Ұйықтаған Әйел: Еуропалық ертегісі

Кіріспе

Еуропалық "Ұйқыдағы сұлу" ертегісі (немесе Ағаштағы сұлулық; Dornröschen, немесе Кішкентай Брайар Розасы), ағылшын тілінде "Ормандағы ұйқыдағы сұлулық" деп те аталады, жаман әулие қарғысымен жүз жыл ұйықтаған, содан кейін әсем ханзаданың оятуымен аяқталатын ханшайым туралы ертегі. Жақсы әулие ханшайым оянғанда жалғыздықтан қорқатынын білгендіктен, оның таяғын қолданып, сарайдағы және орманның барлық тірі жандарын ұйықтатып, ханшайым оянғанда олар да оянады. Бұл әңгіменің ең ерте нұсқасы 1330-1344 жылдар аралығында жазылған "Персефорест" повесінде кездеседі. Тағы бір нұсқасы – Frayre de Joy e Sor de Paser поэмасы. Джанбатиста Базиле 1634-1636 жылдары, өлімінен кейін жарық көрген "Пентамерон" жинағы үшін "Күн, Ай және Талия" атты әңгіме жазды, ал оны 1697 жылы Шарль Перро "Histoires ou contes du temps passé" жинағында бейімдеді. Гримм ағайындылары жинаған нұсқа Перро нұсқасынан ауызша жеткен, сонымен қатар тікенді роза тоғдары мен қарғыс сияқты өзіндік ерекшеліктерді де қамтиды. Әрне-Томпсон ертегілерді жіктеу жүйесінде "Ұйқыдағы сұлулық" 410 типке жатады: ол сиқырлы түрде ұйықтап, кейін оянып, сиқырды кері қайтаратын ханшайымды қамтиды. Бұл ертегі тарих бойында көптеген рет бейімделді және қазіргі заманғы әңгімешілермен әртүрлі медиада қайта айтылды.

Шығу тегі

Ертедегі ертегіге қосқан үлесіне ортағасырлық сарай романсы "Персефорест" кіреді. Бұл ертегіде Зеландин есімді ханшайым Тройлус есімді еркекке ғашық болады. Оның әкесі оны өзіне лайық екенін дәлелдеу үшін міндеттер орындауға жібереді, ал ол кеткен кезде Зеландин сиқырлы ұйқыға кетеді. Тройлус оны тауып, ұйықтағанда оны зорлайды. Олар бала көтереді, ал бала дүниеге келгенде, оның саусағынан ұйықтататын зығырды алады. Ол Тройлустың өзіне қалдырған сақинасынан оның баласының әкесі екенін түсінеді, ал Тройлус кейін оған үйленуге оралады. Тағы бір ертерек әдеби көзі – провансальдық өлеңмен жазылған роман.

"Ұйқыдағы сұлудың" екінші бөлігі, онда ханшайым мен оның балалары өлтіруге айналып, бірақ жасырынып құтылады, Брабанттың Женевьевасынан әсерленген болуы мүмкін. Одан да ертерек әсерлер Вулсунга сагасындағы ұйықтаған Бринхильд туралы әңгімеден және ерте христиан агиографиялық дәстүрлеріндегі қасиетті әйел-шехидтердің қиындықтарынан туындайды. Бұл ерте нұсқалардан кейін, ертегі алғаш рет 1575-1632 жылдары өмір сүрген итальяндық ақын Джанбатиста Базиле жариялады.

Сюжет

Бұл ертегіде бір ханшайымның ата-анасына зұлым бір фея олардың қызы белгілі бір затқа саусағын тигізген кезде өлетінін айтады. Базиль нұсқасында ханшайым саусағын зығырдың бір бөлігіне шаншып алады. Перро мен Гримм ағайындарының нұсқаларында бұл зат - өрілгіш. Ата-анасы қызын қорғау ниетімен осы заттардың барлығынан құтылады, бірақ болжам айтылғандай болады. Өлудің орнына, ханшайым терең ұйқыға кетеді. Біраз уақыттан соң оны ханзада тауып оятады. Джанбаттиста Базильдің «Ұйқыдағы сұлу қыз, Күн, Ай және Талия» нұсқасында, ұйықтап жатқан Талия ханшайымы саусағына зығыр сынығы кіргеннен кейін терең ұйқыға кетеді. Оны сарайында саяхаттап жүрген король табады, ол оны төсекке жатқызып, «махаббаттың алғашқы жемісін жинайды». Ол оны сонда тастап кетеді, ал кейін ол егіздерді есінен танбай босандырады. Мария Татардың айтуынша, оқиғаның екінші бөлімі де бар, онда олардың одағынан кейін туған қиындықтар туралы айтылады. Кейбір фольклоршылар екі бөлімнің бастапқыда бөлек ертегілер болғанын айтады. Екінші бөлім ханзада мен ханшайым балалары болғаннан кейін басталады. Оқиға барысында ханшайым мен оның балалары ханзаданың өміріндегі тағы бір әйелмен танысады. Бұл әйел ханзаданың жаңа отбасына риза болмайды және балаларды өлтіріп, кешкі асқа дайындау үшін аспазды шақырады. Аспаз оның бұйрығын орындамай, балаларды жасырып, олардың орнына мал етін ұсынады. Содан кейін ол аспазға ханшайымды өлтіруді бұйырады. Бұл орын алуға үлкермес бұрын, әйелдің шын беті ханзадаға ашылады, содан кейін ол ханшайымға жоспарлаған жазаға ұшырайды. Ханшайым, ханзада және олардың балалары мәңгілікке бақытты өмір сүреді.

Базильдің баяндамасы

Джанбаттиста Базильдің "Ұйқыдағы сұлу, Күн, Ай және Талия" атты қараңғы нұсқасында ұйқыдағы сұлудың аты Талия. Ұлы лорд болған әкесі Талияның болашағын болжау үшін ақсақалдар мен жұлдыз білушілерден сұрағаннан кейін, Талияның зығыр тікенінен қауіп көруі мүмкін екенін біледі. Талия есейгенде, терезесінен сыртында ине тігумен айналысып отырған қарт әйелді көреді. Айналып жатқан тігіштің көрінісіне қызыққан Талия әйелді үйге шақырып, зығырды созу үшін оның қолынан тігішті алып алады. Қайғылысы, зығыр тікені оның тырнағының астына кіріп, ол жерге құлайды; алайда, кейін бұл ұзақ, терең ұйқы екені белгілі болады. Талия терең ұйқыға кеткеннен кейін, ол мамық таққа отырғызылады, ал әкесі, оның өлімі деп ойлаған қайғысын жеңу үшін есіктерді жауып, үйді мәңгілікке тастап кетеді. Бір күні патша жолмен келе жатқанда, оның сұңқары үйге ұшып кіреді. Патша біреудің кіргізіп беруіне үміттеніп, есікті қағып алады, бірақ ешкім жауап бермейді, сондықтан ол баспалдақпен көтерілуге шешім қабылдайды. Ол Талияны тірі, бірақ есінен танып табады және "махаббаттың алғашқы жемісін жинайды". Содан кейін ол оны төсекте қалдырып, өз патшалығына қайтады. Талия есінен таныса да, егіздерді дүниеге әкеледі, олардың бірі оның саусағын сорып отырады. Талия оянады, себебі егіз Талияның саусағына сіңген зығыр тікенін сорып алды. Ол оянып, өзінің ана екендігін және өзіне не болғанын білмейтінін біледі. Бір күні патша Талияны қайтадан көруді шешті. Ол сарайға оралып, оның оянып, егіздердің анасы екенін көреді. Ол өзінің кім екенін, не болғанын айтады, содан кейін олар бір-біріне жақын болады. Бірнеше күннен кейін патша өзінің патшалығына оралуға мәжбүр болады, бірақ Талияға оны өз патшалығына алып кетуге оралатындығын уәде етеді. Патшалыққа қайтып келгенде, әйелі оның ұйқыда "Талия, Күн және Ай" деп айтқанын естиді. Ол патшаның хатшысына пара беріп, оған не болып жатқанын айту үшін қорқытады. Патшайым шындықты білгеннен кейін, ол өзін патшамын деп таныстырып, Талияға хат жазып, егіздерді жіберуін сұрайды, өйткені ол оларды көргісі келеді. Талия өзінің егіздерін "патшаға" жібереді, ал патшайым аспазға егіздерді өлтіріп, солардан тағам жасауға бұйырады. Ол патшаның балаларын тамақтандырмақшы, бірақ оның орнына аспаз егіздерді әйеліне алып барып, жасырады. Содан кейін екі қозыны пісіріп, оларды егіздер сияқты ұсынады. Патша тамақтың қаншалықты жақсы екенін айтқан сайын, патшайым: "Же, же, сен өзіңнің етіңді жеп отырсың", - деп жауап береді. Кейіннен патша Талияны патшалыққа шақырып, оны тірідей өртеп жібермек болады, бірақ патша келіп, балалары мен Талияның не болып жатқанын біледі. Содан кейін ол әйелі мен өзіне опасыздық жасағандарды өртеп жіберуді бұйырады. Аспазшы патшайымның айтқанын орындамағандықтан, патша оған балаларының өмірін сақтағаны үшін алғыс білдіріп, сыйлық береді. Әңгіме Талияға үйленіп, бақытты өмір сүрген патшамен аяқталады. Олардың нұсқасы ханзада ұйықтап жатқан сұлуды (Розамунд деп аталады) өбіп ояту үшін келгенде аяқталады және Базиль мен Перро нұсқаларында кездесетін екінші бөлікті қамтымайды. Ағайындар бұл әңгімені Перро нұсқасынан алынған деп қабылдамақ болды, бірақ Бринхильд ертегісінің болуы оны шынайы неміс ертегісі ретінде қосуға көндірді. Олардың шешімі ерекше болды, өйткені Тевтон мифтерінің ешқайсысында, яғни Поэтикалық және прозалық Эдда немесе Вольсунга сагасында, олардың ұйықтаған адамдары өбіп оянған жоқ, бұл факт Якоб Гримм неміс мифологиясы туралы энциклопедиялық том жазған кезден бастап білген болар еді. Оның нұсқасы - ертегідегі неміс тіліндегі жалғыз нұсқасы, ал Перроның ықпалы айқын. Гримм ағайындарының түпнұсқа нұсқасында, феялардың орнына ақылды әйелдер болады. Гримм ағайындары да өздерінің ертегілерінің алғашқы басылымына "Зұлым қайын ана" деген үзінді ертегісін енгізді. Бұл оқиға екі баланың үйленген анасы және оны және балаларды жеуге тырысатын қайын анасымен басталады. Басты кейіпкер тағамға жануарды қосуды ұсынады, ал оқиға оның балаларының жылап, қайын анасының назарын аудармай қоймайтынын айтып аяқталады. Француз ықпалын көрсететін көптеген неміс ертегілері сияқты, ол кейінгі басылымдарда пайда болған жоқ.

In Giambattista Basile's dark version of Sleeping Beauty, Sun, Moon, and Talia, the sleeping beauty is named Talia. By asking wise men and astrologers to predict her future after her birth, her father, who is a great Lord, learns that Talia will be in danger from a splinter of flax. Talia, now grown, sees an old woman spinning outside her window. Intrigued by the sight of the twirling spindle, Talia invites the woman over and takes the distaff from her hand to stretch the flax. Tragically, the splinter of flax gets embedded under her nail, and she falls dead to the ground; however, it is later learned that it is a long, deep sleep. After Talia falls into deep sleep, she is seated on a velvet throne and her father, to forget his misery of what he thinks is her death, closes the doors and abandons the house forever. One day, while a king is walking by, one of his falcons flies into the house. The king knocks, hoping to be let in by someone, but no one answers, and he decides to climb in with a ladder. He finds Talia alive but unconscious, and " gathers the first fruits of love." Afterwards, he leaves her in the bed and goes back to his kingdom. Though Talia is unconscious, she gives birth to twinsone of whom keeps sucking her fingers. Talia awakens because the twin has sucked out the flax that was stuck deep in Talia's finger. When she wakes up, she discovers that she is a mother and has no idea what happened to her. One day, the king decides he wants to go see Talia again. He goes back to the palace to find her awake and a mother to his twins. He informs her of who he is, what has happened, and they end up bonding. After a few days, the king has to leave to go back to his realm, but promises Talia that he will return to take her to his kingdom. When he arrives back in his kingdom, his wife hears him saying "Talia, Sun, and Moon" in his sleep. She bribes and threatens the king's secretary to tell her what is going on. After the queen learns the truth, she pretends she is the king and writes to Talia asking her to send the twins because he wants to see them. Talia sends her twins to the "king" and the queen tells the cook to kill the twins and make dishes out of them. She wants to feed the king his children; instead, the cook takes the twins to his wife and hides them. He then cooks two lambs and serves them as if they were the twins. Every time the king mentions how good the food is, the queen replies, "Eat, eat, you are eating of your own." Later, the queen invites Talia to the kingdom and is going to burn her alive, but the king appears and finds out what's going on with his children and Talia. He then orders that his wife be burned along with those who betrayed him. Since the cook actually did not obey the queen, the king thanks the cook for saving his children by giving him rewards. The story ends with the king marrying Talia and living happily ever after. Their version ends when the prince arrives to wake Sleeping Beauty (named Rosamund) with a kiss and does not include the part two as found in Basile's and Perrault's versions. The brothers considered rejecting the story on the grounds that it was derived from Perrault's version, but the presence of the Brynhild tale convinced them to include it as an authentically German tale. Their decision was notable because in none of the Teutonic myths, meaning the Poetic and Prose Eddas or Volsunga Saga, are their sleepers awakened with a kiss, a fact Jacob Grimm would have known since he wrote an encyclopedic volume on German mythology. His version is the only known German variant of the tale, and Perrault's influence is almost certain. In the original Brothers Grimm's version, the fairies are instead wise women. The Brothers Grimm also included, in the first edition of their tales, a fragmentary fairy tale, "The Evil Mother in law". This story begins with the heroine, a married mother of two children, and her mother in law, who attempts to eat her and the children. The heroine suggests an animal be substituted in the dish, and the story ends with the heroine's worry that she cannot keep her children from crying and getting the mother in law's attention. Like many German tales showing French influence, it appeared in no subsequent edition.

Түсіндірме

Мария Татардың айтуынша, "Ұйқыдағы сұлу" ертегісі қазіргі феминисттер тарапынан сынға ұшырады, олар басты кейіпкердің өздігінен әрекет ете алмайтынын және оның бейқызметтілігін қорлау деп санайды; кейбір феминисттер тіпті осы әңгімені айтуды тоқтатуға шақырып отыр. Дисней "Золушка" мен "Ұйқыдағы сұлу" принцессаларын "наивті және икемді" кейіпкерлер ретінде бейнелегені үшін сындарға ұшырады. Time Out принцессаны " нәзік" және "бос сөзді" кейіпкер деп сипаттады. Jezebel журналынан Соня Сарайя бұл пікірді қолдап, принцессада "қызықты қасиеттердің" жоқтығын сынады және оны Диснейдің ең феминистік емес принцессасы деп бағалады. Сонымен қатар, Bustle журналы да принцессаны Диснейдің ең феминистік емес принцессасы деп атады, автор Челси Майз былай деді: "Аврора фильмнің үштен екі бөлігін ұйықтап өтеді. Аврораның мүлдем өздігінен әрекет етуге қабілеті жоқ және әйелдердің прогресіне елеулі үлес қоспайды". Tor.com сайтынан Ли Батлер бұл кейіпкерді қорғап, былай деп жазды: "Егер Аврора "Ұйқыдағы сұлу" ертегісіндегі жалғыз әйел кейіпкер болса, оның сырлы болуы ашуға тиер еді, бірақ феялар мен Малефисенттің болуы оған барлық әйелдер туралы түбінен сезілмейтін мәлімдеме жасамай, өзінің болмысын сақтауға мүмкіндік береді". Сол сияқты, Refinery29 принцесса Аврораны төртінші ең феминистік Дисней принцессасы деп атады, себебі "оның тәтелері оны әйелдердің билік ететін ортада тәрбиеледі". Дисней тауарларында жиі көрсетілгеніне қарамастан, "Аврора көбінесе ұмытылатын принцессаға айналды" және оның танымалдығы Золушка мен Аққуға қарағанда әлсіз. Он тоғызыншы ғасырдағы күн мифологиясы мектебінің берген ғарыштық түсіндірмесінің мысалы Джон Фискенің "Мифтер және миф жасаушылар" кітабында келтірілген: "Қысты жиі тікен немесе өткір құрал ретінде бейнелеудің себебін түсіну мүмкін, алайда ол аз түсінікті: Сигурдті тікен шалады, ал Бальдерді - мислдің өткір бұтағымен; ал "Ұйқыдағы сұлу" мифінде жер анасы ораудың ұшымен шағылғанда ұзақ қысқы ұйқыға кетеді. Оның ғарыштық сарайында барлығы мұзды тыныштықта тоңған, тек суыққа қарсы тұратын лоза ғана өседі, ал алтын шашты күн құдайының сүйісімен өмір мен белсенділік қайта оянады".

According to Maria Tatar, the Sleeping Beauty tale has been disparaged by modern day feminists who consider the protagonist to have no agency and find her passivity to be offensive; some feminists have even argued for people to stop telling the story altogether. Disney has received criticism for depicting both Cinderella and the Sleeping Beauty princess as "naïve and malleable" characters. Time Out dismissed the princess as a "delicate" and "vapid" character. Sonia Saraiya of Jezebel echoed this sentiment, criticizing the princess for lacking "interesting qualities", where she also ranked her as Disney's least feminist princess. Similarly, Bustle also ranked the princess as the least feminist Disney Princess, with author Chelsea Mize expounding, "Aurora literally sleeps for like three quarters of the movie Aurora just straight up has no agency, and really isn't doing much in the way of feminine progress." Leigh Butler of Tor. com went on to defend the character writing, "Aurora’s cipher ness in Sleeping Beauty would be infuriating if she were the only female character in it, but the presence of the Fairies and Maleficent allow her to be what she is without it being a subconscious statement on what all women are." Similarly, Refinery29 ranked Princess Aurora the fourth most feminist Disney Princess because, "Her aunts have essentially raised her in a place where women run the game." Despite being featured prominently in Disney merchandise, "Aurora has become an oft forgotten princess", and her popularity pales in comparison to those of Cinderella and Snow White. An example of the cosmic interpretation of the tale given by the nineteenth century solar mythologist school appears in John Fiske's Myths and Myth Makers: “It is perhaps less obvious that winter should be so frequently symbolized as a thorn or sharp instrument Sigurd is slain by a thorn, and Balder by a sharp sprig of mistletoe; and in the myth of the Sleeping Beauty, the earth goddess sinks into her long winter sleep when pricked by the point of the spindle. In her cosmic palace, all is locked in icy repose, naught thriving save the ivy which defies the cold, until the kiss of the golden haired sun god reawakens life and activity.”

Медиа

"Ұйқыдағы сұлу" ертегісі көптеген қиял-ғажайып әңгімелердің қайта жазылуына себеп болды. Мысалдардың кейбіреуі төменде көрсетілген:

Кино және теледидардағы

La belle au Bois Dormant (1902), француздық үнсіз фильмінің режиссерлері Люсьен Нонгуэ және Фердинанд Зекка. La Belle au bois dormant (1908), француздық үнсіз фильмінің режиссерлері Люсьен Нонгуэ және Альберт Капеллани. Dornröschen (1917), Пол Лени режиссерлік еткен неміс үнсіз фильмі. Dornröschen (1929), Дороти Дуглас режиссерлік еткен неміс үнсіз фильмі. Dornröschen (1936) - Альф Зенгерлинг режиссерлік еткен неміс фильмі. Ұйқыдағы ханшайым (1939) - Уолтер Ланц Продакшнның қысқа анимациялық фильмі. «Өлімге білім беру» (Education for Death) атты пропагандалық мультфильмнің бір көрінісінде еркін бейімделуін көруге болады, онда Ұйқылы сұлулық - нацистік Германияны бейнелейтін валькирия, ал ханзаданың орнына иелері қарулы Фюрер Адольф Гитлер келеді. Қысқаметражды фильмде Рихард Вагнердің «Зигфрид» операсы пародияланған. Принцесса Русунен (1949) - Эдвин Лайн режиссерлік еткен фильм, 1912 жылы шыққан Эркки Мелартиннің музыкалық қосымшасымен қоса. Dornröschen (1955) - Фриц Геншоу режиссерлік еткен Батыс неміс фильмі. Ширли Темплдің әңгімелер кітабы (1958), Митчелл Лайзен режиссерлік еткен «Ұйқыдағы сұлу» эпизоды, Анна Хелм, Джудит Эвелин және Александр Скорби ойнады. Ұйқыдағы сұлу (1959), Чарльз Перро және ағайынды Гриммнің нұсқаларына негізделген Уолт Диснейдің анимациялық фильмі. Бұл фильмде Мэри Коста Аврора ханшайым, Ұйқыдағы сұлу және Элеонора Одли Малефисента рөлінде дауыстаған. Ұйқыдағы сұлу (Спящая красавица [Spjáščaja krasávica]) (1964), Киров балеті мен Ленфильм студиясы түсірген балеттің фильмдік нұсқасы, Ало Сизованың басты рөлі - Аврора ханшайым. Dornröschen (1971) - Уолтер Бек режиссерлік еткен Шығыс Германиядағы фильм. Отбасылық классика фестивалі (1972–73), «Ұйқыдағы сұлу» эпизоды, Rankin/Bass шығарған және Mushi Production анимациялаған. Some Call It Loving (сонымен қатар Sleeping Beauty) (1973) режиссері Джеймс Б. Харрис, Желмен Кинг, Кэрол Уайт, Тиза Фарроу және Ричард Прайор ойнаған, Джон Коллиердің қысқа әңгімесіне негізделген. Манга Секай Мукаси Банаси (1976–79), 10 минуттық бейімделу. Jak se budí princezny (1978) - Вацлав Ворличек режиссерлік жасаған чехословакиялық фильм. Әлемге танымал ертегілер сериясы (Sekai meisaku dōwa) (1975–83) 9 минуттық бейімделуді ұсынады, кейіннен My Favorite Fairy Tales американдық редакциясында қайта қолданылды. Faerie Tale Theatre (1983), «Ұйқыдағы сұлу» эпизоды, Джереми Каган режиссерлік еткен, Кристофер Рив, Бернадетт Питерс және Беверли Д'Анжело ойнады. Алтын сәлкеш және үш аю / Румпельстильцкин / Қызыл шапқын / Ұйқыдағы сұлулық (1984), Ли Мендельсонның фильмдік өндірісімен тікелей бейнеге түсірілген. 1986 жылы «Бруммкрейзель» эпизодында Куниберт (Ханс Йоахим Лешниц) өзінің достары Ахиммен (Йоахим Капс), Хопс және Мопспен бірге «Ұйқылы сұлу» әңгімесін орындауын талап етті. Ахим бірінші рет Ұйқыдағы сұлуды аптаның күндері туралы сабағына қосу арқылы келісім жасайды, содан кейін ол Кунибертке өз жолын табуға мүмкіндік береді; Хопс ханшайымды ойнады, Куниберт ханзаданы, Мопс зұлым қазынды ойнады және Ахим бұталарды ойнады. Sleeping Beauty (1987) - Дэвид Ирвинг режиссерлік жасаған тікелей теледидардағы музыкалық фильм. Гримм ертегілері классикасының (1987–89) сериясының бір бөлімі Принцесса Брайар Роузға арналған. «The Legend of Sleeping Brittany» (1989), «Алвин және Шыңғырман» сериалының әкиятқа негізделген бөлімі. Briar Rose or The Sleeping Beauty (1990) - Киачиро Кавамото режиссерлік жасаған жапондық/чехословакиялық stop motion анимациялық фитчер. Британниканың «Әлемнің айналасындағы аңыздар» (1990–91) жинағында әңгіменің үш нұсқасы бар. Sleeping Beauty (1991), American Film Investment Corporation компаниясы шығарған тікелей бейне анимациялық фитчер. World Fairy Tale Series (Anime sekai no dōwa) (1995), Toei Animation шығарған аниме теледидар антологиясы, жарты сағатқа бейімделген. Sleeping Beauty (1995) - Jetlag Productions компаниясының жапондық-америкалық анимациялық фильмі. «Волки, ведьмы и гиганты» (1995–99), «Сыңғыр сұлу» эпизоды, 1-ші маусым, 12-ші эпизод. Happily Ever After: Fairy Tales for Every Child (1995), «Sleeping Beauty» эпизоды, классикалық оқиға испандық актерлермен айтылады, Розитаны Эвелина ұзақ ұйқыға түсіріп, кейін принц Луис оятып алады. Ұйқыдағы сұлу қыз туралы аңыз (La leggenda della bella addormentata) (1998), Mondo tv таратқан 26 эпизодтан тұратын итальяндық телесериал. Үштік (Les tres bessones / Las tres mellizas) (1997–2003), каталондық анимациялық сериал, 1-ші маусымның 19-шы бөлімі. Симсала Гримм (1999–2010), 2-ші маусымның 9-шы бөлімі. Bellas durmientes (Уйқыдағы сұлулар) (2001), Элой Лозано режиссерлік еткен, Кавабата романынан алынған. Hello Kitty's Animation Theater (2001) фильмінде 16 минуттық бейімделу бар. Shrek the third (2007) - Крис Миллер режиссерлік еткен Dreamworks анимациялық фильмі. Dornröschen (2009) - Оливер Дикман режиссерлік еткен, Лотте Флак, Франсуа Госке және Ханнелор Элснердің қатысуымен түсірілген телефильм. La belle endormie (The Sleeping Beauty) (2010), Кэтрин Бре...

La belle au Bois Dormant (1902), a French silent film directed by Lucien Nonguet and Ferdinand Zecca. La Belle au bois dormant (1908), a French silent film directed by Lucien Nonguet and Albert Capellani. Dornröschen (1917), a German silent film directed by Paul Leni. Dornröschen (1929), a German silent film directed by Dorothy Douglas. Dornröschen (1936), a German film directed by Alf Zengerling. The Sleeping Princess (1939), a Walter Lantz Productions animated short parodying the original fairy tale. A loose adaptation can be seen in a scene from the propaganda cartoon Education for Death, where Sleeping Beauty is a valkyrie representing Nazi Germany, and where the prince is replaced with Fuehrer Adolf Hitler in knights' armor. The short also parodies Richard Wagner's opera Siegfried. Prinsessa Ruusunen (1949), a Finnish film directed by Edvin Laine and scored with Erkki Melartin's incidental music from 1912. Dornröschen (1955), a West German film directed by Fritz Genschow. Shirley Temple's Storybook (1958), episode The Sleeping Beauty, directed by Mitchell Leisen and starring Anne Helm, Judith Evelyn and Alexander Scourby. Sleeping Beauty (1959), a Walt Disney animated film based on both Charles Perrault and the Brothers Grimm's versions. Featuring the original voices of Mary Costa as Princess Aurora, the Sleeping Beauty and Eleanor Audley as Maleficent. Sleeping Beauty (Спящая красавица [Spjáščaja krasávica]) (1964), a filmed version of the ballet produced by the Kirov Ballet along with Lenfilm studios, starring Alla Sizova as Princess Aurora. Dornröschen (1971), an East German film directed by Walter Beck. Festival of Family Classics (1972–73), episode Sleeping Beauty, produced by Rankin/Bass and animated by Mushi Production. Some Call It Loving (also known as Sleeping Beauty) (1973), directed by James B. Harris and starring Zalman King, Carol White, Tisa Farrow, and Richard Pryor, based on a short story by John Collier. Manga Sekai Mukashi Banashi (1976–79), 10 minute adaptation. Jak se budí princezny (1978), a Czechoslovakian film directed by Václav Vorlíček. World Famous Fairy Tale Series (Sekai meisaku dōwa) (1975–83) has a 9 minute adaptation, later reused in the U. S. edit of My Favorite Fairy Tales. Faerie Tale Theatre (1983), episode Sleeping Beauty, directed by Jeremy Kagan and starring Christopher Reeve, Bernadette Peters and Beverly D'Angelo. Goldilocks and the Three Bears/Rumpelstiltskin/Little Red Riding Hood/Sleeping Beauty (1984), direct to video featurette by Lee Mendelson Film Productions. A 1986 episode of Brummkreisel had Kunibert (Hans Joachim Leschnitz) demanding that he and his friends Achim (Joachim Kaps), Hops and Mops enact the story of Sleeping Beauty. Achim first compromises by incorporating Sleeping Beauty into his lesson about days of the week, and then finally he allows Kunibert to have his way; Hops played the princess, Kunibert played the prince, Mops played the wicked fairy and Achim played the brambles. Sleeping Beauty (1987), a direct to television musical film directed by David Irving. An episode of the series Grimm's Fairy Tale Classics (1987–89) is dedicated to Princess Briar Rose. The Legend of Sleeping Brittany (1989), an episode of Alvin & the Chipmunks based on the fairy tale. Briar Rose or The Sleeping Beauty (1990), a Japanese/Czechoslovakian stop motion animated featurette directed by Kihachiro Kawamoto. Britannica's Tales Around the World (1990–91), features three variations of the story. Sleeping Beauty (1991), a direct to video animated featurette produced by American Film Investment Corporation. World Fairy Tale Series (Anime sekai no dōwa) (1995), anime television anthology produced by Toei Animation, has half hour adaptation. Sleeping Beauty (1995), a Japanese American direct to video animated film by Jetlag Productions. Wolves, Witches and Giants (1995–99), episode Sleeping Beauty, season 1 episode 12. Happily Ever After: Fairy Tales for Every Child (1995), episode Sleeping Beauty, the classic story is told with a Hispanic cast, when Rosita is cast into a long sleep by Evelina, and later awakened by Prince Luis. The Legend of Sleeping Beauty (La leggenda della bella addormentata) (1998), an Italian television series of 26 episodes, distributed by Mondo tv. The Triplets (Les tres bessones/Las tres mellizas) (1997–2003), catalan animated series, season 1 episode 19. Simsala Grimm (1999–2010), episode 9 of season 2. Bellas durmientes (Sleeping Beauties) (2001), directed by Eloy Lozano, adapted from the Kawabata novel. Hello Kitty's Animation Theater (2001), features a 16 minute adaptation. Shrek the third (2007) a Dreamworks animated film, directed by Chris Miller. Dornröschen (2009), a German made for television film directed by Oliver Dieckmann starring Lotte Flack, François Goeske and Hannelore Elsner. La belle endormie (The Sleeping Beauty) (2010), a film by Catherine Breillat. Sleeping Beauty (2011), directed by Julia Leigh and starring Emily Browning, about a young girl who takes a sleeping potion and lets men have their way with her to earn extra money. Once Upon a Time (2011), an ABC TV show starring Sarah Bolger and Julian Morris. Sleeping Beauty (2014), a film by Rene Perez. Sleeping Beauty (2014), a film by Casper Van Dien. Maleficent (2014), a live action reimagining of the Walt Disney movie starring Angelina Jolie as Maleficent and Elle Fanning as Princess Aurora. Ever After High, episode Briar Beauty (2015), an animated Netflix series. The Curse of Sleeping Beauty (2016), an American horror film directed by Pearry Reginald Teo. Archie Campbell satirized the story with "Beeping Sleauty" in several Hee Haw television episodes. Maleficent: Mistress of Evil (2019), the sequel to Maleficent (2014). Avengers Grimm (2015) portrays an adult Sleeping Beauty with superpowers. Sleeping Beauty is a main character of the "Neverafter" season of the tabletop role playing game show Dimension 20. She is played by Siobhan Thompson. In this adaptation, she goes by the name Rosamund du Prix (2022–2023). Awakening Sleeping Beauty (2025), an upcoming horror re telling of the story set in The Twisted Childhood Universe, directed by Louisa Warren and starring Lora Hristova, Robbie Taylor and Charlotte Coleman as Princess Thalia, the Prince and Queen Primrose, respectively, along with Lila Lasso, Leah Glater, Sophie Rankin, Judy Tcherniak and Danielle Scott.

Музыка саласында

Ла Белль-о-Буа-Дорман (1825), Мишель Карафаның операсы. La belle au bois dormant (1829), төрт актілі балет, Евгений Скрибтің либреттосымен, Фердинанд Эрольдтың музыкасымен және Жан Луи Аумердің хореографиясымен. "Ұйқыдағы сұлу қыз" (1890), Чайковскийдің балеті. Дорнрёшен (1902), Энгельберт Хумпердинктың операсы. Pavane de la Belle au bois dormant (1910), Равельдің "Мама л'Ойе" шығармасының бірінші бөлімі. "The Sleeping Beauty" (1992), шведтік Tiamat тобының "Clouds" альбомындағы ән. Sleeping Beauty Wakes (2008), американдық GrooveLily музыкалық триосының альбомы. "Бұрын заманда бір ханшайым болған" – бұл балалар өлеңі немесе ойын, көбінесе шеңберде тұрып, қимылдармен орындалады, ол Ұйқыдағы сұлу қыздың оқиғасын қысқаша әнмен қайта баяндайды. Sleeping Beauty The Musical (2019), екі актілі мюзикл, Іан Керранның либреттосы мен ән сөздері, Саймон Хансон мен Питер Винттің музыкасы. Hex (2021) – Таня Рондердің либреттосы, Джим Фортунаның музыкасы және Руфус Норристің ән сөздері бар мюзикл, ол 2021 жылдың желтоқсанында Корольдік Ұлттық Театр сахнасында қойылды.

Видеоойындарда

Kingdom Hearts - бұл видеоойын, онда Малефисента – басты антагонисттердің бірі, ал Аврора – Диснейдің басқа ханшайымдарымен бірге Жүректің ханшайымы. Little Briar Rose (2019) – ағайынды Гриммдердің ертегі нұсқасына негізделген тапсыру және басу арқылы ойналатын ойын. SINoALICE (2017) – ұялы телефонға арналған Gacha ойыны, онда Ұйқышыл сұлу басты рөлдердің бірі ретінде бейнеленеді және оның тоқтаусыз ұйқыға құштарлығын көрсететін жеке қара сюжеттік желісі бар, сондай-ақ ойындағы басқа ертегі кейіпкерлерімен байланысты. Dark Parables видео ойындары сериясы бұл ертегіні өзінің алғашқы ойыны Curse of Briar Rose (2010) сюжеті ретінде бейімдеген.