Кіріспе

Осаму Дазайдың романы «Көшкен күн» (斜陽) – Осаму Дазайдың 1947 жылы алғаш рет жарық көрген жапондық романы. Роман Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы жылдары құлдырау мен дағдарысқа ұшыраған аристократиялық отбасының тағдырына арналған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жиырма тоғыз жасар Кадзуко, оның інісі Наоджи және олардың жесір анасы соғыстан кейінгі Токиода тұратын кедей аристократтар отбасының мүшелері. Кадзуко үйленген, бірақ ажырасып, өзі құрметтеген суретшімен некеден тыс қарым-қатынас жасағанын айтып, отбасылық үйге оралды. Ол күткен бала дүниеге келмей қалды. Оңтүстік Тынық мұхитында әскери қызмет атқарған Наоджи із-түзсіз жоғалды деп жарияланды. Кадзуко бір кезде жыланның жұмыртқасын, оны у жыланың жұмыртқасы деп ойлап, өртеп жібергенін есіне алады. Кейіннен ол әкесінің қайтыс болған кезде үйде көп жылан болғанын біледі, сондықтан ол және анасы жыландардан қорқады. Кадзуко мен анасы туысының көмегімен Идзу түбегіндегі ауылға көшіп келеді, ал ол оларды қамтамасыз ету үшін егіндікте жұмыс істей бастайды, өзін "қатаң мінезді әйелге" айналдырып жатқанын айтады. Бір күні Наоджи қайта оралады. Ол соғыстан бұрынғысынан да нашарлап, опиумға тәуелді болып қайтады. Ол анасы мен әпкесіне қатыгездікпен қарайды және уақытының көп бөлігін Токионың әдеби ортасында өткізеді, ол әскерге шақырылмас бұрын осы ортамен байланысты болған. Кадзуко Наоджидің "Ай гүлінің күнделігін" табады, онда ол адамдардың жоқ ізгіліктері мен жалғандығы туралы ашуланып жазады, сондай-ақ өзінің тәуелділігі мен жазушы және жеке тұлға ретіндегі күресі туралы жазады. Кадзуко ағасының ескі танысы және кеңесшісі, роман жазушы Уэхараға хат жазады, оны әлі үйленген кезде кездестірген. Ол оны жақсы көретінін және одан бала сүюге ниеттенгенін білдіреді, бірақ ол оның алкоголик екенін де біледі. Ол Роза Люксембургтің ағасының кітаптарынан тапқан кітабын оқығаннан кейін христиандық және марксистік идеяларға жиі сілтеме жасайды, ал хаттарды "М.С." деген атқа арнап, осы әріптерді "Менің Чеховым" және "Менің балам" деп түсіндіреді. Ол жауап бермейді. Осы уақыт аралығында анасының денсаулығы нашарлап, туберкулезге шалдығады. Кадзуко верандада қара жыланды көреді және әкесінің сол жыланның көз алдында қалай қайтыс болғанын еске алады. Көп ұзамай анасы қайтыс болады. Кейіннен Кадзуко Уэхарамен кездеседі, олардың алғашқы кездесуінен жылдар өткен соң. Содан кейін Наоджи өзіне-өзі қол жұмсайды, әпкесіне қалдырған хатында өзінің аристократиялық тегіне байланысты әлсіздік сезімін және жеке тұлғаны басып тастайтын барлық идеологияларды айыптайды. Әңгіме Кадзуконың Уэхараға жазған хатымен аяқталады. Ол жүкті екенін және баланы өзі тәрбиелегісі келетінін, ескі моральдан бас тартып, жаңа революциялық өмір салтын қабылдағысы келетінін жазады. Ол хатты тағы да Уэхараға "М.С." деп, бұл жолы "Менің комедиантым" деп түсіндіріп аяқтайды.

Жариялану тарихы

"Күннің батуы" алғаш рет 1947 жылдың шілдесі мен қазаны аралығында "Шинчо" журналында бөлім-бөлім жарияланып, содан кейін сол жылы кітап түрінде жарық көрді. 2024 жылдың наурызында "Таттл" баспасы Осаму Дазайдың "Күннің батуы: Манга нұсқасы" романының Кокко Кашивая суреттеген манга басылымын ағылшын тілінде шығарды.

Өмірбаян

Кадзуко кейіпкері жазушы және ақын Шизуко Отадан (1913–1982) үлгі алды, ол сол кезде үйленген Дазайдың сүйіктісі болған. Кадзуконың жазбаларының негізі оның күнделігі болды.

Мұра

Осамудың романы қазіргі уақытта оның ең белгілі туындысы саналады және алғаш жарық көрген кезде "күрт әсер етті" (Кин) деп бағаланады. Романның атауы сол кездегі жапон аристократиясының төмендеуімен аты шықты.