Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұзаққа созылатын қарау немесе қағылып қарау
Prolonged gaze or fixed look
Қағылып қарау – ұзаққа созылатын қарау немесе қағылып қарау. Қағылып қарауда, бір нысан немесе адам белгілі бір уақыт бойы визуалды назардың ошағы болып табылады. Қағылып қараудың мәні, мақсаты және әдепсіздігі мәдениеттер арасында кеңінен өзгереді. Қағылып қарау басқа біреудің мінез-құлқына наразылық сияқты жауыртқыш сезімді білдіру немесе терең шоғырлану, қызығушылық немесе көңіл қоюдың нәтижесі ретінде түсіндірілуі мүмкін. Қағылып қарау мінез-құлқы, белгілі бір жағдайларда, жеке адамның жеке өміріне тікелей араласу ретінде агрессияның бір түрі болып қарастырылуы мүмкін, немесе әлеуметтік ортада тартымдылық сезімін білдіру үшін сөзсіз сигнал ретінде көрінеді. Соңғы мінез-құлық немесе әрекет оның агрессивті (мысалы, көшедегі мазалауға әкелетін ұңғыл қарау), тартымдылықтың пассивті немесе белсенді білдірілуі екенін анықтайды. Дегенмен, көбінесе қағылып қарау кездейсоқ болып жатады, және адам жай ғана кеңістікке қарап, айналасын сезінуі мүмкін, немесе ойға далып, шатасып, немесе көру қабілеті нашарлаған болуы мүмкін. Осылайша, адамның қағылып қарау мінез-құлқының мәні бақылаушының жасаған тұжырымдарына байланысты. Көз тіресіп қарау жарысында, өзара қағылып қарау ерік күшінің сынағына айналуы мүмкін. Егер көз тіресіп қарау өзара болса, бұл агрессивті үстемдік ойыны болуы мүмкін, онда бірінші басқа жаққа қараған адам жеңіледі. Қағылып қарау тұжырымдамасы сөзсіз түрде сөздерді білдіреді, мысалы, "өлімге қарама-қарсы тұру" немесе "ұңғырға қарамау". Топтық қағылып қарау паранойяны тудырады және күшейтеді; мысалы, батыстың салуына кірген бейтаныс адамды барлық тұрақты клиенттердің қарауымен қарсы алу. Қарап қалудан қорқу – скопофобия деп аталады.
Staring is a prolonged gaze or fixed look. In staring, one subject or person is the continual focus of visual interest, for an amount of time. The meaning, purpose, and rudeness, of staring varies widely between cultures. Staring can be interpreted as being either hostile like disapproval of another's behavior, or the result of intense concentration, interest or affection. Staring behavior can be considered as a form of aggression like when it is an invasion of an individual's privacy in certain contexts, or as a nonverbal cue to convey feelings of attraction in a social setting. The resultant behavior or action defines whether it is aggressive in nature (e. g. leering that results in street harassment), passive or active expression of attraction, etc. However, to some extent staring often occurs accidentally, and often a person would be simply staring into a space for awareness, or could be lost in thought, stupefied, or be unable to see. As such, the meaning of a person's staring behavior depends upon the attributions made by the observer. In a staring contest, a mutual staring can take the form of a battle of wills. When eye contact is reciprocated, it could be an aggressive dominating game where the loser is the person who looks away first. Staring conceptually also implies confronting the inevitable – 'staring death in the face', or 'staring into the abyss'. Group staring evokes and emphasizes paranoia; such as the archetypal stranger walking into a saloon in a Western to be greeted by the stares of all the regulars. The fear of being stared at is called scopophobia.
Әлеуметтік факторлар
Балаларға қабылданатын қарау мінез-құлқына үйрену қажет. Бұл көбінесе қиын, себебі әр баланың өзіне деген сенімі әртүрлі деңгейде болады. Көзге қадалу кейде сүйікті адамға құдалау жасау тәсілі ретінде де қолданылады. Дегенмен, егер біреуге ұзақ уақыт бойы немесе бір адамнан жиі қараса, ол адамға ыңғайсыздық тудыруы мүмкін. Жан Пол Сартр "Болу және жоқ нәрсе" еңбегінде "Көзқарас" тақырыбын талқылайды, онда басқа біреудің пайда болуы адамның жеке басын оның келісімінсіз өзгертетін жағдай жасайды.
Children have to be socialised into learning acceptable staring behaviour. This is often difficult because children have different sensitivities to self esteem. Staring is also sometimes used as a technique of flirting with an object of affection. However, being stared at, especially for a prolonged amount of time or very frequently by one person in particular, can cause discomfort to those subjected to it. Jean Paul Sartre discusses "The look" in Being and Nothingness, in which the appearance of someone else creates a situation in which a person's subjectivity is transformed without their consent.
Психологиялық зерттеу
Қарап тұру әрекеті – назарды шоғырландыруды білдіреді, онда қаралатын нысан объективтендіріледі. Бұл скопофилия табиғаты туралы психоаналитикалық зерттеулердің тақырыбы болды, содан кейін феминистік ойдың кейбір аспекттері дамыды (фильм, фотография және воейеризм қараңыз). Қарастыру ұғымы парадоксалды түрде қараушының өзін субъект ретінде құруына да қатыстырады. Сартр адамның тек ұятты ісін басқа біреу көрген кезде ғана ұялу сезіміне келетінімен қызығушылық танытты (Қарау туралы қараңыз).
The act of staring implies a visual focus, where the subject of the gaze is objectified. This has been the subject of psychoanalytical studies on the nature of scopophilia, with a subsequent development in some aspects of feminist thought (see film, photography and voyeurism). Paradoxically, the notion of staring also implicates the looker in constructing themselves as a subject. Sartre was interested in the individual experiencing shame only when they perceive that their shameful act is being witnessed by another (see The look).
Қарап тұру байқауы
Қарап-қарап ойнау – екі адамның қарсыласынан ұзақ уақытқа қарайтын ойын. Ойын бір қатысушының көзді жұмсауымен аяқталады. Ойынның танымал түрі бар, онда қатысушылар күлмеуі керек, бұл физикалық және психологиялық қиындық тудырады. Басқа түрлері көбінесе осы екі негізгі мақсатқа негізделген, кейбіреулері қарсыласты жеңіске жеткізу үшін алаңдататын әрекеттерді агрессивті түрде қолдануға рұқсат береді, ал басқалары тек қараудан басқа кез келген әрекетті тыйымдайды. Тағы бір, сирек кездесетін, және кейбірлер бұған спорттық емес көзқараспен қарайды, ол "құпия шабуыл" ережелері деп аталады, онда бір қатысушы қарсыласы білмей тұрып, ойынды бастайды. Көзбен байланысқаннан кейін, қарап-қарап ойнау басталады және қалыпты ережелер бойынша жүргізіледі. Ойын қарсыластың қатысқанын сезбеуі үшін де өткізілуі мүмкін. "Қарап-қарау" (Stare out) байқаулары BBC телеарнасының сюрреалистік комедиялық скетч-шоуының бірінші сериясында анимациялық түрінде көрсетілді. Анимация теледидардағы спорттық жарыстарды паш етіп, әлемдік шахмат чемпионаттары, крикет, бокс және футбол әлем чемпионаты сияқты жарыстардан шабыттанған, аса қызығушылық тудыратын түсіндірмелер берді. Скетчтер әлемдік "Қарап-қарау" чемпионатының финалында өтеді, бұл бүкіл әлемде көрсетілетін жаһандық оқиға ретінде сипатталады. Cartoon Network анимациялық комедиялық сериалы Regular Show-дың екінші маусымының төртінші эпизодында басты жаман кейіпкер "Пипс" (үлкен, қозғалатын көз) қарап-қарап ойнау байқауында жеңіліске ұшырайды.
A staring contest is a game in which two people attempt to stare at each other for a longer period of time than their opponent can. The game ends when one participant blinks. There is a popular variation of the game in which the participants must also not smile, creating a physical as well as a psychological challenge. Most other variations revolve chiefly around either of these two core objectives, with some allowing the aggressive use of distracting actions to force an opponent into defeat, while others prohibit virtually any action but staring. Another, granted uncommon, and is considered by some unsportsman like, is called the 'ambush' ruleset, where one participant begins the contest without the opponent initially being aware of it. As soon as eye contact is made, the staring contest has begun, and proceeds according to regular conventions. The contest is allowed to pass without the opponent being aware they were involved. Staring contests ('Stare out') were featured as an animation in the first series of surreal BBC television comedy sketch show Big Train (aired in 1998). The animation satirised televised sporting events coverage and its over excited commentary, inspired by events such as the World Chess Championship, cricket, boxing and the football World Cup. The sketches are set during the World Stare out Championship Finals, a staring match which is described as a global event broadcast all over the world. In season two, episode four of the Cartoon Network animated sitcom Regular Show, the main villain, "Peeps" (who is a large floating eyeball), is defeated by losing a staring contest.