Кіріспе

Джеймс Ширс және Ұлдар – 1785 жылдан 1891 жылға дейін қызмет еткен лондондық мыс қорытушылар мен латунь шеберлерінің фирмасы болды. Фирманы Джеймс Ширс (шамамен 1750 – 1820) құрған, ал одан кейін оның екі ұлы Дэниел Тауэрс Ширс (1782–1860) және Джеймс Генри Ширс (1788–1855) және соңынан Уильям Ширс ісін жалғастырды.

Компанияның шығу тегі

Джеймс Ширс шамамен 1750 жылы Томас Ширстің (1709–1778) және Сара Тауэрстің (? – 1766) ұлы ретінде дүниеге келді. Ол 1750 жылдың 2 қыркүйегінде Суррей графтығындағы Окхэм қаласындағы Барлық Әулиелер шіркеуінде крещениеден өтті. Джеймс Ширс 1772 жылдың 16 маусымында Лондонның Крипплгейттен тыс жердегі Сент-Джайлс шіркеуінде Энн Питчерге үйленді. Оның 1820 жылдың 25 маусымында 70 жасында қайтыс болғаны туралы мәлімет 1820 жылдың 26 маусымындағы Morning Chronicle газетінде жарияланды. Ол шамамен 12 жасында, мүмкін, мыс шебері Уильям Гордың шеберханасында мыс саудасына қадам басқан. Гор алғаш рет 1768 жылы Лондондық анықтамалықтарда Fleet ditch (Флит-Маркеттің бұрынғы атауы) мекенжайымен тіркелді. 1770 жылы Уильям Гордың 67 Флит-Маркеттегі мекенжайы алғаш рет айтылды, бұл мекенжай компания кем дегенде 1822 жылға дейін сақталды. 1779 жылы Гор Джеймс Ширсті серіктес етіп алды, ал фирма Gore & Shears деп аталды. 1785 жыл шамасында Гор зейнетке шықты немесе қайтыс болды, ал Ширс бизнесті өз атынан жалғастырды. Гор мен Ширс екеуі де Лондон ливре компаниясының мүшелері болды – Құрметті Зәрлілер және Мыс қорытушылар компаниясы. 1799 жылы ол Лондон қаласы корпорациясына Фаррингдон Сыртқы округінің кеңесшісі болып сайланды. 1810 жылы Ширс пен оның ұлдары Флит-Маркеттегі үй-жайда тұрған көрінеді, бірақ қайтыс болған кезде Джеймс Ширстің Кеннингтондағы The Oval үйі болды. Осы кезеңде компанияның бизнесінің көп бөлігі сыра жасау процесінде қолданылатын мыс ыдыстарды, әсіресе, сыра қайнатуға арналған мыс ыдыстарды жеткізумен айналысқан. Олар сонымен қатар бу машиналарына қазандықтар дайындады, осылайша бу машиналарының жетекші өндірушілері – Бирмингемдегі Бультон мен Уотт фирмасымен тығыз және берік байланыс орнатты. Бультон мен Уотттың қозғалтқыш сатып алған және сәйкес қазандық қажет болған клиенттерге Ширсті ұсынғанының бірнеше мысалы белгілі. Кейіннен компания қант тазарту өнеркәсібімен де байланыс орнатты, бұл туралы 1850 жылы Дэниел Тауэрс Ширске берілген патент (төменде қараңыз) және оның кейіннен Глюкоза қанты және бояу компаниясымен байланысы куәландырады.

Үй-жайлар

Уильям Горден алынған компанияның бастапқы ғимараты 67 Флит-маркетте орналасқан. Компания 1822 жылы осы мекенжайда әлі де болды (осы кезде өрт "Базардың батыс жағынан Аяқ киім көшесіне дейін" деп сипатталған ғимаратта болды). Осы уақытқа дейін Флит-маркет тозулы болып барады және 1834 жылы Shears & Co Теміздің Саутварк жағалауындағы 27 Bankside-де еркін меншікке ие болды. Бұл компанияның барлық қалған уақытындағы негізгі орны болды. Алайда, заманауи анықтамалықтар мен газет жарияланымдары компанияның өмір сүрген кезеңінде Лондонның ішінде және айналасында әртүрлі уақытта басқа да орындарды иеленгенін көрсетеді, соның ішінде 22–24 Флит-маркет (1811 жылы, олар 1813 жылы аяқталатын мүлікті жалға алған); 25 Флит-маркет (1815 жылы); 60 Лоуэр Шэдвелл (сондай-ақ 1815 жылы). Олардың Мертон, Суррейде мыс прокаткалайтын зауыттары болды (1815 жылға қарай иелік етіп, 1867 жылға дейін сонда жұмыс істеді): 1819 жылы олар осы зауыттарды іске қосу үшін Бультон мен Уотттан бу машинасы алды. 1867 жылы компанияның меншігіне мыс зауыты, екі кемежай, инженерлік шеберхана және Банксайдтағы басқа да үй-жайлар, Мертондағы мыс зауыттары және Саутварк, Нью Парк көшесіндегі өндіріс орындары кірді.

Джеймс Генри Ширс

Джеймс Генри Ширс, екі бауырдың кішісі, ағасынан гөрі шығармашылыққа бейім болған сияқты. 1820 жылдары ұлттық экономикалық өркендеу кезеңінде ол компанияның негізгі бизнесіне тікелей қатысы жоқ бірнеше мәселелерге қатысты болжамдар жасады. Оның ағасы да кейбір істерге қатысқан, бірақ, көбінесе, тек пассивті түрде. Олардың алғашқысы 1824 жылы Мексикадағы күміс кендерін игеру үшін кен инженері және кәсіпкер Джон Тейлор (1779–1863) құрған Real del Monte компаниясы болды. Ширс компанияның директорының бірі және оған тығыз қатысы бар еді. Сол жылы Тейлор құрған тағы бір компания – Британдық темір компаниясы: Ширс Тейлормен және Роберт Смоллмен бірге 1826 жылға дейін компанияны басқарды, бірақ акционерлердің наразылығына байланысты отставкаға кетуге мәжбүр болды. Сондай-ақ 1824 жылы Ширс Ллангеннех көмір компаниясын құрды, ол Оңтүстік Уэльстегі Лланеллидің шығысында орналасқан иеліктегі көмірді өңдеуге арналған. Бұл иелік Эдвард Роуз Туннодан (1800–1863) жалға алынған еді, ол жас және бай адам болатын. Оның табысы Оңтүстік Каролинадағы саудагерлер Джон мен Адамнан қалған мүліктен сатып алынған британдық және уэльстік жылжымайтын мүліктерден түскен кірістен құралған. Бұл іске Ширске оның ағасы, сондай-ақ екі лондондық саудагер – Томас Маргрейв және Уильям Эллуанд қосылды. Мүлікке 1824 жылы Ширс ағайындылары (өздері) қайта ашқан тасталған Спитти мыс зауыты кірді. Келесі жылы Льюкхур өзенінің қарсы жағалауында олар Лоугорда жаңа мырыш зауытын салды (немесе бұрынғысын қайта іске қосты), онда 1824 жылы жаңадан алынған патентті пайдаланып мырыш өндіруді жоспарлады. Бұл екі кәсіпорынның мақсаты Джеймс Ширс & Sons компаниясының негізгі бизнесінің бір бөлігі болып табылатын мыс өндірісі үшін қажетті материалдарды өзара толықтыру болды. Ширс, Маргрейв және Тунно 1825 жылы Корнуоллдағы кен өндіруге арналған мүлікті сатып алуда бірлесіп жұмыс істеді; Ширс Солтүстік Уэльстегі мыс кендеріне де қызығушылық танытқан деп есептеледі. Алайда, мыс және мырыш зауыттары табысты болмады. Мырыш зауыты 1825 жылы салынысымен бірге сатылымға қойылды, ал мыс зауыты 1831 жылы жабылды. 1825 жылдан бері мыс бағасы күрт төмендеді, ал Ллангеннех көмір компаниясы күткеннен де қымбатқа түсті, себебі 1825 жылы басталған жаңа шахтадан көмір алу қиындықтар тудырды. Осыған қарамастан, Көмір компаниясының серіктестері тағы жеті адаммен бірге 1827 жылы Лланеллиде жаңа терең су догын және оны жаңа шахтаға қосу үшін темір жол салу мақсатында Лланелли темір жолы және док компаниясын құрды. 1828 жылы Парламент актісі қабылданды (9 Geo. 4 c. xci), бірақ темір жол мен док құрылысы 1832 жылдың маусым айында шахтада көмірдің табылуы расталғаннан кейін ғана басталды. Содан кейін, 1832 жылдың желтоқсанында Ширс ағайындылары Көмір компаниясынан шығып кетті, бірақ Джеймс Генри Ширс көмір өнеркәсібіне қызығушылығын сақтап, 1834 жылы Лоугордағы Броадуак кенішімен айналысты. Ширстің Ллангеннех компаниясынан кетуіне ықпал еткен фактор Британдық темір компаниясының жағдайы болды, бұл оның көп көңілін және қаржысын қажет еткен болуы керек. Компания құрылғаннан кейін бірден пайдалы қазбаларды жалға алуға, жаңа темір зауыттарын салуға және жаңаларын сатып алуға көп қаражат жұмсалды. Акционерлердің наразылығына байланысты Ширс 1826 жылы директор лауазымынан кетуге мәжбүр болды, бірақ ол компания мүлкіне сенімділікпен қарайтын үш сенімдінің бірі ретінде қызметін жалғастырды. Ең маңызды мәселе батыс Мидлендс аймағындағы Дадли маңындағы Корнгревс иелігіне қатысты, оны компания 1825 жылы темір бағасының жоғары болған кезінде тым қымбатқа сатып алған. Саудадағы құлдыраудан кейін Ширс және оның серіктестері келісімшартты қайта қарау үшін сотқа жүгінді. Іс 1826 жылдан 1838 жылға дейін апелляциялармен бірге жалғасты, соңғы нәтиже компанияға қарсы болды және ақырында оның құлдырауына әкелді. 1855 жылы қайтыс болған кезде Джеймс Генри Ширс Стретхэм Хиллде тұрды.

Компанияның кейінгі тарихы

Дэниел Тауэрс Ширстің қайтысынан кейін оның мүлігі туралы дау Франсис Ширс (вероятно, оның қызы) мен оның әйелінің туыстары арасында туды, оның себептері белгісіз. Оның активтерін сатуға Канцлерлік сот бұйрық берді және 1867 жылы компанияның ғимараты, акциялары, қоймасы және жабдықтары бірнеше рет сатылды. Бұл сатулардың нәтижесіне қарамастан, компания өзінің бастапқы атымен жұмысын жалғастырды және оны Дэниелдің ұлы Уильям Ширс басқарды. Ол 1891 жылға дейін 17 және 27 Банксайд мекенжайында, мыс шеберлері, инженерлер және диірменшілер ретінде танылды, содан кейін ипотека берушілердің бұйрығымен оның активтері сатылды. Компания туралы кейінгі ешқандай мәлімет табылмады.

Джеймс Ширстің қыздары

Джеймс Ширстің бизнесті басқаруға мұрагер болған екі ұлынан өзге, бірнеше қызы болды, олардың үшеуі сыра қайнатушыларға үйленді, бұл мысшылар мен сыра қайнатушылардың арасындағы тығыз байланысты көрсетеді. Ребекка Ширс (1786–1861) Джеймс Сперреллге (1776–1840) тұрмысқа шықты, ал Ханна Ширс (1790–1882) Чарльз Сперреллге үйленді. Джеймс пен Чарльз – Норфолк графтығындағы Сперрелл әулетінің ағалары және мүшелері болды, сонымен қатар Саутварктегі «Anchor» сыра зауытының жоғары лауазымды қызметкерлері еді. Ребекка күйеуі қайтыс болғаннан кейін Джордж Козиер Флетчерге тұрмысқа шықты. Джеймс Ширстің ең кіші қызы Лидия (1794–1855) Джон Грейге (1791–1826) үйленді, ол Эссекс графтығындағы Уэст-Хэмдегі «Gray and Dacre» сыра зауытының иесі болды. Ширс әулетінің мысшылары мен Сперрелл әулетінің сыра қайнатушылары арасындағы тығыз байланыстың тағы бір дәлелі ретінде Джеймс Ширстің үлкен ұлы Дэниел Тауэрс Ширс, Джеймс пен Чарльз Сперреллдің ең кіші қарындасы Фрэнсис Сперреллге үйленді (осылайша үш Ширс туысы үш Сперрелл туысына үйленді). Сонымен қатар, Джеймс Сперрелл мен Ребекка Ширстің үлкен қызы Ребекка, тағы бір белгілі сыра қайнатушы Джеймс Уотниге әйел болды.