Кіріспе

Француздық статистикалық аймақ

Париж агломерациясы – Францияның Париж қаласына және оны қоршаған қалашықтарға жұмыскерлердің бару-келу қозғалысын қамтитын статистикалық аймақ.

Шолу

2020 жылы Францияның ұлттық INSEE статистикалық бюросы бұрынғы "aire urbaine" (қалалық аймақ) терминінің орнына "aire d'attraction d'une ville" (функционалдық аймақ) ұғымын енгізді. Функционалдық аймақ – қалалық кластер және оны қоршаған тұрушылар аймағынан тұрады. Францияның INSEE ұлттық статистикалық бюросы 1996 жылдан бастап халықаралық демографиялық стандарттарға сәйкес келу үшін құрған және пайдаланған "aire urbaine" (сөзбе-сөз: "қалалық аймақ") қалалық өсу орталықтарының маңындағы қала маңындағы дамуды сипаттайтын статистикалық бірлік болды. 2011 жылы INSEE өзінің ең ірі "aire urbaine" аймақтарын "aires métropolitaines" (сөзбе-сөз: астаналық аймақтар) және "grandes aires urbaines" ("үлкен қалалық аймақтар") деп қайта жіктеді. Осы өзгерістен кейін Париж астаналық аймағы Франциядағы ең ірі аймаққа айналды. Францияда "Париж мегаполисі" термині демографиялық және статистикалық зерттеулермен шектеледі және, қазіргі таңдағы көрсеткіш бойынша, экономикалық статистикада қолданылмайды – осы мақсатта дәстүрлі әкімшілік бөлімшелер: коммуна, департамент және регион қолданылады, бірақ бұқаралық ақпарат құралдары Францияның ең ірі қалаларының сайлау тенденциялары туралы сөз қозғалғанда оны пайдаланады. 2010 жылы үкімет Францияның ең ірі қалалары – "метропольдерін" қауымдастықтар аралық бірлестік ретінде жұмыс істеуге шақырған заң қабылдады (бұл INSEE ұғымымен сипатталған), бірақ келесі жылы жауап келмегендіктен үкімет Францияның көптеген ірі қалалары үшін ынтымақтастықты міндетті етуге мәжбүр болды, ал Париж жеке зерттеу нысанына айналды. Осы соңғы бастама нәтижесінде "Métropole du Grand Paris" (ресми аударма: "Ұлы Париж мегаполисі") құрылды, бұл 2016 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген Парижге бағытталған қауымдастықтар аралық ынтымақтастық жобасы. Оның аумағы INSEE-нің "Париж мегаполисі" статистикалық аймағынан әлдеқайда кіші: оған Париж, оның іргелес үш департаменті (немесе "petite couronne") және одан тыс департаменттердегі бірнеше шекаралас коммуналар кіреді.

Ауқымы

2022 жылға қарай INSEE статистикасы бойынша Париждің метрополитен аймағы 1929 коммунаны қамтиды. Ол Париждің әкімшілік аймағы – Иль-де-Франс аймағынан әлдеқайда кеңірек, және Айне, Об, Эвр, Эвр-э-Луар, Луар, Марн, Уаз, Сен-Маритим және Йонн департаменттерінің бөліктерін қамтиды. 1999 жылғы халық санауы бойынша Париждің метрополитен аймағы Иль-де-Франс аймағынан сәл үлкен болды және 14 518 км² аумақта 11 174 743 тұрғыны болды. 2010 жылғы жаңарту бойынша Париждің қалалық аймағы 1751 коммунадан тұрды.