Кіріспе

Вандалия штаттық үйі 1836 жылы салынған, АҚШ-тың Иллинойс штатының төртінші астанасы. Бұл Иллинойс штатында сақталған ең көне астана ғимараты, алғашқы, екінші және үшінші астана ғимараттарының бәрі жойылған. Кірпіштен салынған, Федералды стильдегі штаттық үй 1933 жылдан бері Иллинойс штатының пионерлік жылдарының ескерткіші ретінде штат тарапынан пайдаланылуда. Ол Иллинойс штатының Вандалия қаласында, Ұлттық жолда (және Ұлттық ескі жолдарда) орналасқан және Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.

Бұрынғы тараулар

1818 жылы Одаққа қабылданған Иллинойс штаты 1820 жылы қоршаған ортаға қауіп туғандықтан Каскаскиядағы алғашқы үкіметтік орталығынан дереу бас тартты. Вандалияның жаңа астанасында екінші штаб-пәтер ағаштан салынды, бірақ ол 1823 жылы үш жылдан кейін өртеніп кетті. Үшінші Капитолий ғимараты 1824 жылы асығыс түрде салынды және 1834 жылы Иллинойс штатының Бас Ассамблеясының мүшесі ретінде Авраам Линкольннің саяси мансабының бастауы болды. Иллинойстың географиялық орталығына жақын орналасқан Сангамон округінен сайланған Линкольн, штат үкіметін өсіп келе жатқан Спрингфилд қаласына көшіруді талап еткен орталық Иллинойс кокусын басқарды. 1836 жылдың басына қарай ғимараттың құрылысы соншалықты нашарлап, жергілікті жиналыстар онда отырудан бас тартты. Осыған байланысты, қала тұрғындарының бірі Иллинойс штатының сол кездегі губернаторы Джозеф Дунканға хат жазып, жағдайды хабарлады, ол ғимаратты жөндеуге болатынын анықтауды тапсырды. Жарықтары бар қабырғаларды және шөгіп жатқан еденді зерделегеннен кейін, ескі ғимаратты бұзып, жаңа штаб-пәтер салу туралы шешім қабылданды. Құрылыс әртүрлі аймақтық компаниялар мен жұмысшылардың қатысуымен шамамен төрт айға созылды. Жаңа кірпіштен салынған штаб-пәтер сырланбаған, екі еңісті шатыры мен күмбезі болды және құны 16 000 долларға бағаланды. Жаңа ғимарат қасақана түрде үлкен мемлекеттік кеңселермен салынды, себебі ол Капитолийді көшіруден маңыздырақ деп есептелді.

Кейінгі тараулар

Линкольн және оның әріптестері 1836 жылдың күзінде Вандалияға оралғанда, оларды жаңа "Мемлекеттік үй" күтіп тұрды. 1837 жылдың ақпан айында заң шығарушы орган үкіметтік орталықты халық саны көп Спрингфилд қаласына көшіруге дауыс берді. Спрингфилдте орналасқан, бесінші Иллинойс штатының Капитолийі – Ескі штаттық Капитолий мемлекеттік тарихи орны 1839 жылдан 1876 жылға дейін қолданылды. Одан кейін оның орнына алтыншы және қазіргі Иллинойс штатының Капитолийі салынды.

Вандалия мемлекеттік үйі

Иллинойс штаты Вандалия штаттық үйін Фейетт округіне округтік сот ғимараты ретінде пайдалану үшін берді. 1850 жылдардың соңында сот ғимаратына портиктер қосылды, соның арқасында ғимарат грек қайта өркендеу стилінде салынды. Ғимарат 1839 және 1933 жылдар аралығында сот ғимараты ретінде қызмет етті, одан кейін ол қайтадан штатқа тиесілі болды. 1933 жылы ескі сот ғимараты Вандалия штаттық үйінің ескерткішіне айналдырылды, сонымен қатар кең ауқымды ішкі жөндеу және қайта құру бағдарламасы басталды. 1985 жылы ғимарат жаңа Иллинойс тарихи сақтау агенттігінің құрамындағы мемлекеттік тарихи орынға айналды, ол ескі штаттық үйді сақтап, 1836-1839 жылдары Иллинойс штатының төртінші астанасы болған қысқа мерзімін түсіндіреді. Басқарылатын экскурсиялар ұйымдастырылады, сондай-ақ келушілер кезеңдік бөлмелерді өздігінен көруге мүмкіндік алады.