Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тирган (تیرگان, Tirgān) – ежелгі Иранның жаз ортасындағы мерекесі, жыл сайын 13-ші Тир күні (2, 3 немесе 4 шілдеде) тойланады. Оны су шашып, билеп, өлеңдер оқып, шпинат сорпасы және шолзард сияқты дәстүрлі тағамдар дастарқанға қойып тойлайды. Балалардың қуанышы үшін, жеңдеріне түрлі-түсті ленталар байлап, оларды он күн киген соң ағын суға тастау да осы мерекенің бір бөлігі.
Tirgan (تیرگان, Tirgān), is a mid summer ancient Iranian festival, celebrated annually on Tir 13 (July 2, 3, or 4). It is celebrated by splashing water, dancing, reciting poetry, and serving traditional foods such as spinach soup and sholezard. The custom of tying rainbow colored bands on wrists, which are worn for ten days and then thrown into a stream, is also a way to rejoice for children.
Шолу
Тирган – ежелгі ирандық дәстүр, ол әлі күнге дейін Иранның әртүрлі аймақтарында, соның ішінде Мазендеран, Хорасан және Аракта тойланады. Оны Гардези, Бируни, Масуди сияқты тарихшылар, сондай-ақ Сафави дәуіріндегі еуропалық саяхатшылар кеңінен куәландырады. Мереке аспанда күн күркіреп, найзағай жаудырып, аса қажетті жаңбыр әкелген Тиштрия бас періштесіне арналған. Аңыз бойынша, Арш – Иран мен Туран елдерінің басшылары арасындағы жер дауын шешуге таңдалған батыр. Арш Тир айының 13-ші күні жебені атты, ал жебе қандай жерге түссе, сол екі патшалықтың шекарасы болар еді. Туран жаңбырдың жетіспеуінен қиындық көріп, ал Иран шекараның белгіленуіне қуанды, сосын екі елге де жаңбыр жауып, араларына бейбітшілік орнады. Бирунидің хронологиясында: «Алланың бұйрығымен, жебе Амол тауларынан желмен алысырақ ұшып, Ферғана мен Тапурия арасындағы Хорасанның шеткі шекарасына жетті» делінген. Гардизи де осыған ұқсас сипаттама берген, бірақ «Арштің жебесі Фаргана мен Бактрия арасындағы аймаққа түсті» деп атап өткен.
Tirgan is an ancient Iranian tradition which is still celebrated in various regions of Iran, including Mazenderan, Khorasan, and Arak. It is widely attested by historians such as Gardezi, Biruni, and Masudi, as well as European travelers during the Safavid era. The celebration is dedicated to Tishtrya, an archangel who appeared in the sky to generate thunder and lightning for much needed rain. Legend says that Arash the Archer was a man chosen to settle a land dispute between the leaders of the lands Iran and Turan. Arash was to loose his arrow, on the 13th day of Tir, and where the arrow landed, would lie the border between the two kingdoms. Turan had suffered from the lack of rain, and Iran rejoiced at the settlement of the borders, then rain poured onto the two countries and there was peace between them. It is stated in Biruni's chronology that "by the order of God, the wind bore the arrow away from the mountains of Amol and brought the utmost frontier of Khorasan between Fergana and Tapuria." Gardizi has given a similar description, although he notes that "the arrow of Arash fell in the area between Fargana and Bactria."
Салтанатты рәсім
Тирған жыл сайын Иранның солтүстігіндегі Мазандаран провинциясы мен Амол қаласында, сондай-ақ астана Тегеранда, Каражда, және Язд, Мейбод, Ардакан, Керман, Бам, Шираз, Исфахан, Ахваз және Фараханның орталық және оңтүстік қалаларында тойланады. Зардуш дінін ұстанатын ирандықтар бұл мерекені Ираннан тыс, Еуропа мен АҚШ-та да тойлайды.
Tirgan is celebrated every year in Mazandaran Province and Amol in northern Iran, the capital Tehran, Karaj, and the central and southern cities of Yazd, Meybod, Ardakan, Kerman, Bam, Shiraz, Isfahan, Ahvaz, and Farahan. Iranians of the Zoroastrian faith also celebrate this outside Iran, in Europe and the US.