Кіріспе
Роалд Дальдың пародиялық өлеңдер жинағы «Revolting Rhymes» – британдық автор Роалд Дальдың 1982 жылғы өлеңдер жинағы. Алғашқыда «Roald Dahl's Revolting Rhymes» деген атпен жарық көрген бұл кітап – дәстүрлі халық ертегілерінің пародиасы, онда Даль алты белгілі ертегіні қайта қарастырып, оқиғалардың соңында күтпеген аяқтамаларды ұсынады, дәстүрлі «бақытты өмір» аяқтамаларының орнына.
Revolting Rhymes is a 1982 poetry collection by British author Roald Dahl. Originally published under the title Roald Dahl's Revolting Rhymes, it is a parody of traditional folk tales in verse, where Dahl gives a re interpretation of six well known fairy tales, featuring surprise endings in place of the traditional happily ever after finishes.
Мазмұны
Кітапта барлығы алты өлең бар, олардың әрқайсысы әкияттардың дәстүрлі нұсқасынан әзіл-қалжыңмен ауытқып кетеді. "Күңкеш" ертегісінде сюжет түпнұсқаға адал болып қалды, бірақ екі жаман қарындастың бірі күңкеш балада қалдырған аяқ киімін өзінің аяқ киімімен ауыстырады. Бірақ ханзада аяқ киімнің біреуіне дәл келетінін көргенде, оған үйленбей, тірідей басын кесіп тастайды. Ханзада екінші қарындасының да басын алып, күңкештің де басын кесуге асыққанда, күңкеш жақсы адамға үйленгісі келеді. Оның әжесі осы тілегін орындап, қарапайым, жай ғана джем жасайтын адамға үйлендіреді. "Джек пен бұршақ сабағында" бұршақ сабағының үстіне қарай алтын жапырақтар өседі. Джек анасы оны сол алтын жапырақтарды алу үшін жоғары көтерілуге жібереді, бірақ Джек алптың оны жеп қоямын деп қорқытқанын естіген соң, алтынды жинамай, төмен түседі. Кейін Джек анасы оның иісі қатты екенін айтып, өзі көтеріледі, бірақ алп оны жеп қояды. Еш қайтпай, Джек жуынып, сосын қайтадан көтеріліп, алтын жапырақтарды өзі жинайды, себебі алп енді оның иісін сезе алмайды, өйткені ол таза. Бай болған соң Джек күнде жуынуға бел буады. "Аққарлы мен жеті нан" ертегісі таныс түрде басталады, бірақ аңшы Аққарлыны өлтірмеуге келіскеннен кейін, ол жеті бұрынғы жокейдің (нанның) аспазы және қызметшісі болып жұмыс істейді. Бұл жокейлер ат жарыстарында құмар ойыншылар болғанымен, олар ерекше табысқа жете алмайды. Сондықтан Аққарлы оларға көмектесуге шешім қабылдап, сиқырлы айнаны ұрлап, жеті жокейді (және Аққарлыны) миллионер етеді, соның нәтижесінде "Құмар ойын - күнә емес, егер әрқашан жеңіске жетсең" деген ой айтылады. "Алтыншаш пен үш аю" өлеңі қалған өлеңдерден сәл өзгеше, себебі әңгіме дәстүрлі ертегіге сәйкес сақталады, бірақ баяндаушы Алтыншаш қаншалықты жаман екені туралы үнемі пікір білдіреді және ақылды адам аюлардың жағын таңдайтынын айтады (баяндаушы Аң анамен сөйлескендей етіп әңгімені баяндайды). Аяқтағаннан кейін баяндаушы үш аюдың қайта оралып, Алтыншашты жейтін аяқтауды қалап кетеді. "Қызылқалпақ пен қасқыр" ертегісінде, Қызылқалпақ туралы әңгімеден алынған, қасқыр әжесінің үйіне кіріп, оны жеп қояды, содан кейін Қызылқалпақты жеу үшін оның киімдерін киеді. Бірақ Қызылқалпақ қозғалмай, тыныш түрде іш киімінен пистолет алып, қасқырды атып өлтіреді ("Қыз күлімдейді / Оның қабағы қалтырайды / Ол пистолетті іш киімінен шығарады / Ол жаратылыстың басына бағыттап, БАМ! БАМ! БАМ! - оны өлтіреді") және одан қасқыр терісінен жасалған жаңа пальто алады. "Үш шошқа" ертегісінде қасқыр сабаннан және таяқтан жасалған үйлерді тез бұзып, алғашқы екі шошқаны жеп қояды. Үшінші кірпіштен жасалған үй тым берік, сондықтан қасқыр сол түні динамитпен қайтып келуге шешім қабылдайды. Бірақ үшінші шошқаның басқа жоспары бар, ол Қызылқалпақтан қасқырмен айналысуын сұрайды. Көзі өткір Қызылқалпақ қасқыр терісінен жасалған екінші пальто мен шошқа терісінен жасалған саяхат сөмкесіне ие болады.
Аудиокітап
Дальдың "Жаман өлеңдері" аудиокітабы жарық көрді, 6 әңгімені Тимоти Уэст пен Прунелла Скейлс кезектесіп оқыды; Уэст "Аққартай мен жеті нан" ("Қар ақ және жеті кәріз"), "Джек пен бұршақ сабағы", "Үш кішкентай шошқа" және "Күлірек" әңгімелерін, ал Скейлс "Қызыл қалпақ" және "Алтыншаш пен үш аю" әңгімелерін оқыды. Бұл нұсқада әңгімелердің айтылу реті өзгертілді, "Күлірек" бірінші емес, соңғы болып айтылды, "Джек пен бұршақ сабағы" "Аққартай" әңгімесінен кейін, ал "Алтыншаш" "Үш кішкентай шошқа" әңгімесінен кейін айтылды. Кейінірек шыққан нұсқасын шотланд актері Алан Камминг оқыды. Қазіргі аудиокітапты Стивен Манган, Тамсин Грейг және Мириам Маргольес оқып береді және ол кемінде 2014 жылдан бері қолжетімді.
Медиаға бейімделу
Abbey Home Entertainment 1990-шы жылдары Tempo Video желісінің бір бөлігі ретінде түпнұсқа бейне анимациясын (OVA) шығарды, онда Квентин Блейктің суреттерінің стилінде жасалған анимацияға қарсы Scales және West-тің аудио кітаптарының жазбаларымен айтылған барлық 6 әңгіме болды. 1996 жылы қайта шығарылған (PolyGram, кейін Universal) нұсқаларында Dawn French және Martin Clunes тиісті әңгімелерде дауыстауды қайта жазды. "Қызыл қалпақша мен қасқыр" өлеңі 1996 жылы BBC One арнасы үшін "Қызыл қалпақша" телефильміне бейімделді. Кітап 2016 жылы BBC One арнасы үшін екі бөлімді компьютерлік анимациялық телефильмге бейімделді. Ол 90-шы Академия сыйлықтарында "Үздік қысқаметражды анимациялық фильм" номинациясына ие болды.