Кіріспе

Нидерландтағы теңіз порты

Ротердам порты қазір 42 километрден астам қашықтықты алып жатыр. Ол қала орталығындағы тарихи порт аймағынан, оның ішінде Дельфшавеннен; Маашавен/Райнхавен/Фейеноорд кешенінен; Nieuw Mathenesse айналасындағы порттардан; Ваальхавеннен; Вонделингенплаттан; Эемхавеннен; Ботлек пен Каландканал, Nieuwe Waterweg және Scheur (соңғы екеуі Nieuwe Maas-тың жалғасы) бойында орналасқан Europoort-тан; және Солтүстік теңізге қарай созылған Maasvlakte аймағынан тұрады. Ротердам порты Рейн-Маас-Схельда дельтасының ортасында орналасқан. Ротердамның шекарасында Ротердамның басқаруымен жұмыс істейтін жеке компаниялар басқаратын бес порт концессиясы (порт) бар. Ротердам бес бөлек порт аймағынан және үш тарату паркінен тұрады, олар Еуропа құрлығындағы 500 миллионнан астам тұтынушыға қызмет көрсететін ішкі аймақтың қажеттіліктерін қамтамасыз етеді.

Nieuwe Waterweg (Жаңа Су жолы)

XIX ғасырдың бірінші жартысында порттық қызмет орталықтан батысқа қарай, Солтүстік теңіз жаққа жылжыды. Солтүстік теңізбен байланысты жақсарту мақсатында Рейн және Мез өзендерін теңізге қосатын үлкен канал – Nieuwe Waterweg ("Жаңа су жолы") жобаланды. Питер Каланд жобалаған Nieuwe Waterweg-тің бір бөлігі қазылып, содан кейін судың табиғи ағысымен каналдың түбі одан әрі тереңдетілуі тиіс еді. Бірақ, соңында соңғы бөлігі де қолмен қазылуға тура келді. Дегенмен, Роттердам осы кезден бастап теңіз бен порт аймақтары арасында жеткілікті тереңдікте тікелей байланысқа ие болды. Nieuwe Waterweg содан бері бірнеше рет тереңдетілді. Ол 1872 жылы аяқталды және осы каналдың жағалауында түрлі өнеркәсіптік салалар дамыды.

Европорт пен Маасфлакт кеңейтулері

Жылдар бойы порт жаңа доктар мен порт бассейндерін салу арқылы теңізге қарай одан әрі дамыды. Роттердам портының аумағы Nieuwe Waterweg сағасы бойындағы Europoort (Еуропаға қақпа) кешенінің құрылысы арқылы кеңейтілді. 1970 жылдары порт Ниуве Ватервег сағасының оңтүстік жағында теңізге қарай кеңейтілді, бұл Маасфлакте (Мейза жазығы) аяқталуымен жүзеге асты. Ол Солтүстік теңізде Голландияның Құйрығына жақын жерде салынды. Соңғы бес жылда өнеркәсіптік көкжиегі жағалаудың ашық жағдайларын пайдаланып, көптеген жел турбиналарының салынуымен өзгерді. Екінші Маасфлакте құрылысына 2004 жылы алғашқы саяси мақұлдау берілді, бірақ 2005 жылы Raad van State (Нидерланд Мемлекеттік кеңесі, заңнама және басқару мәселелері бойынша үкімет пен парламентке кеңес беретін орган) жоспарларда экологиялық мәселелер жеткілікті ескерілмегендіктен құрылысты тоқтатты. Алайда, 2006 жылдың 10 қазанында 2008 жылы құрылысты бастауға рұқсат алынды, алғашқы кеменің 2013 жылы тоқтауы жоспарланды.

Сипаттамалары

Роттердам порты үшін ең маңыздысы мұнай-химия өнеркәсібі және жалпы жүктерді тасымалдау операциялары. Порт Еуропа материгі мен әлемнің басқа аймақтары арасындағы көлемді және басқа да тауарлардың тасымалы үшін маңызды транзиттік пункт ретінде қызмет етеді. Роттердамнан тауарлар кемемен, өзен баржасымен, пойызбен немесе автомобильмен тасымалданады. 2000 жылдан бері Роттердамнан Германияға дейінгі жылдам жүк тасымалына арналған "Бетувероуте" теміржолының құрылысы жүргізілуде. Бұл теміржолдың Нидерланд бөлігі 2007 жылы пайдалануға берілді. Қаланың батысында ірі мұнай өңдеу зауыттары орналасқан. Маас және Рейн өзендері де пан-Еуропалық ішкі аймаққа қолайлы қол жеткізуді қамтамасыз етеді.

24 метрлік су ағысы

Порттың EECV тұғынының су ағыны 24 метрді (78 футты) құрайды. Бұл, толық жүктелген кезде, әлемдегі ең ірі көлемді жүк тасымалдайтын кемелердің бірі – темір кенін тасымалдайтын MS Berge Stahl кемесі үшін, 2011 жылы Қытайдағы Каофедианда жаңа терең су айлағы ашылғанға дейін, Бразилиядағы Понта-да-Мадейра терминалымен қатар, жалғыз екі қолжетімді тоқтау орнының бірі болды. Кеменің 23 метрлік (75 фут) су ағыны кеменің түбінен 1 метр (3 фут) ғана бос кеңістік қалдырады, сондықтан ол тек шектеулі толқын кезеңінде ғана тоқтауға болады. Мұндай кемелер Еурогеул су жолы арқылы жүзуге тиіс.

Контейнерлерді роботпен басқару

Портта контейнерлерді тиеу және үйіп-төсудің көп бөлігін автономды роботтық крандар мен компьютерлік басқарудағы шассилер (арбалар) жүзеге асырады. Порттағы екі ірі контейнер терминалын басқаратын Europe Container Terminals терминалдарды автоматтандыруды дамытуда алғашқы қадам жасады. Delta терминалында шассилер – немесе автоматты басқарылатын көліктер (AGV) – адамсыз және әрқайсысы бір контейнерді тасымалдайды. Шассилер терминалдың асфальт жабынына орнатылған магниттік желінің көмегімен терминал ішінде өздігінен бағыттанады. Контейнер AGV-ге тиелгеннен кейін, ол инфрақызыл "көздер" арқылы танылады және терминал ішіндегі белгіленген орнына жеткізіледі. Бұл терминал сондай-ақ "көлеңке терминалы" деп аталады. Адамсыз автоматтандырылған үйіп-төсу крандары (ASC) контейнерлерді AGV-ден / AGV-ге алып, оларды үйіп-төсу алаңында сақтайды. Жаңа Euromax терминалы бұл жобаның дамуының келесі қадамын іске асырады, ол құрлықтағы операциялар үшін көтергіштерді пайдалануды тоқтатуға мүмкіндік береді.

Ақылды технологиялар

Роттердам портының порт басқармасы порттың айналасындағы сенсорлардан деректерді жинау және өңдеу үшін "Заттар интернеті" (Internet of Things) деп аталатын бұлтты платформаны пайдаланады. 2019 жылдың мамыр айында порт Container 42 контейнерін екі жылдық дерек жинау миссиясына жіберді.

Бос тұрған порт аймақтарындағы қалаларды жаңарту

1892 жылы Леувхавен алғашқы музей қонақтарын күтті. Өнерді жақсы көретіндер Ван Гогтың алғашқы көрмелерінің бірін Леувхавендегі 74-ші үйдің көркемсурет галереясында тамашалай алатын. Сол кезде ешкім порттың өзі бір ғасырдан кейін музейге айналады деп ойламаған. 1979 жылы Теңіз мұражайы Леувхавенде «Буффель» мұражай кемесін ашты. Бұл кеме бұрын Голландия теңіз күштерінде қызмет еткен. 1983 жылдың 16 сәуірінде Леувхавеннің басында Теңіз мұражайы салынды. Ол 1986 жылы есігін ашты. Теңіз мұражайы (Хавенмюзей, 2014 жылдан бері Теңіз мұражайымен біріктірілді) порттың қалған бөлігін кемелермен толтырды. Леувхавен бүгінге дейін шағын ішкі су кемелері үшін басты порт болып табылады. Оуде-Хавен – Роттердамның ең көне порттарының бірі. Ол қаланың оңтүстік-шығысында, Роттердам Блаак станциясынан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. Бүгінде Оуде-Хавен – судағы террасалары бар кафелер мен мейрамханаларымен, әйгілі Кубусвонингенге, Ақ үйге және жақын орналасқан Теңізшілер мұражайына жақын орналасқан, түнгі өмірмен танымал және қызығушылық тудыратын аймақ. Роттердам қолданбалы ғылымдар университеті де жақын жерде орналасқан. Бұл дамудың ең маңызды жобасы – Коп ван Зюйд, бұл аймақ Жаңа Маас өзенінің оңтүстік жағалауында, қала орталығына тікелей қарама-қарсы орналасқан. 1940 жылы неміс бомбалауынан кейін бұл аймақ порт ретінде пайдаланылмады және соңынан келген онжылдықтарда тозығы жетті. 1993 жылы Холланд Америка желісінің (Nederlandsch Amerikaansche Stoomvaart Maatschappij) бұрынғы кеңсе ғимараты – Нью-Йорк қонақ үйі ашылды. 1996 жылы Эразмус көпірінің салынуымен қала Маас өзенінің екі жағалауын тікелей байланыстырды. Содан бері Луксор театры, бірнеше мұражайлар және кеңселер мен тұрғын үйлер сияқты көптеген қоғамдық ғимараттар салынды. 2020 жылдың наурыз айында Рейнхавен 2024 жылдан кейін ішінара толтырылып, тұрғын үйлер салуға және қалалық саябақ құруға пайдаланылатыны жарияланды. Содан кейін Постхумалаан биік тұрғын үйлермен қалалық бульварына айналады, ал Вильгельминаплейн мен Рейнхавен метро станциялары жаңартылады. Сонымен қатар, 2021 жылдың қыркүйегінде Антуан Платекадеде ашылған «Жүзбелі кеңсе Роттердам» (FOR) Ғаламдық бейімделу орталығына орналасқан. FOR құрамында сондай-ақ мейрамхана мен ашық бассейн бар. Бұл Роттердам климаттық бастамасы (RCI) аясында жүзеге асырылып жатқан жоба.

Әкімшілік

Роттердам порты Роттердам портының басқаруымен жұмыс істейді, ол бастапқыда Роттердам қаласының муниципалды органы болған, бірақ 2004 жылдың 1 қаңтарынан бастап Роттердам қаласы мен Нидерланд мемлекетінің бірлесіп меншігіндегі мемлекеттік корпорация болып табылады.

Су тасқынына қарсы кедергілер

Роттердам порты және оның төңірегіндегі аймақ Солтүстік теңізден келетін дауылды су көтерілісіне осал. Дельта жұмыстары жоспарының бір бөлігі ретінде, 1991 жылдан 1997 жылға дейін аймақты қорғау үшін Маесланткеринг су тасқынына қарсы бөгеті салынды. Бұл бөгет Nieuwe Waterweg жанындағы құрғақ докта әдетте жатқан екі алып қақпадан тұрады. NAP (орташа теңіз деңгейі) деңгейінен жоғары су тасқыны болжамдалғанда, бөгет қосылады. Құрғақ док сумен толтырылады, ал қақпалар білік бойынша айналып, кассиондар сияқты орналасып, орнына шөгеді. Су деңгейі қақпаларды ашуға жеткілікті төмендегенде, олар қайтадан докқа қайтарылады. Тағы бір бөгет – Хартелкеринг – Хартелканалда орналасқан.

Тұрақтылық

Роттердам порты 2050 жылға қарай шығарындылардан толық құтылуға ниеттеніп отыр. 2018 жылы Порт басқармасының бас директоры климатқа бейім кеме жүргізуді ынталандыру үшін 5 миллион еуролық бағдарламаны іске қосты.