Қарын безінің полипептиді және оның физиологиялық ролі
Pancreatic polypeptide
Бүйрек безінің эндокринді бөлімінен шығатын панкреатик полипептиді (PP) гормоны, ас қорыту, гликоген сақтауды реттейді. Тұқымдық мутациялар әсер етеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эндокриндік панкреаста өндірілетін ақуыз
Protein produced by the endocrine pancreas
Панкреастық полипептид (ПП) – эндокриндік панкреастағы ПП жасушаларымен бөлінетін полипептид. Ол панкреастық секреция қызметін реттейді, сондай-ақ бауырдағы гликоген қорын және асқазан-ішек секрециясын әсер етеді. Оның секрециясына белгілі бір эндокриндік ісіктер ықпал етуі мүмкін.
Pancreatic polypeptide (PP) is a polypeptide secreted by PP cells in the endocrine pancreas. It regulates pancreatic secretion activities, and also impacts liver glycogen storage and gastrointestinal secretion. Its secretion may be impacted by certain endocrine tumours.
Ген
PPY гені ерекше қысқа белок алды-материалының кодын жазады. Бұл алды-материал бөлінетін нәтижеде панкреатикалық полипептид, панкреатикалық икозапептид және 5-тен 7-ге дейін аминқышқылдан тұратын олигопептид түзіледі. Оның молекулалық салмағы шамамен 4200 Да-ны құрайды. Оның құрылысы нейропептид Y-ға ұқсас. Бұл пептидтер негізінен қарын безінің басында табылады.
The PPY gene encodes an unusually short protein precursor. This precursor is cleaved to produce pancreatic polypeptide, pancreatic icosapeptide, and a 5 to 7 amino acid oligopeptide. It has a molecular weight about 4200 Da. It has a similar structure to neuropeptide Y. These are found predominantly in the head of the pancreas.
Функция
Панкреалық полипептид эндокринді және экзокринді тіндер арқылы панкреалық секреция қызметін реттейді. Сондай-ақ, ол бауырдағы гликоген деңгейіне және асқазан-ішек секрециясына әсер етеді. Адамдарда оның секрециясы белокты тағам қабылдағанда, ораза ұстағанда, дене шынықтырғанда және жедел гипогликемияда артады, ал соматостатин мен ішек ішіндегі глюкозадан кейін төмендейді. Плазмадағы панкреатикалық полипептид тамақ қабылдаудың артуымен байланысты жағдайларда төмендегені және нервтік анорексия кезінде жоғарылағаны анықталды. Сонымен қатар, полипептидтің перифериялық енгізілуі кеміргіштерде тамақ қабылдауды азайтады. Панкреатикалық полипептид сұйықтық, бикарбонат және ас қорыту ферменттерінің панкреатикалық секрециясын тежейді. Сонымен қатар, ол асқазан қышқылының бөлінуін күшейтеді. Ол холецистокининдің антагонисті болып табылады және холецистокининдік стимуляцияланған панкреатикалық секрецияға қарсы әрекет етеді. Мотилинмен синергиялық әсер ете отырып, миграциялық моторлық кешенді стимуляциялауы мүмкін. Ораза кезінде панкреатикалық полипептид концентрациясы 80 пг/мл құрайды; тамақтанғаннан кейін ол 8-10 есеге дейін артады; глюкоза мен майлар да ПП деңгейінің жоғарылауына себеп болады, бірақ бұл заттарды парентеральді енгізгенде гормондар деңгейі өзгермейді. Атропин қолдану, яғни ваготомия, тамақтан кейін панкреатикалық полипептид секрециясын тежейді. Бүркіткіш жүйкеге қоздыру, гастрин, секретин немесе холецистокинин енгізу ПП секрециясын тудырады.
Pancreatic polypeptide regulates pancreatic secretion activities by both endocrine and exocrine tissues. It also affects hepatic glycogen levels and gastrointestinal secretions. Its secretion in humans is increased after a protein meal, fasting, exercise, and acute hypoglycaemia, and is decreased by somatostatin and intravenous glucose. Plasma pancreatic polypeptide has been shown to be reduced in conditions associated with increased food intake and elevated in anorexia nervosa. In addition, peripheral administration of polypeptide has been shown to decrease food intake in rodents. Pancreatic polypeptide inhibits pancreatic secretion of fluid, bicarbonate, and digestive enzymes. It also stimulates gastric acid secretion. It is the antagonist of cholecystokinin and opposes pancreatic secretion stimulated by cholecystokinin. It may stimulate the migrating motor complex, synergistic with motilin. On fasting, pancreatic polypeptide concentration is 80 pg/ml; after the meal, it rises up from 8 to 10 times more; glucose and fats also induce PP's level increase, but on parenteral introduction of those substances, the level of hormones doesn't change. The administration of atropine, the vagotomy, blocks pancreatic polypeptide secretion after meals. The excitation of the vagus nerve, the administration of gastrin, secretin or cholecystokinin induce PP secretion.
Клиникалық маңызы
Панкреастық полипептид секрециясы панкреастық ісіктер (инсулин, глюкагон), Вернер-Моррисон синдромы және гастриномалар салдарынан артуы мүмкін.
The secretion of pancreatic polypeptide may be increased by pancreatic tumours (insulin, glucagon), by Verner Morrison syndrome, and by gastrinoma.