. 1974 жылы ол Манчестер халқы католиктер мен протестанттар арасындағы бейбітшілік пен келісімге қандай да бір үлес қоса ала ма деп ойлады; Ольстерде де, Манчестерде де. Бір жыл бұрын ол Ирландия Республикасының Талламор қаласындағы Сент-Кэтерина шіркеуінің пасторы, преподобный А. Т. Уотерстонмен танысқан. Джейкобсон Ирландия шіркеу газетінде жарнама жариялап, дін қызметкерлерін Коннектикут штатының Миддлбери қаласында онымен уағыз айту орындарын алмасуға шақырған. Нәтижесінде Уотерстон Америкада екі ай, ал Джейкобсон Ирландияда екі ай өткізді. Пастор Джейкобсон Монсеньор Эдвард Рирдонға жүгінді. Сент-Джеймс Рим-католик шіркеуі Сент-Мэри шіркеуінің тікелей қарсысында орналасқан және екеуінің арасында жақсы қарым-қатынас болды. Рирдон қызығушылық танытты және олар "Ирландиялық балалар жобасы" деп аталатын жоспарлауды бастады. Екі шіркеудің бірлесіп 25 000 доллар жинады. Пастор Джейкобсон преподобный Уотерстоннан Портадаун, Белфаст және Армаг қалаларындағы дін қызметкерлерімен таныстыруын сұрады. Пастор Джейкобсон Солтүстік Ирландияға сапар шегіп, Армаг архиепископы Симмс пен Белфаст кардиналы Конвейге жобаны ұсынғанда, олар ынталы қолдау көрсетті. Алғашқы жастарды жергілікті дін қызметкерлері іріктеді. Бұл болашақта өздерінің қауымдастықтарында көшбасшылар бола алатын жастар еді. 1975 жылғы жоба сәтті аяқталғаннан кейін, пастор Джейкобсонға Делавэр штатының Уилмингтон қаласынан келген Чарльз және оның әйелі Робинсонмен байланысқа шықты. Олар Раскоб қорының сенімділері ретінде бағдарламаны ұлттық деңгейге көтеруді ұсынды. Олар бұл жұмысты Вилмингтон қаласындағы (Делавэр штаты) экуменикалық агенттік – Pacem in Terris-ті қаржыландыру арқылы іске асырды. Бүгінде Манчестердегі бұл қарапайым бастама Халықаралық Ольстер жобасына айналды, діни бөліністерге қарамастан достық қарым-қатынасты дамытуда. Қазіргі таңда жобаға Солтүстік Ирландияның он бір қаласы мен ауданынан келген жасөспірімдер қатысады, олардың ішінде Банбридж, Белфаст, Дерри, Омаг, Колерайн, Страбайн, Сион Миллс, Лимавади, Портадаун, Кастледерг, Эннискиллен және Кукстаун бар. Солтүстік Ирландиядан келген жасөспірімдер шілде айында үй иелерімен бірге тұрады, олар оларға қосымша ұл немесе қыз болады. Солтүстік Ирландияның жасөспірімдері осы тәжірибеге дін қызметкерлері мен мұғалімдерінің ұсыныстары негізінде іріктеледі, көбінесе өтініш толтырып, сұхбаттан өтеді. АҚШ-тағы үй иелері мен жасөспірімдер де ұқсас тәсілмен іріктеледі, өтініш беру процесі мен үйге бару арқылы отбасының қатысуға дайындығын және жоба кезінде орындалатын қарбалас кестеге дайындау үшін. Жобаға іріктелгеннен кейін Солтүстік Ирландияның жасөспірімдері елден кетер алдында бір-бірімен жақын қарым-қатынас орнату үшін жиналады. Олар үйден алыс болады, олармен бірге басқа жасөспірімдер мен екі кеңесші ғана болады, сондықтан елден кетер алдында бір-біріне толық сенуі керек. Олар қаңтарда кездесіп, шілдеде жоба басталғанға дейін достықтарын нығайтады. АҚШ-та Солтүстік Ирландияның жасөспірімдерін қабылдаған 29 қала мен 17 штат болды, олардың ішінде Янгстаун (Огайо), Милуоки (Висконсин), Нью-Орлеан (Луизиана), Лафайетт (Луизиана), Лейк-Чарльз (Луизиана), Арлингтон (Техас), Атланта (Джорджия), Солт-Лейк-Сити (Юта), Альянс (Огайо), Цинциннати (Огайо), Массиллон (Огайо), Кантон (Огайо), Тусон (Аризона), Делавэр, Солтүстік жағалауы (Иллинойс), Дупаж округі (Иллинойс), Мэдисон (Индиана), Декрора (Айова), Хатчинсон (Канзас), МакФерсон (Канзас), Гринвилл (Солтүстік Каролина), Пенсильвания, Чаттануга (Теннесси), Кингспорт (Теннесси), Ноксвилл (Теннесси), Мемфис (Теннесси), Нэшвилл (Теннесси) және Оук Ридж (Теннесси) кіреді. Әр қаланың қабылдай алатын жасөспірімдердің саны сегізден он сегізге дейін, үй иелерінің санын қамтамасыз ету және жобаны өткізуге қажетті қаражатты жинау мүмкіндігіне байланысты. 2006 жылы 256 ирланд жасөспірімі АҚШ-қа сапар шегіп, жобаға қатысты. 2009 жылы тек 19 қала ғана жасөспірімдерді АҚШ-қа әкелумен айналысып тұрды. Қалған қалалар жасөспірімдерді әкеуді тоқтатты, ал кейбіреулері толыққанды тарап кетті. Бейбітшілік туралы жалған түсініктер мен әлемдік экономиканың әлсіреуі көптеген жобаларды сапарға қатысатын жасөспірімдердің санын азайтуға немесе Солтүстік Ирландияның жасөспірімдерін қабылдауды тоқтатуға әкелді. Бұл көптеген жастардың өтініш беруіне, бірақ өте азға ғана жобаға қатысу мүмкіндігі берілуіне әкелді.
Қалай жұмыс істейді
Ulster жобасы тәжірибе алмасудың қарапайым идеясына негізделген. Католик және протестант жасөспірімдері бір діннің америкалық отбасыларында қабылданады, олардың жасы мен жынысы бірдей болады. Осылайша, достық қарым-қатынас бірден орнатылып, қауіпсіз және сенімді атмосфера құрылады. Жасөспірімдер күн сайын жобада ұсынылған әртүрлі мәдениеттер арасындағы сенімді нығайтуға бағытталған, жоспарланған іс-шараларда кездеседі. АҚШ-тағы әртүрлі жобалар Солтүстік Ирландиялықтарға бейбітшілік құру құралдарын үйрету үшін әртүрлі әдістерді қолданады, бірақ барлық жобалардың негізінде "Жаңару", "Жаңару уақыты" немесе "Ортақ тәжірибе" деп аталатын бағдарлама жатыр. Бұл апталық кездесуде жасөспірімдер өз үйлерінде, мектептерінде және шіркеулерінде кездесетін қиындықтар талқыланады және Солтүстік Ирландияда жиі кездесетін зорлық-зомбылыққа себеп болатын көңілсіздік пен стереотиптерді жеңудің жаңа жолдары үйретіледі. Консультанттар, мұғалімдер және басқа да жетекшілерден құралған "Жаңару" тобы іс-шараларды ұйымдастырып, американдық және ирландтық жасөспірімдердің барлығының қатысуын қамтамасыз етеді, осы арқылы көңілсіздікті азайту туралы хабарды таратуға көмектеседі. Бұл сеанстар құпиялы болып табылады, жасөспірімдерге өз құрбыларымен ашық әңгімелесуге және жиі ауыр болатын тақырыптарға, мысалы, "Он екінші күні", "марш маусымы", Оранжистік орден және ИРА туралы сөз қозғауға мүмкіндік береді.
Халықтық мәдениетке әсер ету
Саймон Керрдің "Күсіреген әнші" романы – Ольстер жобасының қатысушысының әңгімесі. Ол (әке-шешесінің немесе Ольстер жобасының қызметкерлерінің білмейтіні) сонымен қатар Ольстер протестанттық террорисі. Басты кейіпкер Америкаға саяхатқа дайындалу барысында Ольстерден келген екі католик ұлмен төбелес кешеді, өз тобындағы Ольстер католик қызына деген өшпеуші махаббатымен күреседі, сондай-ақ Висконсин штатындағы "ағасының" (қабылдаушы отбасы күмәнданбайтын) психопатиясымен де санасуға мәжбүр болады. Автор Керр басты кейіпкердің зорлық-зомбылыққа толы өмірі, бір бөлмеде тұратын американдық жасөспірімнің қатыгездігі, жасөспірімдік махаббаттың күйкісі мен гомофобиялық көзқарастардың бәрі бірге жаппай оқ атуға алып келеді. Осы оқиғадан кейін басты кейіпкер мен оны тастап кеткен католик қызы сүйіспеншілік пен жеккөрушілік арасында қалған аз ғана құтқарылғандардың қатарында болады. Роман басты кейіпкердің американ түрмесіндегі камерасынан баяндалады, ол оқ атуға қатысқаны үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылған. Бұл автордың қылмыс, махаббат, жеккөрушілік және отбасының зорлық-зомбылығы туралы теорияларын Ольстер жобасы аясында баяндайтын шағын повесть.