Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Клейтон компромисі – 1848 жылы Джон М. Клейтон басқарған АҚШ Сенатының екі партиялық комитеті Орегон аумағы мен Оңтүстік-Батысты ұйымдастыру үшін жасаған жоспар. Клейтон алдымен екі үлкен партияның әрқайсысынан екі солтүстік және екі оңтүстік өкілден тұратын, аймақ пен партия бойынша тең бөлінген сегіз мүшелі арнайы комитет құруға тырысты. Делавэрден шыққан Клейтонның өзі комитет төрағасы болды, олардың міндеті – құлдықтың таралуына қатысты мәселелерді қарастыру болды. Компромис Орегонның қолданыстағы құлдыққа қарсы заңдарының заңдылығын мойындады, Нью-Мексико мен Калифорнияның аумақтық заң шығарушы органдарына құлдық мәселесін қарауға тыйым салды және аумақтық соттардан АҚШ Жоғарғы Сотына құлдыққа қатысты барлық істер бойынша шағымдану мүмкіндігін қарастырды. Бұл жоба 1848 жылдың 27 шілдесінде Сенатта қабылданды, бірақ болашақ Конфедерация вице-президенті Александр Х. Стивенс басқарыған оңтүстік вигтерінің коалициясы оны АҚШ Өкілдер палатасында қараусыз қалдырды. Стивенс бұл келісім территориялардағы конституциялық құқықтарды толығымен жояды деп сенді, өйткені ол Жоғарғы Соттың территорияларда құлдыққа қарсы шешім қабылдайтынына сенімді болды. Осылайша Америка Құрама Штаттарында мәселе туындады. Жаңа аумақтарда құлдық болуы керек пе деген сұрақ Конгресс үшін проблемаға айналды. Конгресс бұл мәселені шешетін келісімге қол жеткізуді қалады. Клейтон компромисін 1848 жылы Джон М. Клейтон жасады. Джон М. Клейтон – Делавэрден шыққан виг, ол вигтер мен демократтардан құралған топтың төрағасы болды. Бұл заң Орегоннан құлдықты алып тастады. Сондай-ақ, Нью-Мексико мен Калифорнияның аумақтық заң шығарушы органдарына құлдыққа қатысты әрекет етуге тыйым салды. Алайда, келісімде аумақтық соттардан Жоғарғы Сотқа құлдыққа қатысты барлық істер бойынша шағымдану қарастырылды. Заң жобасы 1848 жылдың 27 шілдесінде Сенатта қабылданды, бірақ Өкілдер палатасында қараусыз қалды. Жиырма бір сағатқа созған пікір-таластан кейін Сенат заң жобасын қабылдады. Компромис Оңтүстікте кең танымал болғанымен, Александр Гамильтон Стивенс бұл келісімді Палатада тоқтатып тастады. Стивенс Конгресс АҚШ-тың кез келген аумағында құлдықты тыйым сала алмайды деп мәлімдеді. Роберт Тумбс Стивенспен келісті, бірақ заң жобасы күшін жойғанша оны қабылдады. Клейтон компромисі Орегонның уақытша заңдарын растады, олар АҚШ Конституциясына немесе заң жобасына қайшы келмейтін жағдайда құлдықты жоққа шығарды, бірақ бұл мәселе аумақтық заң шығарушы органның қарауына қалдырылды. Сонымен қатар, Нью-Мексико мен Калифорнияның аумақтық заң шығарушы органдарына құлдыққа қатысты заңдар қабылдауға тыйым салынды және аумақтық соттардан АҚШ Жоғарғы Сотына шағымдану қарастырылды, ол аумақтардағы құлдық мәртебесі туралы мәселені шешуге тиіс болды. Томас Юинг бұл келісім-шарт заң жобасы (солтүстік пен оңтүстік арасындағы дауды мәңгілікке аяқтамақ еді) Александр Гамильтон Стивенс пен алты түрлі оңтүстік штаттарынан шыққан жеті басқа санақшы демагогтардың сатқындығы салдарынан жеңілді деп мәлімдеді, олар күшті виг округтерін өкілдік етті. Басқаша айтқанда, келісімде Конгресс Мексикадан алынған жерлер үшін аумақтық үкіметтер құруы керек еді, олардың ешқайсысына құлдықтың енгізілуіне не тыйым салмады, не рұқсат бермеді. Бұл құлдықтың қайтадан кең таралуына мүмкіндік беретін еді. Бұл заңдар құлдықты жойды ма, жоқ па, немесе егер жойса, олар әлі де күшінде ме, бұл сұрақтар Клейтон компромисіне сәйкес Жоғарғы Соттың шешіміне қалдырылды.
The Clayton Compromise was a plan drawn up in 1848 by a bipartisan United States Senate committee headed by John M. Clayton for organizing the Oregon Territory and the Southwest. Clayton first attempted to form a special committee of eight members, equally divided by region and party, two northern and two Southern men from each of the two great parties, with Clayton of Delaware himself acting as chairman, to consider the questions relating to the extension of slavery. It recognized the validity of Oregon's existing antislavery laws, prohibited the territorial legislatures of New Mexico and California from acting on slavery, and provided for appeal of all slavery cases from the territorial courts to the Supreme Court of the United States. It passed the Senate July 27, 1848, but it was tabled in the United States House of Representatives by a coalition of Southern Whigs led by future Confederate Vice President Alexander H. Stephens. Stephens believed that the compromise would completely surrender Constitutional rights in the territories, as he was certain that the Supreme Court would rule against slavery in the territories. A problem arose in the United States. The question of whether slavery should exist in the new territories became a problem for Congress. Congress wanted a compromise that could solve this problem. The Clayton Compromise was drafted in 1848 by John M. Clayton. John M. Clayton was a Whig from Delaware who was chairman of group of Whigs and Democrats. This bill excluded slavery from Oregon. It also prohibited the territorial legislatures of New Mexico and California from acting on slavery. However, the compromise provided for the appeal of all slavery cases from the territorial courts to the Supreme Court. It passed the Senate 27 July 1848, but was tabled in the House of Representatives. After twenty one hours of debate, the Senate passed the bill. Though the compromise was popular throughout the South, Alexander Hamilton Stephens spiked the Clayton Compromise in the House. Stephens claimed that Congress could not prohibit slavery in any U. S. territory. Robert Toombs agreed with Stephens but accepted the compromise before it died. The Clayton Compromise validated the provisional laws of Oregon which excluded slavery so far as not incompatible with the constitution of the US or with the bill itself, subject to the action of its territorial legislature; but prohibited the territorial legislature of New Mexico and California from passing laws relative to slavery, and provided for appeals from the territorial courts to the Supreme Court of the United States that would finally decide the question as to the status of slavery in the territories. Thomas Ewing stated that the compromise bill (would have forever ended the quarrel between the North and the South) was defeated by the treason of Alexander Hamilton Stephens and seven other calculating demagogues from six different Southern states, and representing the strong whig districts. To put it simply, the compromise stated that the congress should organize territorial governments for the country acquired from Mexico, neither admitting nor excluding the introduction of slavery into any portion of it. It would leave slavery to spread itself all over again. Whether these laws did or did not abolish it, or if they did, whether they were still in force were questions under the Clayton Compromise left to the decision of the Supreme Court.
Тарихтық дерек
XIX ғасырда Америка Құрама Штаттарында "көзге көрінетін тағдыр" деген кең тараған сенім болды, яғни оның елді мекендеушілері Солтүстік Америкаға батысқа қарай кеңейуге тағдырланған. Мексика-Америка соғысы 1846-1848 жылдар аралығында АҚШ пен Мексика арасында өтті. 1848 жылғы Гуадалупе-Идальго шартында Мексика қазіргі Оңтүстік-Батыс АҚШ-тың бір бөлігін АҚШ-қа өткізді. Мексикадан алынған жерлер құлдық мәселесі бойынша пікірталас тудырды. 1848 жылғы Уилмот ережесі Мексика-Америка соғысының нәтижесінде қабылданды, ол Мексикадан алынған жерлерде құлдықты тыйым салды, бұл Клейтон келісімінен басқа нұсқа болды. 1846 жылы Орегон шекаралық дауы шешілгеннен кейін АҚШ 49-шы параллельдің оңтүстігіндегі аумақты алды. 1848 жылы Орегон аумағын қосып алу да құлдық мәселесі бойынша пікірталасқа себеп болды. Бұл аумаққа қазіргі Орегон, Вашингтон және Айдахо штаттары, сондай-ақ Вайоминг және Монтананың бір бөлігі кірді.
In the 19th century, manifest destiny was a widely held belief in the United States that its settlers were destined to expand westward across North America. Mexican–American War was fought between United States and Mexico from 1846 to 1848. In the Treaty of Guadalupe Hidalgo in 1848, Mexico ceded parts of the modern day Southwest United States to the U. S. Mexican cession led to debate over slavery. Wilmot Proviso in 1848 was a result of the Mexican–American War that banned slavery in Mexican Cession, which was another choice other than the Clayton Compromise. After the settlement of the Oregon boundary dispute in 1846, U. S. gained territory south of the 49th parallel line. Acquisition of Oregon territory in 1848 led to debate over slavery as well. When established, the territory encompassed an area that included the current states of Oregon, Washington, and Idaho, as well as parts of Wyoming and Montana.
Компромисте
Клейтон келісімі – комитет 18 шілдеде баяндаған заң жобасы. Ол Орегон үшін аумақтық үкімет құрды, бұл ресми емес уақытша үкіметтің құлдыққа қарсы тыйымын жаңа аумақтық заң шығарушы органдары құлдыққа қатысты шешім қабылдағанға дейін күшінде қалдыруға мүмкіндік берді. Алайда, Компромисс Нью-Мексико мен Калифорнияның аумақтық үкіметтеріне құлдықты орнату немесе оған тыйым салу бойынша ешқандай шара қолдануға тыйым салды. Бұл мәселені шешу федералды сот жүйесіне (АҚШ Жоғарғы Соты) жүктелді. Клейтон келісімі сенатта қабылданды, бірақ Вилмот шартынан мойын бұрудан бас тартқан Өкілдер палатасында сәтсіз аяқталды. Оңтүстік демократтары мен вигтер келісімді қолдады, ал солтүстік штаттардың екі партиясынан және вигтердің көпшілігі келісімге қарсы болды. Чарльз Г. Атертон мен Сэмюэл С. Фелпс – Клейтон келісімі заң жобасын қолдаған Жаңа Англиядан шыққан жалғыз демократ және виг сенаторлары. Егер Джорджиялық Александр Х. Стивенс және тағы жеті оңтүстік вигтер басқа оңтүстіктер сияқты дауыс бергенде, Клейтон келісімі қабылдалып, күшіне енген болар еді.
Clayton compromise was a bill the committee reported on July 18, 1848. It created a territorial government for Oregon, which allowed the unofficial provisional government's antislavery ban to continue in effect until the new territorial legislature ruled for or against slavery. But the Compromise explicitly banned the territorial government for New Mexico and California from taking any action either establishing or prohibiting slavery. The decision was left to the federal judiciary (Supreme Court of the United States). The Clayton Compromise passed the senate but failed in the House, which refused to recede from the Wilmot Proviso. Southern Democrats and Whigs supported the compromise while Northerners from both parties and Whigs generally opposed the compromise. Charles G. Atherton and Samuel S. Phelps were the only New England Democratic and Whig Senators, respectively, to vote in favor of the Clayton Compromise bill. If Georgia's Alexander H. Stephens and seven other southern Whigs voted like other Southerners, the Clayton Compromise would have survived and passed.
1850 жылы келісімшарт
1848 жылғы келісім нәтижесінде сәтсіздікке ұшырап, 1850 жылғы келісімге жол ашты. 1850 жылғы келісім Калифорнияны еркін штат ретінде қабылдады және Мексикадан алынған жерлерде халықтың өз билігін жүргізуге рұқсат берді. Бұған қоса, қашқын құлдарға қатысты заңдар қатаңдатылды және Вашингтон қаласында құл саудасы тоқтатылды.
The 1848 Compromise eventually failed which led to the Compromise of 1850. Compromise of 1850 added California as a free state and allowed popular sovereignty in Mexican Cession. There was also a more strict fugitive slave laws and slave trade was abolished in Washington D. C.